(Thanh tra) - Trong gần 57 tỷ đồng bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng 9 tháng năm 2026, Hà Nội đã thu hồi hơn 47,2 tỷ đồng. Các vụ việc chủ yếu do cơ quan điều tra phát hiện, “kênh” tự kiểm tra nội bộ chưa phát hiện vụ việc nào liên quan đến tham nhũng.
Thụ lý 109 vụ án tham nhũng với 231 bị can
Theo báo cáo kết quả công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực 9 tháng đầu năm 2026, tổng tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng là hơn 56,87 tỷ đồng. Đến nay, cơ quan chức năng của Hà Nội đã thu hồi, bồi thường hơn 47,27 tỷ đồng.
Tuy vậy, báo cáo của thành phố cũng chỉ rõ, hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng chưa cao. Bên cạnh đó, công tác giám định, định giá tài sản còn vướng mắc, nhất là xác định thiệt hại trong các vụ án thuộc lĩnh vực tài chính, ngân hàng, xây dựng, nơi dòng tiền phức tạp và giá trị tài sản biến động.
Khi chưa xác định được chính xác thiệt hại, việc buộc bồi thường, kê biên tài sản tương ứng khó triệt để. Đây là “nút thắt” mà thành phố đã kiến nghị Trung ương hoàn thiện thể chế, nhất là trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, quản lý đất đai, tín dụng - ngân hàng…
Theo báo cáo, 9 tháng qua, công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu cực qua hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán tiếp tục được đẩy mạnh. Công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng cơ bản được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
Trong kỳ, cơ quan điều tra Công an thành phố đã thụ lý 109 vụ án tham nhũng với 231 bị can. Trong đó, 45 vụ/109 bị can là án từ kỳ trước chuyển sang; 4 vụ/11 bị can được phục hồi điều tra; 17 vụ/6 bị can được tiếp nhận từ nơi khác.
Riêng trong kỳ, cơ quan điều tra khởi tố mới 43 vụ với 94 bị can; 20 bị can khởi tố mới là đảng viên thuộc diện cấp Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã quản lý.
Về tiến độ, 27 vụ/41 bị can đã kết thúc điều tra, đề nghị truy tố; 25 vụ/11 bị can tạm đình chỉ; 2 bị can được đình chỉ điều tra. Hiện còn 57 vụ với 177 bị can đang điều tra.
Tự kiểm tra không phát hiện tham nhũng
Báo cáo cũng cho biết, qua tự kiểm tra nội bộ, các cơ quan, đơn vị chưa phát hiện, xử lý vụ việc tham nhũng nào.
Liên quan đến nội dung này, Hà Nội đánh giá, tự kiểm tra nội bộ ở một số cơ quan, đơn vị, địa bàn chưa được quan tâm đúng mức; nội dung kiểm tra còn thiếu cụ thể, chưa tập trung vào các nội dung nhiệm vụ dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực…
Để lấp khoảng trống này, thành phố đặt trọng tâm vào người đứng đầu. Việc để xảy ra tham nhũng, vi phạm tại đơn vị là một tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của tổ chức và cá nhân.
Người đứng đầu phải gương mẫu, trực tiếp chỉ đạo, thường xuyên theo dõi, giám sát công tác phòng, chống tham nhũng; công khai kết quả xử lý cán bộ, đảng viên sai phạm.
Các đơn vị được yêu cầu thực hiện nghiêm quy định xử lý trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng trong cơ quan mình quản lý.
Đặc biệt, thành phố cũng tiếp tục thực hiện Chỉ thị 27 của Bộ Chính trị về bảo vệ người phát hiện, tố giác tham nhũng.
Liên quan đến công tác thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện, ngăn ngừa, xử lý vi phạm trong phòng chống tham nhũng, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai kiểm tra trách nhiệm việc thực hiện các quy định về phòng chống tham nhũng, tiêu cực tại 5 đơn vị. Đến nay, Thanh tra thành phố tiến hành 3 cuộc thanh tra trách nhiệm tại 3 đơn vị.
Hà Nội cũng ban hành kế hoạch riêng rà soát việc thực hiện các kết luận thanh tra đã có hiệu lực, tập trung vào mua sắm công, tài chính ngân sách, quản lý đất đai và trật tự xây dựng, những lĩnh vực có nguy cơ thất thoát cao.
Chuyển từ “xử lý” sang “phòng ngừa từ gốc”
Đối với phòng, chống tham nhũng trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước, Hà Nội chọn cách tiếp cận “phòng ngừa là chính”. Các doanh nghiệp Nhà nước phải tự xây dựng kế hoạch phòng, chống tham nhũng phù hợp thực tiễn và báo cáo định kỳ, đột xuất.
Thay vì tăng kiểm tra, thành phố tập trung giảm “đất sống” của tiêu cực: đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh giải quyết qua cơ chế một cửa, một cửa liên thông và ứng dụng công nghệ; chuyển đổi vị trí công tác ở các khâu dễ phát sinh sách nhiễu; công khai lịch tiếp dân, đường dây nóng, hộp thư điện tử để tiếp nhận phản ánh.
Kênh hỗ trợ, tiếp nhận kiến nghị của doanh nghiệp được duy trì để chuyển kịp thời tới cấp có thẩm quyền.
Theo đánh giá, các biện pháp này đã hạn chế tối đa phiền hà, sách nhiễu; nhiều thủ tục rườm rà được bãi bỏ, thời gian giải quyết được rút ngắn…
Thời gian tới, Hà Nội xác định chuyển trọng tâm kiểm tra, giám sát sang phòng ngừa: tăng hậu kiểm, giảm tiền kiểm; tăng kiểm tra đột xuất ở lĩnh vực, vị trí dễ phát sinh tham nhũng; xử lý dứt điểm tình trạng né tránh, nhũng nhiễu người dân, doanh nghiệp.
Ở khâu thu hồi tài sản, thành phố đặt yêu cầu tăng phối hợp với cơ quan trong và ngoài nước trong trao đổi, chuyển giao tài liệu, chứng cứ, thu hồi tài sản tham nhũng; bảo đảm xử lý đến cùng, “không để bất cứ đối tượng tham nhũng nào có thể trốn tránh trách nhiệm trước pháp luật”.
