(Thanh tra) - Dù đã thắt chặt chi tiêu, nhiều người dân Hà Nội vẫn khó tích lũy để mua nhà khi chi phí sinh hoạt cao, giá bất động sản neo ở mức cao và lãi vay tăng mạnh.
Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng đều qua từng năm, tiền thuê nhà chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập. Trong khi đó, mặt bằng giá bất động sản vẫn neo ở mức cao, nên giấc mơ an cư tại Thủ đô ngày càng trở nên xa vời với nhóm thu nhập trung bình và thấp.
Thu nhập không theo kịp chi phí sống, giấc mơ an cư ngày càng xa
“Lương 15 triệu đồng mà cũng chỉ đủ tiền trọ, ăn uống và đi lại. Cuối tháng gần như không còn gì để tiết kiệm”, Thu Trang (26 tuổi, nhân viên văn phòng tại Cầu Giấy) chia sẻ. Theo đó, dù đã cố gắng cắt giảm tối đa chi tiêu, Thu Trang cho biết việc mua nhà tại Hà Nội vẫn là mục tiêu dài hạn rất xa, thậm chí khó hình dung trong bối cảnh hiện tại.
Không chỉ người trẻ độc thân, nhiều gia đình có con nhỏ cũng đang chịu áp lực tài chính kéo dài. “Hai vợ chồng thu nhập khoảng 40 triệu đồng/tháng nhưng gần như không tích lũy được. Tiền thuê nhà, học phí của con và sinh hoạt hằng tháng đã chiếm hết”, chị Thảo (34 tuổi, đang thuê nhà tại Hà Đông) cho biết.
Theo chị, nếu không có sự hỗ trợ từ gia đình hai bên thì việc sở hữu nhà ở Hà Nội gần như không thể tính đến trong ngắn hạn, dù cả hai vợ chồng đều có công việc ổn định.
Chị Thảo nói thêm, điều khiến gia đình chị áp lực nhất không chỉ là chi phí hiện tại mà còn là cảm giác “không có đường tích lũy”. “Mỗi tháng đều cố gắng tiết kiệm, nhưng chỉ cần phát sinh một khoản nhỏ là lại phải rút hết tiền để bù vào. Cứ như vậy thì không thể dành dụm mua nhà”, chị chia sẻ.
Theo số liệu của Cục Thống kê, Hà Nội hiện có mức chi phí sinh hoạt cao hơn so với TPHCM và Đà Nẵng ở nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu như nhà ở, điện nước, đồ dùng gia đình, giáo dục và y tế.
Dù mức chênh lệch không quá lớn ở từng nhóm riêng lẻ, nhưng cộng dồn lại khiến tổng chi phí sinh hoạt hàng tháng của người dân tại Thủ đô luôn ở mức cao, đặc biệt với nhóm phải thuê nhà lâu dài.
Áp lực lớn nhất vẫn nằm ở chi phí nhà ở. Giá thuê phòng trọ, căn hộ mini tại nhiều khu vực nội thành Hà Nội tiếp tục tăng theo nhu cầu, trong khi thu nhập của nhóm lao động phổ thông và nhân viên văn phòng trẻ không tăng tương ứng. Điều này khiến tỷ lệ tiết kiệm thực tế ngày càng thu hẹp, kéo dài thời gian tích lũy để mua nhà lên nhiều năm, thậm chí cả thập kỷ.
Dòng tiền dịch chuyển khỏi nội đô trong bối cảnh chi phí vốn tăng cao
Trong bối cảnh đó, thị trường bất động sản Hà Nội dần ghi nhận sự thay đổi trong hành vi của người mua nhà, đặc biệt ở phân khúc chung cư vốn được xem là lựa chọn phổ biến của nhóm mua ở thực.
Tại sự kiện Toàn cảnh thị trường bất động sản quý I/2026, bà Đỗ Thị Ngọc Ánh - Quản lý Kinh doanh cấp cao của Batdongsan.com.vn cho biết tỷ trọng quan tâm chung cư tại Hà Nội đã giảm từ 91% năm 2023 xuống còn 76% trong quý I/2026.
Diễn biến này phản ánh sự dịch chuyển đáng kể trong nhu cầu tìm kiếm, khi người mua bắt đầu phân tán dòng quan tâm sang các khu vực ngoài trung tâm, thay vì tập trung gần như tuyệt đối vào nội đô như giai đoạn trước.
Khi giá chung cư tại Hà Nội liên tục neo ở mức cao, khả năng tích lũy của người dân không cải thiện tương ứng, việc sở hữu nhà ở trung tâm ngày càng trở thành bài toán vượt quá sức với nhiều hộ gia đình trẻ.
Cùng với áp lực về giá, lãi suất cho vay bất động sản hiện vẫn duy trì ở mức cao, phổ biến 14–15%/năm, trong khi các ngân hàng tiếp tục siết chặt điều kiện tín dụng.
Điều này khiến khả năng tiếp cận vốn vay bị thu hẹp đáng kể, đặc biệt đối với nhóm người mua ở thực vốn phụ thuộc nhiều vào đòn bẩy tài chính. Khi chi phí vốn tăng, tổng chi phí sở hữu nhà bị đẩy lên cao, buộc nhiều người phải tạm dừng kế hoạch hoặc kéo dài thời gian tích lũy.
Trong thực tế, không ít người trẻ đang phải điều chỉnh lại hoàn toàn kỳ vọng về việc sở hữu nhà tại Hà Nội. Thay vì đặt mục tiêu mua ở khu vực trung tâm, họ chuyển sang phương án thuê dài hạn hoặc cân nhắc các khu vực xa hơn để phù hợp với khả năng tài chính.
Việc “rút lui tạm thời” khỏi thị trường không chỉ phản ánh khó khăn ngắn hạn, mà còn cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận nhà ở của nhóm người trẻ có thu nhập - từ sở hữu sớm sang trì hoãn và tích lũy dài hơi.
