Đồ họa: Minh Nguyệt

Chấn chỉnh kịp thời vi phạm và phòng, chống lãng phí

Nghị định 365/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 (Nghị định 365) nêu rõ, mục tiêu của việc giám sát là xem xét, đánh giá về việc chấp hành pháp luật về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, việc tuân thủ quyết định của cơ quan có thẩm quyền của đối tượng giám sát; bảo đảm hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và vốn của doanh nghiệp; phòng, chống dàn trải, lãng phí, thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước và doanh nghiệp.

Qua đó kịp thời phát hiện, ngăn chặn, phòng ngừa, chấn chỉnh hoặc áp dụng biện pháp phù hợp, khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu quả quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đồng thời, nhận diện tồn tại, hạn chế trong hoạt động quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp; kịp thời phát hiện những sơ hở, bất cập trong chính sách, pháp luật để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền biện pháp khắc phục, hoàn thiện; tăng cường thực hiện công khai, minh bạch thông tin trong hoạt động quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Việc kiểm tra nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Từ đó, chấn chỉnh, xử lý kịp thời hành vi vi phạm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp; hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, vốn của doanh nghiệp.

Đồ họa: Minh Nguyệt

Một số hành vi bị nghiêm cấm trong giám sát, kiểm tra

Theo Nghị định 365, hoạt động giám sát, kiểm tra phải bảo đảm nguyên tắc khách quan, chính xác, kịp thời, công khai, minh bạch; không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan đại diện chủ sở hữu, doanh nghiệp là đối tượng giám sát, kiểm tra và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan; không trùng lặp về phạm vi, nội dung, đối tượng, thời gian giữa kiểm toán Nhà nước, thanh tra với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giám sát, kiểm tra.

Đáng chú ý, các hành vi bị nghiêm cấm trong giám sát, kiểm tra được quy định rõ. Cụ thể, đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giám sát, kiểm tra, nghiêm cấm hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, gây phiền hà cho đối tượng giám sát, kiểm tra; can thiệp trái pháp luật vào hoạt động của đối tượng giám sát, đối tượng kiểm tra; sử dụng trái pháp luật thông tin, tài liệu thu thập được trong quá trình giám sát, kiểm tra; lập biên bản giám sát, kết luận kiểm tra sai sự thật; giả mạo hồ sơ, tài liệu.

Đối với đối tượng giám sát, đối tượng kiểm tra và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, Nghị định nghiêm cấm hành vi cản trở, chống đối, đe dọa, uy hiếp người thi hành công vụ trong quá trình giám sát, kiểm tra; không chấp hành quyết định giám sát, kiểm tra, yêu cầu của đoàn giám sát, kiểm tra; che giấu, tiêu hủy, giả mạo tài liệu, chứng cứ liên quan đến nội dung giám sát, kiểm tra; cung cấp thông tin không đầy đủ, không trung thực, thiếu chính xác.

Trường hợp vi phạm thì tùy theo tính chất, mức độ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật; trường hợp gây thiệt hại thì phải bồi thường.

Bên cạnh đó, Nghị định 365 dành 2 mục quy định về: Giám sát, kiểm tra cơ quan đại diện chủ sở hữu; giám sát, kiểm tra doanh nghiệp Nhà nước, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn Nhà nước.

Ở mỗi mục đều quy định cụ thể các nội dung: Chủ thể, đối tượng giám sát, kiểm tra; nội dung giám sát, kiểm tra; tổ chức thực hiện giám sát; tổ chức thực hiện kiểm tra; xử lý kết quả giám sát, kiểm tra…

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định về việc đánh giá, xếp loại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; đánh giá kết quả hoạt động của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ và công khai thông tin về báo cáo tình hình hoạt động của doanh nghiệp, hoạt động của doanh nghiệp.