(Thanh tra) - Kết luận thanh tra số 83/KL-TT của Thanh tra tỉnh Cà Mau cho thấy 4 trong 5 chủ đầu tư dự án trồng rừng nguyên liệu tại huyện U Minh (trước đây) đang sử dụng tổng cộng hơn 250 ha đất ngoài diện tích UBND tỉnh cho thuê, chưa xác định nghĩa vụ tài chính.
Thanh tra tỉnh cũng chỉ ra hạn chế của các sở, ngành và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ trong quản lý, cho thuê và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thực hiện Quyết định số 05/QĐ-TT ngày 7/1/2026 của Chánh Thanh tra tỉnh Cà Mau, từ ngày 21/1 đến 8/5/2026, đoàn thanh tra đã làm việc với các chủ đầu tư của 5 dự án trồng rừng và các tổ chức liên quan để kiểm tra việc chấp hành pháp luật về quản lý, sử dụng đất, trồng và khai thác rừng nguyên liệu trên địa bàn huyện U Minh (trước đây).
Theo Kết luận thanh tra số 83/KL-TT ngày 2/10/2026 vừa được Thanh tra tỉnh Cà Mau công khai, các dự án đã thực hiện đúng mục tiêu, có hiệu quả; sử dụng đất đúng mục đích, không để đất trống, hoang hóa. Các chủ đầu tư cũng đã nộp đủ tiền bồi hoàn giá trị rừng trồng, kênh đào cho Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ và phần đất được thuê đã được miễn tiền thuê đất theo chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.
Tuy nhiên, qua thanh tra, Thanh tra tỉnh Cà Mau cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai dự án và trong công tác quản lý Nhà nước.
5 dự án được thanh tra có chủ đầu tư gồm: Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Sông Tiền (Công ty Sông Tiền), Công ty TNHH Hào Hưng (Công ty Hào Hưng), Công ty Cổ phần Đầu tư Thúy Sơn (Công ty Thúy Sơn), Công ty TNHH Xuất nhập khẩu gỗ Hùng Dũng HD Cà Mau (Công ty gỗ Hùng Dũng HD) và Hợp tác xã Vạn Lợi.
Theo kết luận, qua kiểm tra 5 dự án, Thanh tra tỉnh phát hiện 4 chủ đầu tư đang sử dụng tổng cộng 251,12 ha đất ngoài diện tích được UBND tỉnh cho thuê. Trong đó, Công ty gỗ Hùng Dũng HD có diện tích đất sử dụng tăng thêm lớn nhất, với 193,6 ha (gồm 167,92 ha đất trồng rừng và 25,68 ha đất bờ kênh); Công ty Sông Tiền có diện tích đất sử dụng tăng thêm là 13,76 ha, Công ty Hào Hưng có diện tích đất sử dụng tăng thêm là 23,39 ha, Công ty Thúy Sơn có diện tích đất sử dụng tăng thêm là 20,37 ha. Riêng Hợp tác xã Vạn Lợi không có phần diện tích sử dụng tăng thêm.
Phần diện tích này do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ giao sử dụng, hợp tác đầu tư khi UBND tỉnh chưa chấp thuận cho thuê. Thanh tra tỉnh xác định cả Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ và các công ty đã thực hiện chưa đúng nghĩa vụ của người sử dụng đất. Do chưa hoàn tất thủ tục về đất đai nên chưa xác định được nghĩa vụ tài chính đối với diện tích đất này theo quy định.
Với Công ty Hào Hưng, kết luận thanh tra còn chỉ ra việc hoán đổi đất (Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ sử dụng 29,13 ha của Công ty Hào Hưng và Công ty Hào Hưng sử dụng 40 ha của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ) khi chưa có quyết định chấp thuận của UBND tỉnh.
Bên cạnh phát hiện nêu trên, kết luận còn chỉ rõ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho Công ty Sông Tiền, Công ty Thúy Sơn và Hợp tác xã Vạn Lợi ghi mục đích sử dụng có “đất thủy lợi”. Thanh tra tỉnh xác định đây là sai sót của Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) khi cấp giấy. Tuy nhiên, kết luận nhận định việc cấp sai mục đích này không gây hậu quả về kinh tế, phù hợp hiện trạng sử dụng đất và thuộc trường hợp được đính chính, nên kiến nghị không xử lý trách nhiệm cá nhân, tổ chức liên quan.
Kết luận cũng chỉ ra Công ty Sông Tiền, Công ty Hào Hưng, Công ty gỗ Hùng Dũng HD và Hợp tác xã Vạn Lợi đã lập báo cáo giám sát, đánh giá dự án chưa kịp thời, đầy đủ theo quy định về lĩnh vực đầu tư. Đồng thời, Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) thiếu kiểm tra, theo dõi, giám sát tiến độ thực hiện dự án.
Từ những tồn tại được phát hiện, Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ khẩn trương phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh xây dựng Đề án sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty (Đề án) trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt…
Đối với các chủ đầu tư, Thanh tra tỉnh đề nghị khẩn trương liên hệ với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan có liên quan lập hồ sơ thủ tục cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi Đề án được phê duyệt.
Đối với phần đất mà các chủ đầu tư đang sử dụng ngoài phần diện tích được cho thuê, Thanh tra tỉnh đề nghị các đơn vị này khẩn trương phối hợp cùng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ liên hệ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính để được hướng dẫn thực hiện theo quy định.
Ngoài ra, Thanh tra tỉnh Cà Mau còn kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Thuế tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan có liên quan kiểm tra lại việc các chủ đầu tư (Công ty Sông Tiền, Công ty Hào Hưng, Công ty Thúy Sơn, Công ty gỗ Hùng Dũng HD) khi sử dụng thêm phần diện tích đất nằm ngoài diện tích được UBND tỉnh cho thuê, do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ giao, hợp tác đầu tư nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính phần đất này. Buộc các chủ đầu tư này phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định (nếu có).
Về xử lý trách nhiệm, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Ban Giám đốc Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường qua các thời kỳ liên quan nghiêm túc rút kinh nghiệm đối với những thiếu sót đã được nêu tại kết luận. Ban Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ giai đoạn 2011–2020 cũng được yêu cầu rút kinh nghiệm trong quản lý, sử dụng đất chưa chặt chẽ và hợp tác trồng rừng khi chưa có ý kiến của cơ quan Nhà nước.
