(Thanh tra) - Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết việc xác định diện tích cụ thể và tình trạng đất bỏ hoang sẽ được thực hiện trên cơ sở phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên, đất đai, đảm bảo đúng mục đích, tránh tình trạng lạm dụng, trốn thuế.
Sáng 6/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân. Một trong những vấn đề được đại biểu quan tâm là đề xuất áp thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng
Đồng tình với đề xuất trên, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) cho rằng đây là giải pháp cần thiết để hạn chế tình trạng đầu cơ, găm giữ đất đai, gây lãng phí nguồn lực xã hội.
Tuy nhiên, thực tế có những thửa đất diện tích lớn, trong đó một phần đã được đưa vào sử dụng, một phần chưa sử dụng hoặc dự án đã triển khai theo từng giai đoạn, có hạng mục đã hoàn thành, có hạng mục đang tiếp tục thực hiện.
“Nếu chỉ căn cứ vào tình trạng chung của cả thửa đất hoặc là dự án để áp dụng thuế suất 0,2% thì có thể dẫn đến việc đánh thuế cả phần diện tích đã được sử dụng đúng mục đích, và điều này thì không hợp lý”, ông Huy nói.
Ông đề nghị bổ sung nguyên tắc: Trường hợp thửa đất có nhiều phần diện tích với mục đích sử dụng khác nhau thì thuế suất 0,2% chỉ áp dụng đối với phần diện tích thực tế thuộc trường hợp bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng. Phần diện tích đã được đưa vào sử dụng hợp pháp được áp dụng mức thuế suất tương ứng theo quy định hiện hành.
Chung mối quan tâm, đại biểu Tô Ái Vang (TP Cần Thơ) cho rằng nếu không phân biệt giữa lỗi chủ quan do đầu tư tích trữ và nguyên nhân khách quan do thiên tai, bất khả kháng là một thiếu sót pháp lý.
Vì vậy, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định không áp thuế 0,2% với trường hợp đất không thể đưa vào sử dụng do thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu hoặc các nguyên nhân bất khả kháng khác có xác nhận của UBND cấp xã.
Từ thực tế của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đại biểu Tô Ái Vang cho rằng “nếu chúng ta cứ áp thuế 0,2% cho những mảnh đất cằn cỗi vì thiên tai, thì chính sách thuế vô hình trung làm cho người dân không có khả năng tích lũy để tái sản xuất”.
Đại biểu kiến nghị Chính phủ xây dựng riêng một cơ chế miễn thuế, giảm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và đất nông nghiệp hoang hóa đối với địa bàn chịu ảnh hưởng trực tiếp của biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Thuế phải là công cụ điều tiết và nuôi dưỡng nguồn thu, chứ không thể là gánh nặng ảnh hưởng đến sinh kế của người dân trong lúc khó khăn, theo đại biểu Tô Ái Vang.
Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cũng đồng tình sử dụng công cụ thuế để hạn chế tình trạng đất bỏ hoang, găm giữ đất và chậm đưa đất vào sử dụng, làm lãng phí nguồn lực quốc gia.
Song đại biểu nhận thấy khái niệm về thời hạn xác định và các trường hợp loại trừ phụ thuộc lớn vào pháp luật về đất đai. Nếu tiêu chí mà chưa thống nhất, theo ông Mai, người sử dụng đất có thể áp dụng khác nhau giữa các địa phương.
Đặc biệt, người sử dụng đất có thể bị tính thuế nếu việc chậm trễ xuất phát từ những nguyên nhân khách quan như giải phóng mặt bằng, trường hợp bất khả kháng…
Ông Mai đề nghị quy định việc áp thuế suất 0,2% chỉ thực hiện sau khi cơ quan có thẩm quyền về đất đai xác định bằng văn bản về tình trạng, thời gian không đưa đất vào sử dụng, thông báo cho người sử dụng đất và cho phép giải trình.
Giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết nội dung áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng đã được cân nhắc và trao đổi rất kỹ trong Chính phủ.
Theo Bộ trưởng, đất bỏ hoang sẽ áp dụng thuế, cơ quan thuế có trách nhiệm thu thuế. Còn việc xác định thế nào là đất bỏ hoang phải định nghĩa trong pháp luật về đất đai.
Ông nhấn mạnh việc xác định diện tích cụ thể và tình trạng thửa đất bỏ hoang sẽ được thực hiện trên cơ sở phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên, đất đai dựa trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
“Hai cơ quan phải phối hợp chặt chẽ để xác định chính xác, đảm bảo đúng mục đích, tránh tình trạng lạm dụng, trốn thuế cũng như lạm dụng khoản thu thuế”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.
Trước đề xuất về chính sách miễn, giảm thuế cho hoạt động khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, Bộ trưởng Bộ Tài chính thông tin Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành đã có quy định về nội dung này.
Ông cũng cho biết Chính phủ đang khẩn trương phối hợp với các cơ quan để sớm trình Quốc hội ban hành Nghị quyết riêng về thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó sẽ có các chính sách ưu đãi nhằm phát triển công nghiệp văn hóa.
