Đây là thông điệp xuyên suốt được các chuyên gia, nhà quản lý nhấn mạnh trong phiên đối thoại chính sách với chủ đề “Kiến tạo thể chế - Định hướng dòng vốn - Củng cố niềm tin thị trường” tại Hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững” do Báo Thanh tra tổ chức ngày 22/7.

Thể chế phải tạo thuận lợi cho phát triển

Trả lời câu hỏi về kiến nghị quan trọng nhất để thị trường bất động sản minh bạch, an toàn hơn và tạo dựng niềm tin bền vững cho người dân, doanh nghiệp, ông Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Thanh tra Chính phủ), nhấn mạnh bốn yếu tố nền tảng của hệ thống thể chế gồm sự ổn định, tính minh bạch, sự đồng bộ và tính khả thi.

Theo ông Trần Đăng Vinh, trong bốn yếu tố này, tính khả thi của các quy định là điều người dân và cộng đồng doanh nghiệp cần nhất hiện nay. Một hệ thống pháp luật tốt không thể là hệ thống tạo ra quá nhiều rào cản, khiến người thực hiện dễ vướng mắc trong quá trình triển khai.

Ông Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Thanh tra Chính phủ) tham gia phiên đối thoại chính sách. Ảnh: Tuấn Huy

Ông cho rằng, hệ thống pháp luật cần hướng tới mục tiêu tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội thay vì trở thành rào cản trong quá trình thực thi. Khi rà soát những tồn tại, vướng mắc, cần phân biệt rõ giữa các sai phạm xuất phát từ yếu tố chủ quan với những bất cập có nguyên nhân khách quan như quy định chưa theo kịp thực tiễn hoặc đặt ra yêu cầu chưa phù hợp với điều kiện triển khai.

Theo ông Vinh, việc nhìn nhận đúng bản chất các vướng mắc sẽ giúp cơ quan quản lý có cơ sở tiếp tục hoàn thiện chính sách, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế cũng nhấn mạnh, một quy định chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi phù hợp với thực tiễn, có thể triển khai trong quá trình thực hiện và không tạo thêm gánh nặng về thời gian, chi phí tuân thủ đối với người dân và doanh nghiệp.

Nâng cao tính khả thi của pháp luật không chỉ góp phần tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi mà còn củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thực thi pháp luật, theo ông Trần Đăng Vinh.

Từng bước thu hẹp khoảng cách giữa giá nhà và khả năng chi trả

Để từng bước thu hẹp khoảng cách giữa giá nhà và khả năng chi trả của người dân, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho rằng, cần có những chính sách mang tính dài hạn.

Theo ông Hưng, phát triển nhà ở cho thuê đang gặp khó khăn do chủ đầu tư phải bỏ ra nguồn vốn rất lớn ban đầu nhưng thời gian thu hồi vốn kéo dài tới 20-30 năm. Vì vậy, cần có cơ chế chính sách phù hợp, đặc biệt là nguồn vốn tín dụng dài hạn, trong khi hiện nay phần lớn nguồn vốn vẫn là ngắn hạn và trung hạn.

Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng). Ảnh: Huy Tuấn

Cùng với đó, cần từng bước chuyển từ tư duy sở hữu nhà sang tư duy thuê nhà để góp phần giảm áp lực về giá nhà.

Về vấn đề làm sao để doanh nghiệp và người mua nhà có thể chủ động hơn trong kế hoạch tài chính trung và dài hạn, ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê (Ngân hàng Nhà nước) cho rằng, định hướng đầu tiên được Ngân hàng Nhà nước tập trung là kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý.

“Khi lạm phát, tỷ giá được kiểm soát tốt thì biên độ dao động lãi suất thả nổi sẽ giảm thiểu, tạo ra môi trường tiền tệ có độ dự báo cao”, ông Hà nhấn mạnh.

Yếu tố này đóng vai trò là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp có thể tính toán được dòng tiền đầu tư, đồng thời giúp người mua nhà ước lượng được nghĩa vụ trả nợ dài hạn mà không lo ngại các áp lực tài chính đột biến.

Bên cạnh việc ổn định mặt bằng lãi suất, Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì các cơ chế đặc thù về tín dụng dành riêng cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và bất động sản khu công nghiệp.

Ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê (Ngân hàng Nhà nước). Ảnh: Tuấn Huy

Lý giải về mục đích của dòng vốn này, ông Hà nhấn mạnh việc tập trung nguồn vốn sẵn sàng, ổn định cho phân khúc có nhu cầu thực sẽ “giúp các chủ thể trên thị trường chuyển dịch từ tư duy đầu cơ ngắn hạn sang lập kế hoạch phát triển, an cư dài hạn”.

Các ý kiến tại phiên đối thoại cho thấy, quá trình kiến tạo nền tảng cho chu kỳ phát triển mới của thị trường bất động sản không chỉ phụ thuộc vào việc khơi thông dòng vốn mà còn đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch, đồng bộ và đặc biệt là khả thi.

Khi hệ thống pháp luật được xây dựng phù hợp với thực tiễn, giảm rào cản trong quá trình thực thi, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh và bảo đảm niềm tin của người dân, doanh nghiệp, đó sẽ là nền tảng quan trọng để thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững trong giai đoạn mới.