(Thanh tra) - Theo Phó Chánh Thanh tra thành phố Hà Nội Nguyễn Thúy Hằng, Hà Nội đã chủ động nắm bắt tình hình "từ sớm, từ xa"; tập trung xử lý ngay từ cơ sở, không để tích tụ thành vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.
Trong bối cảnh năm 2026 là năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị trọng đại của đất nước như Đại hội XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp - yêu cầu đặt ra đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo không chỉ dừng lại ở việc xử lý đơn thư, mà còn là bảo đảm ổn định chính trị - xã hội.
Tại Hà Nội, bài toán này đang được tiếp cận bằng một tư duy mới: giữ ổn định từ gốc, kiểm soát khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng.
Những con số của quý I/2026 cho thấy một bức tranh tích cực: số đơn khiếu nại giảm 54,2%, tố cáo giảm 48,39% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức giảm sâu trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh triển khai hàng loạt dự án lớn, gia tăng áp lực lên công tác quản lý.
Kết quả này không mang tính ngẫu nhiên. Đằng sau đó là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ Thành ủy, UBND thành phố đến từng xã, phường. Hàng loạt kế hoạch, văn bản chỉ đạo được ban hành sớm; công tác tiếp công dân được duy trì thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; việc phân loại, xử lý đơn thư được siết chặt theo đúng quy định pháp luật.
Đặc biệt, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến bầu cử được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Với 78 đơn thư liên quan, trong đó 100% được xử lý kịp thời, Hà Nội đã góp phần quan trọng bảo đảm môi trường chính trị ổn định, không để phát sinh các yếu tố phức tạp ảnh hưởng đến tiến trình dân chủ.
Theo Phó Chánh Thanh tra thành phố Hà Nội Nguyễn Thúy Hằng, Hà Nội đã “chủ động nắm bắt tình hình từ sớm, từ xa; tập trung xử lý ngay từ cơ sở, không để tích tụ thành vụ việc phức tạp, kéo dài”.
Cũng theo bà Hằng, tuy đạt được những kết quả tích cực, nhưng thực tiễn cũng cho thấy những thách thức không nhỏ. Khoảng 75% đơn thư khiếu nại, tố cáo vẫn tập trung vào lĩnh vực đất đai - một “điểm nóng” kéo dài nhiều năm.
Điều này phản ánh trực tiếp tác động của quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội. Các dự án lớn như Vành đai 4, hệ thống đường sắt đô thị, các công trình hạ tầng kết nối vùng… đang tạo ra động lực phát triển mạnh mẽ, đồng thời cũng làm gia tăng các tranh chấp liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Đáng chú ý, nhiều vụ việc không chỉ phát sinh từ hiện tại mà còn là hệ quả của lịch sử để lại, liên quan đến các cơ chế, chính sách qua nhiều thời kỳ. Sự chồng chéo, thiếu đồng bộ trong quy định pháp luật, cùng với tâm lý so sánh quyền lợi giữa các giai đoạn khác nhau, đã khiến quá trình giải quyết trở nên phức tạp hơn.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là “đúng pháp luật”, mà còn phải “thấu tình đạt lý”, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Một trong những điểm nhấn quan trọng trong cách làm của Hà Nội là đưa công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo về đúng vị trí – từ cơ sở.
Theo Thanh tra thành phố Hà Nội, thành phố xác định mọi vụ việc phải được giải quyết ngay từ khi mới phát sinh, tại cấp gần dân nhất. Việc này không chỉ giúp giảm tải cho cấp trên mà còn nâng cao hiệu quả xử lý, bởi chính quyền cơ sở là nơi nắm rõ nhất thực tiễn địa bàn.
Cùng với đó, trách nhiệm của người đứng đầu được gắn chặt với kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo. Các quy định của Trung ương về tiếp công dân, đối thoại trực tiếp với dân được triển khai nghiêm túc, tạo ra cơ chế buộc cán bộ phải “đi đến cùng” với vụ việc.
“Muốn ổn định bền vững thì phải giải quyết từ gốc, từ cơ sở; càng để kéo dài, càng khó xử lý và dễ phát sinh phức tạp”, Phó Chánh Thanh tra thành phố Nguyễn Thúy Hằng nhấn mạnh.
Việc duy trì đối thoại định kỳ, tăng cường vận động, thuyết phục người dân cũng đang phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần giảm tình trạng khiếu kiện vượt cấp, kéo dài.
Một điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận mới của Hà Nội là chuyển từ tư duy “giải quyết” sang “phòng ngừa”.
Thay vì chờ phát sinh đơn thư, các cơ quan chức năng đã chủ động rà soát, nắm bắt tình hình, phân loại các nguy cơ tiềm ẩn. Các vụ việc phức tạp, đông người được đưa vào diện theo dõi, chỉ đạo sớm, không để trở thành “điểm nóng”.
Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan từ Trung ương đến địa phương cũng được tăng cường, giúp xử lý thống nhất, tránh tình trạng đùn đẩy, chồng chéo.
Đặc biệt, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức của người dân, giảm thiểu các vi phạm và tranh chấp từ sớm.
Thời gian tới, Hà Nội đặt mục tiêu giải quyết trên 85% vụ việc mới phát sinh, đồng thời nâng tỷ lệ thực hiện các quyết định có hiệu lực lên trên 90%.
Đây không chỉ là mục tiêu về mặt số lượng, mà còn là bước đi quan trọng hướng tới một nền quản trị hiện đại, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm.
Giữ ổn định từ gốc - đó không còn là khẩu hiệu, mà đang trở thành phương châm hành động xuyên suốt trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thủ đô.
