Hội nghị sơ kết Đề án “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia lưu giữ và tuyên truyền các câu chuyện lịch sử” với chủ đề “Câu chuyện thời hoa lửa”. Ảnh: Phan Quỳnh

Hơn 712 nghìn câu chuyện được lưu giữ trên không gian số

Ngày 26/7, tại tỉnh Nghệ An, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị sơ kết Đề án “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia lưu giữ và tuyên truyền các câu chuyện lịch sử” với chủ đề “Câu chuyện thời hoa lửa”.

Hội nghị được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ nhằm đánh giá kết quả sau một năm triển khai Đề án, chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn, đồng thời xác định phương hướng, nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo.

Được phát động từ ngày 27/7/2025, Đề án hướng tới lưu giữ những ký ức của các nhân chứng lịch sử, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước.

Không chỉ dừng lại ở việc hình thành một kho tư liệu lịch sử, Đề án còn mở ra phương thức giáo dục mới, trực quan, sinh động khi đoàn viên, thanh niên trực tiếp gặp gỡ, ghi chép, ghi âm, ghi hình và số hóa lời kể của các nhân chứng.

Sau một năm triển khai, Đề án đã đạt nhiều kết quả nổi bật. Toàn hệ thống website tiếp nhận và thu thập câu chuyện lịch sử đã ghi nhận hơn 712.000 câu chuyện của trên 112.000 nhân chứng lịch sử. Nhiều câu chuyện lần đầu tiên được ghi chép, ghi âm, ghi hình và số hóa; nhiều thư từ, nhật ký, hình ảnh, kỷ vật quý được sưu tầm, phục hồi và bổ sung vào kho dữ liệu lịch sử số.

Nội dung các câu chuyện phản ánh sinh động các giai đoạn lịch sử của dân tộc, từ ký ức của các Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thương binh, bệnh binh, cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong đến thân nhân liệt sĩ và người có công với cách mạng.

Qua từng lời kể là những câu chuyện về chiến trường, hậu phương, tình đồng chí, đồng đội, ý chí chiến đấu và những hy sinh thầm lặng vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Đáng chú ý, các câu chuyện không chỉ được lưu giữ dưới dạng dữ liệu mà còn được chuyển hóa thành nhiều sản phẩm truyền thông như bài viết, video, podcast, infographic, triển lãm số, bản tin gắn mã QR, sách và tài liệu phục vụ sinh hoạt Đoàn, Hội, Đội.

Nhiều địa phương xây dựng "Trạm ký ức", góc truyền thống, không gian trưng bày tại trường học, thư viện, bảo tàng và di tích, tạo điều kiện để người dân, đặc biệt là thanh thiếu nhi, tiếp cận lịch sử theo cách gần gũi và hiện đại.

Một dấu ấn nổi bật là Cổng thông tin cauchuyenlichsu.vn đã bước đầu hình thành kho dữ liệu lịch sử số có quy mô lớn, phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục, nghiên cứu, báo chí và xuất bản trong thời gian tới.

Nâng cao chất lượng dữ liệu, lan tỏa giá trị lịch sử đến thế hệ trẻ

Tại hội nghị, các đại biểu đã nghe nhiều tham luận chia sẻ kinh nghiệm về phát huy giá trị các địa chỉ đỏ, xây dựng hệ sinh thái ký ức số, chuẩn hóa dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và đẩy mạnh truyền thông đa nền tảng. Nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nội dung, kiểm soát dữ liệu từ cơ sở cũng được đề xuất để Đề án phát huy hiệu quả bền vững.

Điểm nhấn của chương trình là cuộc giao lưu giữa các nhân chứng lịch sử với những người trẻ đang trực tiếp tham gia sưu tầm, phục dựng và lan tỏa ký ức.

Những chia sẻ xúc động của các Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cựu chiến binh, phóng viên và các gương mặt trẻ tiêu biểu đã góp phần khẳng định giá trị của việc gìn giữ ký ức lịch sử bằng phương thức hiện đại, đưa những câu chuyện quá khứ đến gần hơn với thế hệ hôm nay.

Trong khuôn khổ hội nghị, Ban Bí thư Trung ương Đoàn đã trao Bằng khen cho 6 tập thể có thành tích xuất sắc trong triển khai Đề án, gồm Tỉnh đoàn Hưng Yên, Vĩnh Long, Ninh Bình, Gia Lai, Hà Tĩnh và Báo Thanh Niên.

Theo định hướng của Trung ương Đoàn, giai đoạn tiếp theo Đề án sẽ chuyển trọng tâm từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng, tính xác thực và giá trị khai thác lâu dài của dữ liệu.

Các cấp bộ Đoàn sẽ ưu tiên tiếp cận những nhân chứng tuổi cao, sức khỏe yếu; đồng thời rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa các câu chuyện đã thu thập, khắc phục tình trạng trùng lặp hoặc thiếu thông tin để từng bước xây dựng danh bạ số về nhân vật lịch sử.

Cùng với đó, các câu chuyện sẽ tiếp tục được khai thác phục vụ sinh hoạt chính trị, giáo dục truyền thống, các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", hành trình về nguồn và chuyển hóa thành nhiều sản phẩm truyền thông số phù hợp với xu hướng tiếp nhận thông tin của giới trẻ.

Việc triển khai Đề án cũng được gắn với "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", qua đó huy động đoàn viên, thanh niên và nhân dân tham gia cung cấp thông tin, sưu tầm, số hóa tư liệu phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Những kết quả đạt được sau một năm triển khai cho thấy Đề án không chỉ tạo dựng một kho tư liệu lịch sử số quy mô lớn mà còn góp phần đổi mới phương thức giáo dục truyền thống, khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng biết ơn và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ ký ức lịch sử dân tộc.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để những giá trị của quá khứ tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ bằng sức mạnh của công nghệ số, trở thành nguồn cảm hứng và động lực cho các thế hệ hôm nay và mai sau.