Người trẻ chật vật gánh áp lực tài chính

Mặt bằng lãi suất cho vay bất động sản từ đầu năm 2026 có xu hướng tăng, tạo áp lực rõ rệt lên người mua nhà, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ phụ thuộc nhiều vào vốn vay ngân hàng. Diễn biến này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở mà còn làm xáo trộn kế hoạch tài chính của nhiều gia đình.

Hiện nay, lãi suất cho vay bất động sản tại nhiều ngân hàng cao hơn khoảng 1 - 1,5 điểm phần trăm so với các lĩnh vực ưu tiên. Nhóm ngân hàng nước ngoài áp dụng mức phổ biến 8,9 - 9,6%/năm trong giai đoạn ưu đãi, trong khi các ngân hàng trong nước đưa ra mức 9,6 - 10%/năm trong 6 - 12 tháng đầu. Sau ưu đãi, lãi suất thả nổi thường vượt 12%/năm, thậm chí lên tới 13 - 14%.

Áp lực lớn nhất không nằm ở giai đoạn đầu mà xuất hiện khi khoản vay bước sang thời kỳ thả nổi. Nhiều người vay từng hưởng lãi suất 5 - 6%/năm nay phải trả 11 - 12%/năm, khiến chi phí tăng mạnh, phá vỡ kế hoạch tài chính ban đầu.

Nhiều người trẻ mua nhà chịu áp lực do lãi suất cho vay thả nổi. Ảnh: Thiên Tâm

Thực tế này tác động trực tiếp đến người trẻ - nhóm có nhu cầu ở thực nhưng tích lũy hạn chế.

Anh Mạnh Cường (29 tuổi, nhân viên IT tại Hà Nội) cho biết, cuối năm 2024 anh vay hơn 1,2 tỷ đồng mua căn hộ với lãi suất ưu đãi 6,5%/năm. Tuy nhiên đến nay, mức lãi đã tăng lên gần 11,5%.

“Trước đây mỗi tháng trả khoảng 10 triệu đồng, giờ lên gần 16 triệu. Hai vợ chồng phải cắt giảm nhiều chi tiêu, kế hoạch sinh con cũng phải hoãn lại”, anh Cường nói.

Trong khi đó, chị Thuỳ Linh (27 tuổi, nhân viên marketing) dù đã tích lũy được một phần vốn vẫn quyết định chưa mua nhà. “Nếu vay thêm khoảng 800 triệu đồng với lãi suất hiện tại, mỗi tháng trả hơn 10 triệu là quá rủi ro. Tôi chọn tiếp tục đi thuê”, chị chia sẻ.

Theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, việc lãi suất tăng đang tạo “cú sốc” chi phí với nhiều người vay, đặc biệt là những trường hợp sử dụng đòn bẩy tài chính lớn.

Lãi suất khó giảm sâu, thị trường bước vào giai đoạn sàng lọc

Theo chuyên gia tài chính Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi, mặt bằng lãi suất cao hiện nay mang tính cục bộ, chưa phản ánh toàn bộ thị trường. Ông cho rằng mức 12 - 15%/năm chủ yếu nằm ở các khoản vay thả nổi sau ưu đãi.

“Dù gây áp lực trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, xu hướng này có thể góp phần hạn chế đầu cơ, giúp thị trường phát triển ổn định hơn”, ông Huy nhận định.

Tại tọa đàm “Thị trường bất động sản 2026 - Định vị tài sản chiến lược giữa biến động”, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc CBRE Việt Nam, cho biết lãi suất vay mua nhà phổ biến hiện ở mức 12–14%/năm. Theo ông, áp lực có thể hạ nhiệt trong nửa cuối năm nhưng khó quay lại thời kỳ “tiền rẻ”.

Ở góc nhìn vĩ mô, PGS Trần Đình Thiên cho rằng dư địa chính sách tiền tệ đang thu hẹp, khiến việc duy trì lãi suất thấp trong thời gian dài trở nên khó khăn. Đồng thời, dòng vốn tín dụng cũng đang được điều chỉnh theo hướng ưu tiên sản xuất kinh doanh thay vì bất động sản.

Ông phân tích, giai đoạn 2024 - 2025, tín dụng bất động sản từng chiếm tới 25 - 30% tổng dư nợ để hỗ trợ thị trường, nhưng việc dòng vốn đổ mạnh vào lĩnh vực này cũng bộc lộ hạn chế do vòng quay vốn chậm.

Trong bối cảnh đó, thị trường có thể chịu tác động kép từ siết tín dụng và điều chỉnh cơ cấu nguồn cung, đặc biệt khi phân khúc nhà ở xã hội được thúc đẩy mạnh hơn.

Đáng chú ý, áp lực lãi vay được dự báo sẽ rõ nét hơn trong giai đoạn 2027 - 2028, khi nhiều khoản vay hết thời gian ưu đãi. Nếu thu nhập không tăng tương ứng trong khi giá bất động sản vẫn ở mức cao, rủi ro tài chính với người mua nhà sẽ gia tăng.

Các chuyên gia cho rằng, để giảm áp lực cho người mua nhà ở thực, cần có các gói tín dụng ưu đãi ổn định, dài hạn, đặc biệt dành cho người trẻ và nhóm thu nhập trung bình thấp. Nếu không, giấc mơ an cư của bộ phận này sẽ tiếp tục bị trì hoãn bởi chi phí vốn ngày càng đắt đỏ.