(Thanh tra) - Việc gắn mã định danh điện tử cho từng bất động sản được kỳ vọng tạo bước ngoặt về minh bạch dữ liệu thị trường, mở thêm cơ hội cho người có nhu cầu mua nhà ở thật.
Từ ngày 1/3, khi Nghị định 357 của Chính phủ về xây dựng và quản lý Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản chính thức có hiệu lực, mỗi căn nhà, mỗi căn hộ và từng sản phẩm trong dự án đầu tư xây dựng sẽ được gắn một mã định danh điện tử riêng biệt.
Đây không chỉ là thay đổi về kỹ thuật trong quản lý dữ liệu, mà được giới chuyên gia đánh giá là bước chuyển mang tính cấu trúc, góp phần định hình lại cách vận hành của thị trường bất động sản trong thời gian tới.
"Căn cước số" cho bất động sản
Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Hãng luật SBLAW, việc ban hành Nghị định 357 nhằm xây dựng và quản lý hệ thống dữ liệu bất động sản tập trung, là bước triển khai mang tính hệ thống, đồng bộ và có tính bắt buộc cao.
Mỗi dự án và từng sản phẩm bất động sản sẽ được cấp một mã định danh điện tử duy nhất, đóng vai trò như “căn cước số” của tài sản.
Mã này chỉ được tạo lập khi dự án đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý cần thiết, như đã có văn bản thông báo nhà ở đủ điều kiện bán hình thành trong tương lai hoặc có kết quả thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi.
Điều đó đồng nghĩa với việc những dự án chưa hoàn thiện pháp lý sẽ không thể tạo ra mã định danh hợp lệ cho sản phẩm.
Như vậy, các sản phẩm không có mã định danh hoặc không thể tra cứu thông tin trong hệ thống sẽ ngay lập tức bộc lộ rủi ro pháp lý đối với người mua.
Cơ chế này trở thành “bộ lọc” quan trọng của thị trường, góp phần hạn chế tình trạng dự án “ma” hoặc các dự án chưa đủ điều kiện pháp lý nhưng vẫn được chào bán trên thị trường, Luật sư Nguyễn Thanh Hà nhận định.
TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam khẳng định, việc cấp mã định danh điện tử cho từng bất động sản là bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất cho thị trường.
Trong nhiều năm qua, hệ thống thông tin của thị trường bất động sản chưa thực sự đồng bộ, dữ liệu phân tán ở nhiều cơ quan và khó kiểm chứng. Điều này khiến quá trình xác minh pháp lý mất nhiều thời gian, đồng thời làm gia tăng rủi ro cho các bên tham gia giao dịch.
Theo TS. Nguyễn Văn Đính, khi mỗi bất động sản được gắn với một mã định danh duy nhất và được quản lý trong hệ thống dữ liệu tập trung, việc xác minh pháp lý sẽ trở nên nhanh chóng, chính xác và minh bạch hơn.
Minh bạch dữ liệu, mở cơ hội cho người mua nhà ở thực
Ở góc độ thị trường, nhiều chuyên gia cho rằng định danh bất động sản có thể tạo ra những thay đổi đáng kể trong trung và dài hạn, đặc biệt đối với những người có nhu cầu mua nhà để ở.
Giai đoạn trước, giá bất động sản tại nhiều khu vực bị đẩy lên qua nhiều tầng trung gian, từ môi giới, đầu cơ cho đến các hoạt động “lướt sóng”.
Khi hệ thống dữ liệu bất động sản được vận hành đầy đủ, toàn bộ vòng đời của một sản phẩm, từ quy hoạch, đầu tư, xây dựng, đưa vào kinh doanh cho đến giao dịch đều được kết nối và lưu trữ trên một nền tảng dữ liệu thống nhất.
Điều này giúp các cơ quan quản lý theo dõi sát hơn diễn biến của thị trường, đồng thời giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin chính thống khi tìm hiểu về một dự án.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc và sàng lọc mạnh mẽ, việc minh bạch hóa dữ liệu được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế các hoạt động đầu cơ mang tính thao túng giá.
Khi thông tin về pháp lý dự án, nguồn cung và tình hình giao dịch được công khai rõ ràng, khả năng “thổi giá” dựa trên tin đồn hoặc thông tin thiếu kiểm chứng sẽ dần bị thu hẹp.
Với người mua nhà, đặc biệt là những người có nhu cầu ở thật, mã định danh bất động sản có thể trở thành một công cụ kiểm chứng quan trọng trước khi quyết định giao dịch.
Thay vì phải phụ thuộc vào quảng cáo hoặc lời giới thiệu từ môi giới, người mua có thể tra cứu trực tiếp thông tin dự án và sản phẩm trên cổng thông tin chính thức của hệ thống.
Người dân nên ưu tiên tiếp cận thông tin từ các kênh chính thống do cơ quan quản lý công bố, đồng thời coi mã định danh điện tử là tiêu chí quan trọng khi xem xét một sản phẩm bất động sản. Những sản phẩm không có mã định danh hoặc không thể tra cứu thông tin minh bạch cần được xem xét hết sức thận trọng.
