Ảnh: Bảo Anh

Địa phương phản ánh, Điều 14 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu thuộc về người đứng đầu cơ quan hành chính có quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại. Điều 17 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai thuộc về người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp. Tuy nhiên, Luật Thanh tra năm 2025 đã có thay đổi căn bản về mô hình tổ chức thanh tra, theo đó không còn thanh tra chuyên ngành tại các sở, ngành, địa phương. Do đó, việc Luật Khiếu nại năm 2011 vẫn yêu cầu người đứng đầu tự xác minh khiếu nại là không còn phù hợp, bởi phần lớn cơ quan hành chính hiện không còn lực lượng đủ năng lực, độc lập để thực hiện nhiệm vụ này.

Mặt khác, Luật Khiếu nại năm 2011 không quy định nghĩa vụ phối hợp với cơ quan thanh tra Nhà nước, cũng như không có cơ chế bắt buộc sử dụng kết luận thanh tra nếu nội dung khiếu nại đã được thanh tra trước đó. Điều này dẫn đến việc xử lý trùng lặp, mâu thuẫn trong kết luận, kéo dài thời gian giải quyết và giảm hiệu lực quản lý.

Theo ý kiến của Thanh tra Chính phủ, Luật Khiếu nại năm 2011 quy định người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại có trách nhiệm tự mình tiến hành xác minh, kết luận nội dung khiếu nại hoặc giao cơ quan thanh tra Nhà nước cùng cấp, hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm xác minh nội dung khiếu nại.

Theo khoản 3, Điều 7 Nghị quyết số 190/2025/QH15: “Cơ quan sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước không còn tổ chức thanh tra thì người đứng đầu giao đơn vị trực thuộc thực hiện chức năng, nhiệm vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo quy định của pháp luật”. Đồng thời, nội dung này đã được đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, để trình Quốc hội khóa XV tại kỳ họp thứ 10.