Ông bị bắt vào tháng 12/ 2013 sau khi bị cáo buộc đã gian lận doanh thu từ kinh doanh dầu qua công ty của mình. Tuy nhiên Babak Zanjani đã phủ nhận các cáo buộc này.

Một phát ngôn viên của cơ quan tư pháp nói tại một cuộc họp báo rằng, Zanjani, 42 tuổi, là một trong những người giàu nhất của Iran đã bị kết tội gian lận và tội phạm kinh tế và bị đưa vào danh sách đen của Mỹ và EU nhằm giúp Iran tránh lệnh trừng phạt về dầu. 

Hai người khác cũng bị kết án tử hình cùng với Zanjani và bị buộc phải trả tiền tham ô. Tuy nhiên các bị cáo này có thể kháng cáo phán quyết này.

Trong một diễn tiến khác, vào ngày Chủ nhật, dầu thô của Iran đã được chuyển đến một nhà máy lọc dầu ở San Roque, Tây Ban Nha, đây là đơn hàng đầu tiên được thực hiện với một quốc gia thuộc EU kể từ khi lệnh cấm vận được dỡ bỏ.

Trước khi lệnh cấm vận dầu mỏ của EU trong năm 2012, cứ 05 thùng dầu thô Iran xuất khẩu thì có 01 thùng được bán cho nhà máy lọc dầu ở châu Âu.

Zohreh Rezalee, một luật sư của Zanjani, nói rằng bản án là động cơ chính trị và đương sự sẽ đưa ra kháng cáo và ông tin rằng trong trường hợp này, Babak Zanjani chỉ là một con nợ.

Babak Zanjani là người có vai trò quan trọng trong việc giúp Iran có thể bán dầu ra nước ngoài trong lệnh cấm vận, dưới thời Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad.Từ Dubai, tỷ phú này điều hành một mạng lưới toàn cầu của hơn 60 công ty tham gia vào tất cả mọi thứ từ mỹ phẩm đến du lịch hàng không, ngân hàng.

Ông bị cáo buộc kinh doanh độc quyền sau khi Hassan Rouhani, một người theo phái ôn hòa, cam kết chống tham nhũng cấp cao, trở thành tổng thống vào năm 2013.

Sinh ra ở Tehran, học tại trường đại học Thổ Nhĩ Kỳ và trở thành một người lái xe cho người đứng đầu Ngân hàng Trung ương Iran vào năm 1999.

Tuyên bố rằng ông có 13,5 tỷ USD nhưng cũng bị cáo buộc là có khoản nợ lớn

Sự xuống dốc của một tỷ phú

Zanjani đã thừa nhận sử dụng trang web của các công ty ở các tiểu Vương quốc Ả-rập, Thổ Nhĩ Kỳ, và Malaysia để thay mặt Chính phủ Iran bán được hàng triệu thùng dầu kể từ năm 2010.

Trước khi bị bắt, Zanjani đã lập luận rằng lệnh trừng phạt quốc tế đã ngăn chặn ông ta từ khi bàn giao 1,2 tỷ USD khoản nợ Chính phủ.

Tại phiên tòa gần đây, các công tố viên cho biết Zanjani vẫn còn nợ chính phủ hơn 2,7 tỷ USD doanh thu dầu.

Zanjani đã bị bắt giam một ngày sau khi Tổng thống Hassan Rouhani ra lệnh cho Chính phủ của mình chống "tham nhũng tài chính", đặc biệt là "những người đặc quyền" đã "lợi dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế" dưới thời Chính phủ trước đó.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2013 với BBC, Zanjani nói rằng: "Tôi không làm bất cứ điều gì về chính trị, tôi chỉ làm kinh doanh".

Phóng viên Amir Azimi của BBC cho biết, trong nhiều năm Zanjani đã làm việc tốt cho các doanh nhân, từng xuất hiện trong các bức ảnh với một số quan chức cấp cao và đã không ngại khoe sự giàu có của mình, chẳng hạn như máy bay phản lực tư nhân và những chiếc ô tô sang trọng.

Nhưng khi truyền thông địa phương bắt đầu công bố về sự giàu có của mình, Zanjani đã trở nên nổi tiếng và bị nghi ngờ.

Các nhà phân tích cho biết thêm, án tử hình Zanjani có thể có ý nghĩa lớn cho nền kinh tế của Iran, nơi nhiều người dân tham gia vào việc tìm cách để tránh những biện pháp trừng phạt. 

Biện pháp trừng phạt quốc tế đối với Iran đã được dỡ bỏ vào tháng 1/2016, cơ quan giám sát xác nhận họ đã tuân thủ một thỏa thuận nhằm ngăn chặn phát triển vũ khí hạt nhân.

Bộ trưởng dầu mỏ Bijan Zanganeh đã kêu gọi các nhà đầu tư nước ngoài không làm trung gian, ông mô tả là "ký sinh trùng bị lỗi".

Zanjani bị kết tội "tham nhũng khoản tiền khổng lồ", với các hành vi phạm tội nghiêm trọng nhất trong Bộ luật Hình sự của Iran.

Tháng 5/2014, doanh nhân Mahafarid Amir-Khosravi đã treo cổ sau khi bị kết tội biển thủ hàng tỷ USD.

Ngọc Thông