Việc hoàn thiện nghĩa vụ trồng rừng thay thế là một trong những điều kiện pháp lý quan trọng được Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị nhà đầu tư sớm thực hiện để tháo gỡ vướng mắc của dự án. Ảnh: Minh Tân

Hàng loạt "điểm nghẽn" khiến dự án chậm tiến độ

Thanh tra tỉnh Quảng Trị vừa ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) số 1521/KL-TTr ngày 9/6/2026 thanh tra chuyên đề đối với các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn tỉnh Quảng Trị - Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp đa ngành Triệu Phú.

Cuộc thanh tra được thực hiện theo chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ về thanh tra chuyên đề các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài nhằm nhận diện nguyên nhân, làm rõ trách nhiệm và kiến nghị giải pháp tháo gỡ, thúc đẩy tiến độ thực hiện các dự án.

Theo KLTT, dự án do Công ty Cổ phần Trung Khởi làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư hơn 4.533 tỷ đồng, quy mô 531,25ha, được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư từ tháng 3/2021. Dự án triển khai tại xã Triệu Cơ, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị.

Dự án được kỳ vọng sẽ thu hút khoảng 250 doanh nghiệp thứ cấp, tạo việc làm cho khoảng 120.000 lao động, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp và tăng thu ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, Thanh tra tỉnh xác định dự án vẫn chưa thực hiện được các hạng mục theo tiến độ ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh ngày 10/1/2025 và đã kéo dài hơn 5 năm kể từ khi được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị xác định việc chậm giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đất đai, lâm nghiệp và môi trường là những nguyên nhân khiến dự án chưa thể triển khai theo tiến độ. Ảnh: Minh Tân

Theo Thanh tra tỉnh, mặc dù còn nhiều tồn tại nhưng dự án đã hoàn thành nhiều thủ tục pháp lý quan trọng như thành lập khu công nghiệp, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với phần diện tích ban đầu, điều chỉnh quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết 1/500; HĐND tỉnh Quảng Trị đã chấp thuận chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng và bố trí nguồn vốn đầu tư khu tái định cư. Đây là những tiền đề quan trọng để tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc còn tồn tại.

Theo KLTT, một trong những nguyên nhân đáng chú ý là việc điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu xây dựng Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị (giai đoạn 2) kéo dài tới 21 tháng, vượt quá thời hạn quy định.

Bên cạnh đó, hàng loạt thủ tục pháp lý quan trọng vẫn chưa được hoàn thành. Theo KLTT, đến thời điểm thanh tra, nhà đầu tư còn các nhóm điều kiện pháp lý quan trọng chưa hoàn thành, khiến dự án chưa đủ điều kiện triển khai các hạng mục theo tiến độ đã được chấp thuận.

Cụ thể, nhà đầu tư chưa hoàn tất thủ tục nộp tiền trồng rừng thay thế đối với khu A; chưa được quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng đối với diện tích thực hiện giai đoạn I; chưa hoàn thiện thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất.

Đáng chú ý, dự án cũng chưa lập hồ sơ đánh giá tác động đến khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia; chưa hoàn thành báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với phần diện tích điều chỉnh tăng thêm; chưa trình thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng và chưa thực hiện nghĩa vụ ký quỹ hoặc bảo lãnh ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án theo quy định.

Thanh tra tỉnh nhận định, việc chưa hoàn thiện đồng thời các điều kiện pháp lý nêu trên khiến dự án không đủ điều kiện tiếp tục triển khai các công việc theo tiến độ đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Ở lĩnh vực lâm nghiệp, dù khu B của dự án đã hoàn thành nghĩa vụ nộp hơn 15,2 tỷ đồng tiền trồng rừng thay thế, song hồ sơ chuyển mục đích sử dụng rừng vẫn chậm thực hiện, buộc phải làm lại thủ tục theo quy định mới. Đối với khu A, nhà đầu tư vẫn chưa lập hồ sơ đề nghị nộp tiền trồng rừng thay thế theo quy định hiện hành.

Trong công tác giải phóng mặt bằng, việc chi trả bồi thường cũng gặp nhiều khó khăn khi chủ đầu tư chưa bố trí đầy đủ kinh phí theo phương án đã được phê duyệt. Theo KLTT, phương án bồi thường đợt 1 đã được phê duyệt hơn 15,9 tỷ đồng nhưng đến thời điểm thanh tra, chủ đầu tư mới chi trả hơn 58 triệu đồng do chưa bố trí đủ kinh phí, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thu hồi đất và bàn giao mặt bằng.

