Xây dựng kịch bản theo phương châm "4 tại chỗ"

Theo nhận định từ cơ quan khí tượng thủy văn, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027, với xác suất thời kỳ cao điểm lên tới 98%. Mưa ở khu vực Nam Bộ dự báo kết thúc sớm, tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm, dẫn đến nguy cơ xâm nhập mặn xuất hiện sớm từ giữa tháng 11/2026 hoặc tháng 12/2026.

Đáng chú ý, mức độ xâm nhập mặn mùa khô 2026 - 2027 được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm và có khả năng tương đương với đợt hạn mặn lịch sử mùa khô năm 2019 - 2020. Điều này đe dọa trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh, đặc biệt là các khu vực cuối nguồn phía Đông của tỉnh.

Nhận diện rõ tính chất nghiêm trọng của tình hình, tại Chỉ thị số 11/CT-UBND ngày 20/10/2026, UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành tỉnh và Chủ tịch UBND các xã, phường tuyệt đối không được lơ là, chủ quan, tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó với tinh thần khẩn trương, chủ động và cảnh giác cao nhất.

Để không bị động trước các tình huống bất lợi, UBND tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo các cơ quan, đơn vị và địa phương chủ động rà soát, xây dựng phương án ứng phó chi tiết theo kịch bản rủi ro rất cao (tương đương mùa khô 2019 - 2020). Nội dung phương án phải xác định rõ từng vùng trọng điểm có nguy cơ thiếu nước để có giải pháp xử lý phù hợp, hiệu quả theo phương châm "4 tại chỗ".

Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương rà soát, kiểm tra, duy tu, sửa chữa hệ thống công trình thủy lợi, công trình ngăn mặn, dẫn và trữ nước ngọt, đồng thời bảo trì các giếng khoan dự phòng để sẵn sàng vận hành khi cần thiết. Bên cạnh đó, việc chuẩn bị máy bơm dã chiến, chủ động ưu tiên cân đối ngân sách địa phương và huy động các nguồn lực hợp pháp để nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy phải được thực hiện quyết liệt.

Ưu tiên bảo vệ và bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho Nhân dân

Một trong những yêu cầu cốt lõi được nhấn mạnh xuyên suốt trong Chỉ thị số 11 là việc bảo vệ và bảo đảm nguồn nước sinh hoạt. UBND tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo rõ: Trong trường hợp nguồn nước bị thiếu hụt nghiêm trọng, phải ưu tiên bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt của Nhân dân, các cơ sở y tế, trường học và nhu cầu thiết yếu trước khi bố trí cho các nhu cầu sử dụng nước khác.

Nhằm bảo đảm không để người dân bị thiếu nước sạch trong mùa khô, các công ty cấp nước và chính quyền địa phương được giao nhiệm vụ rà soát kỹ các khu vực vùng sâu, vùng xa, cù lao, ven sông và các địa bàn khó khăn. Khi xuất hiện tình huống căng thẳng về nguồn nước, các đơn vị phải chủ động mở các vòi nước công cộng, bố trí bồn chứa nước cấp miễn phí cho người dân. Tỉnh cũng sẵn sàng phương án sử dụng sà lan, phương tiện vận chuyển nước ngọt từ thượng nguồn bổ sung vào các ao chứa hoặc cấp trực tiếp cho người dân khi nguồn nước tại chỗ cạn kiệt.

Chiều 22/10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện đã chủ trì cuộc làm việc về triển khai phương án ứng phó hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026 - 2027 và kế hoạch cấp nước trên địa bàn.

Phó Chủ tịch Nguyễn Phước Thiện yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương phải chủ động triển khai sớm các phương án phòng, chống hạn mặn cho mùa khô năm 2026 - 2027. Các cơ quan liên quan và địa phương phải xây dựng phương án chi tiết, cụ thể và phân công rõ nhiệm vụ, gắn trách nhiệm người đứng đầu trong việc theo dõi, vận hành, quản lý nguồn nước; đồng thời, đẩy nhanh tiến độ thi công và sửa chữa các công trình cống, nạo vét kênh rạch, ao chứa; đặc biệt chú trọng bố trí phương án hỗ trợ cấp nước cho các khu vực khó khăn, hộ gia đình chính sách, người yếu thế, cũng như các cơ sở y tế và giáo dục.

Bên cạnh việc bảo đảm nguồn cung, UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu siết chặt công tác bảo vệ chất lượng nguồn nước. Các lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi xả chất thải, nước thải chưa qua xử lý gây ô nhiễm sông, kênh, rạch, bảo vệ an toàn nguồn nước mặt phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Đối với sản xuất nông nghiệp, Đồng Tháp chỉ đạo phân phối nước chặt chẽ, linh hoạt, áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm, đồng thời yêu cầu người dân tuân thủ nghiêm lịch thời vụ khuyến cáo. Tỉnh nghiêm cấm việc xuống giống tự phát tại các vùng gò cao, khu vực cuối nguồn, ngoài đê bao hoặc những khu vực không chủ động được nguồn nước ngọt.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp được giao làm đầu mối phối hợp với các cơ quan khí tượng thủy văn và chuyên môn theo dõi sát diễn biến mặn từ các hướng sông Tiền, sông Vàm Cỏ, sông Hậu và sông Hàm Luông để thông báo kịp thời cho người dân chủ động tích trữ nước. Các sở, ngành như Công Thương, Xây dựng, Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Tài chính, cùng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh căn cứ chức năng nhiệm vụ phải chủ động phương án bảo đảm điện, nước, y tế, an sinh và lực lượng sẵn sàng ứng phó khi có tình huống phát sinh.