Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn chủ trì buổi làm việc của Đoàn  thanh tra với Công ty Cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp.

Tinh thần “Không ngại khó - không ngại khổ”

Một cuộc thanh tra thường bắt nguồn từ việc kiểm tra chấp hành pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, không phải mọi vấn đề đều có thể nhận diện đầy đủ từ báo cáo, hồ sơ, tài liệu được cung cấp. Với lĩnh vực kinh doanh xăng dầu - mặt hàng thiết yếu, liên quan trực tiếp đến nguồn thu ngân sách và an ninh năng lượng - yêu cầu này càng được đặt ra rõ nét. Vì vậy, Đoàn Thanh tra không chỉ kiểm tra hợp đồng, hóa đơn, chứng từ mà còn phải đối chiếu với nguồn hàng, quá trình mua bán, vận chuyển và lưu thông xăng dầu trên thực tế.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Quyết định số 268/QĐ-TTCP ngày 22/4/2026 về việc thanh tra chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu đối với một số thương nhân đầu mối trên cả nước. Trong đó, Công ty Cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex Đồng Tháp) là một trong những doanh nghiệp thuộc diện thanh tra.

Nhiều thời điểm, các thành viên Đoàn thanh tra làm việc với cường độ cao, xuyên ngày đêm, không có ngày nghỉ để kịp thời xác minh, đối chiếu tài liệu và bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Nhiều tổ công tác được triển khai đồng thời tại nhiều địa phương, trực tiếp xác minh thực địa, thu thập chứng cứ, làm rõ các mối liên hệ trong hoạt động vận tải, kinh doanh xăng dầu và các giao dịch có liên quan.

Nhưng áp lực về tiến độ chưa phải là khó khăn duy nhất. Dù mọi hoạt động của quá trình thanh tra đều đã được xây dựng kế hoạch từ trước nhưng cũng không dễ dàng thực hiện khi nhiều cá nhân, người lao động của đối tượng thanh tra đã trải qua quá trình công tác, có kinh nghiệm làm việc tại nhiều cơ quan, nhiều lĩnh vực. Thậm chí, đã từng giữ nhiều chức vụ lãnh đạo tại các cơ quan thanh tra. Vì vậy, các đối tượng, cá nhân có hành vi che giấu tinh vi, dùng nhiều loại hình sổ sách, được lưu trữ dữ liệu tại nhiều vị trí khác nhau. Các đối tượng thường không phối hợp, không cung cấp đầy đủ toàn bộ hồ sơ tài liệu theo yêu cầu của đoàn thanh tra, cố tình gây khó khăn cho công tác thanh tra. Cá biệt, nhiều trường hợp còn có biểu hiện chống đối, không hợp tác, cố tình che giấu hồ sơ tài liệu, họ chỉ cung cấp khi đoàn thanh tra tổ chức đấu tranh, khai thác và đưa ra những bằng chứng, dấu hiệu cụ thể về hành vi vi phạm.  

Có những thời điểm, đoàn thanh tra tưởng chừng đã bế tắc trong công tác khi khai thác thông tin, dữ liệu; gặp khó trong công tác đấu tranh, thu thập hồ sơ. Nhưng với tinh thần quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, “không ngại khó - không ngại khổ”, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ đã có nhiều ngày trực tiếp về công tác tại tỉnh Đồng Tháp, để chỉ đạo, lãnh đạo và trực tiếp tham gia quá trình thanh tra. Từ đó, nhiều cuộc họp được triệu tập, nhiều phương pháp mới được triển khai, cùng sự động viên tinh thần kịp thời của lãnh đạo đã giúp đoàn thanh tra làm việc hiệu quả hơn và dần tìm ra nhiều manh mối và các hồ sơ, tài liệu cần thiết.

 Các sai phạm dần được nhận diện

Những thông tin độc lập tưởng như không có tác dụng lại trở nên hữu ích khi đặt cùng một chuỗi dữ liệu để kiểm chứng, qua đó từng bước nhận diện những nội dung cần tiếp tục xác minh, các sai phạm dần được nhận diện. Đây là công việc đòi hỏi sự thận trọng, chính xác và khách quan. Bởi một dấu hiệu bất thường chỉ có giá trị khi được kiểm chứng bằng tài liệu, chứng cứ và các căn cứ pháp lý. Người làm thanh tra không thể chỉ nhìn vào một hiện tượng riêng lẻ để đưa ra kết luận, mà phải làm rõ mối liên hệ giữa các thông tin, xác định đúng bản chất và mức độ của vấn đề.

Đoàn thanh tra của Thanh tra Chính phủ và lực lượng chức năng làm việc với tàu Đồng Tháp 10 thuộc Công ty Cổ phần Vận tải Xăng dầu Đồng Tháp.

Trong quá trình thanh tra tại Petimex Đồng Tháp, những thông tin liên quan đến hoạt động vận chuyển xăng dầu từ Campuchia vào Việt Nam được Đoàn Thanh tra tập trung xác minh. Một trong những phương tiện được làm rõ là tàu Đồng Tháp 10, số đăng ký DT-19369 thuộc Công ty Cổ phần Vận tải Xăng dầu Đồng Tháp, đơn vị thành viên của Petimex Đồng Tháp. Từ các tài liệu thu thập được, Đoàn Thanh tra đối chiếu hành trình vận chuyển với chứng từ, làm việc với những người trực tiếp thực hiện và kiểm chứng từng mắt xích trong tổng thể hoạt động của doanh nghiệp. Mỗi chuyến vận chuyển, mỗi tài liệu đều được đặt trong mối quan hệ với những hồ sơ liên quan, qua đó từng bước làm rõ bản chất vụ việc.

Kết quả, Đoàn Thanh tra phát hiện vụ việc có dấu hiệu tội phạm “Buôn lậu” xảy ra tại tàu Đồng Tháp 10, với số lượng hàng chục nghìn lít dầu. Cùng với đó là hàng loạt dấu hiệu vi phạm về trốn thuế; găm hàng trái phép để trục lợi từ chính sách điều chỉnh giá, chiết khấu và quỹ bình ổn giá xăng dầu, gây thất thoát tài sản của Nhà nước.

Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ thu thập được, Thanh tra Chính phủ đã ban hành kiến nghị khởi tố và chuyển hồ sơ vụ việc đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp để xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.

Từ những hồ sơ ban đầu đến những chuyến hàng thực tế, từ những dữ liệu tưởng như rời rạc đến từng mắt xích của hoạt động vận chuyển xuyên biên giới, Đoàn Thanh tra đã từng bước vượt qua “bức tường” ngăn cách giữa thông tin được cung cấp và sự thật cần được làm rõ.

Đằng sau kết quả đó là một quá trình xác minh nhiều bước, đòi hỏi sự kiên trì, thận trọng, chính xác và khách quan. Bởi với người làm thanh tra, mục tiêu cuối cùng không chỉ là phát hiện một dấu hiệu bất thường, mà là làm rõ bản chất vụ việc bằng chứng cứ, xác định đúng trách nhiệm và kiến nghị xử lý đúng pháp luật.