Ngoài ra, việc bố trí khu tái định cư cũng phát sinh nhiều vướng mắc do vị trí dự kiến ban đầu không nhận được sự đồng thuận của người dân, trong khi địa điểm thay thế vẫn chưa hoàn tất thủ tục quy hoạch và đầu tư hạ tầng.

Làm rõ trách nhiệm, kiến nghị tháo gỡ

Thanh tra tỉnh Quảng Trị xác định nguyên nhân làm chậm tiến độ dự án xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan.

Về khách quan, giai đoạn dịch COVID-19 ảnh hưởng lớn đến quá trình chuẩn bị đầu tư; hệ thống pháp luật về đầu tư, lâm nghiệp, khoáng sản, xây dựng liên tục thay đổi làm phát sinh thêm nhiều thủ tục hành chính; công tác giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan được xác định là chủ yếu. Theo KLTT, Công ty Cổ phần Trung Khởi - với vai trò chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm chính đối với việc dự án chậm tiến độ.

KLTT chỉ rõ doanh nghiệp chưa chủ động chuẩn bị đầy đủ nguồn lực; chưa nghiên cứu đầy đủ quy định pháp luật trong quá trình lập hồ sơ điều chỉnh quy hoạch; khảo sát thực tế chưa sát dẫn đến số hộ phải tái định cư tăng từ 8 hộ lên 32 hộ; chậm hoàn thiện hàng loạt thủ tục pháp lý quan trọng; chưa bố trí đầy đủ kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng và chưa thực hiện đúng các cam kết về tiến độ đầu tư.

Bên cạnh trách nhiệm của nhà đầu tư, theo KLTT, Ban Quản lý Khu kinh tế (BQL KKT) tỉnh Quảng Trị chưa theo dõi, đôn đốc tiến độ thực hiện nghĩa vụ pháp lý của nhà đầu tư một cách quyết liệt; Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) còn hạn chế trong công tác hướng dẫn, tham mưu xử lý các thủ tục về lâm nghiệp, môi trường và khoáng sản; chính quyền địa phương chậm giải quyết các vướng mắc về giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Trong khi đó, UBND huyện Triệu Phong (cũ) chịu trách nhiệm về việc triển khai công tác tái định cư chậm, còn UBND xã Nam Cửa Việt chịu trách nhiệm đối với việc chậm rà soát nguồn gốc đất, quy chủ sử dụng đất phục vụ giải phóng mặt bằng.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị nhiều giải pháp tháo gỡ nhằm sớm đưa dự án trở lại đúng tiến độ. Ảnh: Phối cảnh dự án

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị BQL KKT tỉnh, Sở NN&MT cùng UBND xã Nam Cửa Việt tổ chức rút kinh nghiệm đối với những tồn tại đã được chỉ ra.

Về giải pháp xử lý, Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo BQL KKT tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở NN&MT, UBND các xã Nam Cửa Việt, Triệu Cơ và nhà đầu tư xây dựng kế hoạch xử lý dứt điểm các tồn tại của dự án; thành lập tổ công tác theo dõi, đôn đốc và tham mưu phương án xử lý sau khi đánh giá kết quả thực hiện. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện điều chỉnh quy hoạch khu tái định cư thay thế vị trí OM09 và thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng theo quy định.

Thanh tra tỉnh cũng yêu cầu Sở NN&MT hướng dẫn, đôn đốc nhà đầu tư hoàn thiện các thủ tục về đất đai, lâm nghiệp, môi trường và khoáng sản; Sở Tài chính tham mưu bố trí vốn đầu tư hạ tầng khu tái định cư. UBND xã Nam Cửa Việt và UBND xã Triệu Cơ được giao đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hồ sơ đất đai và chuẩn bị khu tái định cư mới phù hợp.

Đối với Công ty Cổ phần Trung Khởi, Thanh tra tỉnh yêu cầu khẩn trương bố trí đủ kinh phí giải phóng mặt bằng, thực hiện ký quỹ bảo đảm dự án, cam kết tiến độ và hoàn thiện toàn bộ các thủ tục pháp lý còn thiếu để đủ điều kiện giao đất, cho thuê đất và triển khai xây dựng giai đoạn I đúng tiến độ, phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư và tránh kéo dài gây lãng phí.