(Thanh tra) - Qua kiểm tra, Hà Nội đã xử phạt hơn 580 trường hợp vi phạm môi trường với tổng số tiền trên 8,2 tỷ đồng.
Đây là con số đáng chú ý được nêu tại phiên chất vấn về lĩnh vực môi trường, do Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức sáng 22/10.
Chất vấn 5 nhóm vấn đề “nóng”
Phiên chất vấn nhằm làm rõ kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp, thời hạn khắc phục; làm căn cứ để Thường trực HĐND thành phố Hà Nội ban hành kết luận về chất vấn, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện.
Nội dung chất vấn tập trung vào những vấn đề bức xúc, ảnh hưởng lớn đến đời sống Nhân dân, gồm 5 nhóm vấn đề: Quy hoạch, nguồn lực thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường; quản lý chất thải rắn sinh hoạt; chất thải rắn xây dựng; chất thải rắn y tế; chất lượng môi trường không khí.
Phạm vi chất vấn từ ngày 1/7/2025 đến nay và các vấn đề phát sinh trước đó chưa được giải quyết dứt điểm.
Phát biểu tại phiên chất vấn, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, cùng với quá trình phát triển và đô thị hóa nhanh, Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống của Nhân dân và đặc biệt là sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Từ yêu cầu thực tiễn, thành phố đã xác định ô nhiễm môi trường là một trong 5 "điểm nghẽn" cần tập trung tháo gỡ và đang chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp để từng bước khắc phục.
"Mục tiêu cuối cùng là tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác xử lý ô nhiễm, để người dân có thể cảm nhận những thay đổi tích cực ngay trong môi trường sống hằng ngày", bà Hà nói.
Nhiều "điểm nghẽn" trong xử lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm không khí
Theo báo cáo giám sát của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND thành phố, Hà Nội đã cơ bản ban hành đồng bộ hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường.
Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, thành phố đã phân cấp nhiệm vụ quản lý môi trường cho cấp xã, chuyển nhiệm vụ chi duy trì vệ sinh môi trường sang ngân sách cấp xã.
Trong lĩnh vực chất thải rắn sinh hoạt, việc xử lý tại 2 khu xử lý tập trung cơ bản đáp ứng nhu cầu hiện tại. Tỷ lệ xử lý bằng công nghệ đốt phát điện đạt 83%, tỷ lệ chôn lấp giảm còn 17%.
Đối với chất thải rắn xây dựng, thành phố Hà Nội đã quy hoạch 8 vị trí xử lý với tổng công suất 7.640 tấn/ngày đến năm 2030, trong đó 4 vị trí đang triển khai đầu tư.
Đáng chú ý, theo kết quả giám sát, công tác quản lý chất lượng không khí đã có chuyển biến. Thành phố Hà Nội đã hoàn thành thu thập, chuẩn hóa dữ liệu từ các nguồn phát thải để xây dựng mô hình xác định nguồn ô nhiễm.
Vùng phát thải thấp được triển khai từ ngày 1/7/2026; thành phố đã chuyển đổi 875 xe buýt sang sử dụng năng lượng xanh, đạt 44,3%, vượt kế hoạch.
Đặc biệt, hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm từng bước được tăng cường.
Trong giai đoạn giám sát, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiểm tra 45 cơ sở, dự án, xử phạt 6 cơ sở với tổng số tiền 3,1 tỷ đồng.
Cấp xã đã kiểm tra xử phạt 577 trường hợp với tổng số tiền 5,17 tỷ đồng.
Thành phố cũng đã xử lý 25 phản ánh hiện trường về ô nhiễm không khí qua nền tảng iHanoi.
Bên cạnh đó, đoàn giám sát cũng chỉ ra nhiều hạn chế trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt; một số khu vực vẫn xuất hiện điểm tồn lưu rác, chân rác; một số phường chưa bố trí được điểm tập kết.
Đáng chú ý, lượng tro bay tồn lưu tại 2 nhà máy điện rác khoảng 100.764 tấn. Sản phẩm tái chế từ tro xỉ khó tiêu thụ, trong khi việc xử lý bằng chôn lấp có nguy cơ gây lãng phí tài nguyên đất...
Dù đã rà soát mạng lưới điểm tập kết, xử lý tạm thời, đến thời điểm giám sát mới có 36 xã, phường bố trí được quỹ đất. Nhiều địa phương chưa thể đưa các điểm xử lý vào hoạt động do vướng thủ tục cho thuê đất ngắn hạn.
Việc phân loại chất thải tại nguồn chưa đồng bộ; tình trạng đổ trộm chất thải tiếp diễn, trong khi thị trường tiêu thụ vật liệu tái chế chưa hình thành.
Từ kết quả giám sát, đoàn giám sát kiến nghị UBND thành phố Hà Nội rà soát, thống nhất đánh giá nguồn lực thực hiện nhiệm vụ phân cấp; bố trí, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ môi trường cấp xã; rà soát định mức phân bổ kinh phí, bảo đảm phù hợp với khối lượng công việc thực tế. Việc này được yêu cầu hoàn thành trong tháng 12/2026.
