(Thanh tra) - Chỉ ra tình trạng một số đơn vị, địa phương còn phòng, chống “tín dụng đen” qua loa, chiếu lệ, giao phó cho lực lượng Công an, UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu tăng cường kiểm tra, phối hợp kiểm soát hoạt động cho vay biến tướng và hỗ trợ người dân tiếp cận vốn hợp pháp.
“Tín dụng đen” dần chuyển từ hoạt động truyền thống sang ứng dụng, mạng xã hội, trong khi việc phòng ngừa tại một số đơn vị, địa phương chưa được quan tâm đúng mức. Đây là những vấn đề được UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ ra tại Công văn số 13206/UBND-NC ngày 24/10/2026, yêu cầu các ngành, địa phương tập trung khắc phục.
Theo đánh giá của UBND tỉnh, sau hơn 7 năm thực hiện Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen” đã có chuyển biến tích cực. Việc dán, phát tờ rơi cho vay tại nơi công cộng không còn công khai, ngang nhiên như trước; nhận thức và ý thức cảnh giác của người dân được nâng lên.
Tuy nhiên, phương thức tiếp cận người vay cũng thay đổi. Các đối tượng sử dụng công nghệ lập ứng dụng cho vay tài chính, quảng cáo trên Zalo, Facebook, TikTok với lời mời thủ tục đơn giản, hoa hồng giới thiệu cao. Cách thức này giúp tiếp cận người cần tiền, đồng thời gây khó khăn cho công tác phòng ngừa, truy xét.
Trong bối cảnh đó, UBND tỉnh nhận định cấp ủy, lãnh đạo, người đứng đầu một số đơn vị, địa phương chưa thực sự quan tâm chỉ đạo cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia phòng ngừa, đấu tranh với “tín dụng đen”. Công tác sơ kết, tổng kết thực hiện Chỉ thị số 12 còn chậm; vẫn có tâm lý coi đây là trách nhiệm của lực lượng Công an nên thực hiện qua loa, chiếu lệ, gây khó khăn cho công tác chỉ đạo, đấu tranh của tỉnh.
Việc tuyên truyền pháp luật, phương thức, thủ đoạn và hậu quả của “tín dụng đen” cũng chưa thường xuyên, liên tục, hiệu quả chưa cao. Trong khi đó, một bộ phận người dân có nhu cầu vay không cần thế chấp, không đáp ứng điều kiện tiếp cận tín dụng chính thức đã tìm đến các cá nhân, cơ sở hoạt động “tín dụng đen”. Một số người sử dụng tiền nhàn rỗi trực tiếp cho vay hoặc tham gia với vai trò trung gian.
Để khắc phục, Công an tỉnh được giao chủ trì hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện; phối hợp tham mưu UBND tỉnh kiểm tra công tác phòng, chống tội phạm nói chung và hoạt động liên quan đến “tín dụng đen” nói riêng tại các cơ quan, đơn vị.
Trách nhiệm phòng ngừa cũng được giao cụ thể cho chính quyền cơ sở, nhà trường và đoàn thể. Các xã, phường, đặc khu phải huy động ban, ngành, đoàn thể cùng tham gia, rà soát cơ sở cầm đồ, hỗ trợ tài chính để kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm. Hoạt động cảnh báo cần được duy trì qua truyền thanh, sinh hoạt cộng đồng, khu dân cư và sinh hoạt chi bộ.
Trước sự dịch chuyển lên không gian mạng, Khánh Hòa yêu cầu phối hợp kiểm soát cả phương tiện liên lạc, hệ thống cho vay trực tuyến và các giao dịch có dấu hiệu đáng ngờ.
Công an tỉnh phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ thẩm định kỹ thuật phần mềm, hệ thống công nghệ thông tin liên quan đến các tổ chức, doanh nghiệp có dấu hiệu cung cấp dịch vụ tài chính, cho vay trực tuyến nhằm ngăn chặn biến tướng của “tín dụng đen”.
Sở Khoa học và Công nghệ chỉ đạo các nhà mạng rà soát, chuẩn hóa thông tin thuê bao trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; thường xuyên trao đổi thông tin với Công an tỉnh để phát hiện, thu hồi, khóa hai chiều SIM kích hoạt sẵn, SIM rác có căn cứ xác định liên quan đến hoạt động này. Các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, internet phải nâng cao hiệu quả phối hợp cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ phòng ngừa, điều tra, xử lý.
Với giao dịch tiền, UBND tỉnh đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh khu vực 10 chỉ đạo các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán giám sát tài khoản, ví điện tử có giao dịch đáng ngờ liên quan đến “tín dụng đen”; kịp thời cung cấp thông tin, phối hợp điều tra và phong tỏa tài khoản theo đúng quy định.
Yêu cầu kiểm soát còn được đặt ngay trong hoạt động nghiệp vụ ngân hàng. Các tổ chức tín dụng phải tăng kiểm tra, kiểm soát nội bộ, nâng trách nhiệm của cán bộ, nhân viên trong phát hiện, báo cáo dấu hiệu đáng ngờ.
Văn bản nêu rõ yêu cầu nghiêm cấm nhân viên ngân hàng tham gia, tiếp tay, môi giới cho các đối tượng “tín dụng đen”, cho vay nặng lãi, cho vay đảo nợ/đáo hạn hoặc lợi dụng việc nhận thế chấp tài sản, giấy ủy quyền của bên thứ ba không đúng quy định để trục lợi. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, phải kịp thời xử lý, phối hợp với cơ quan chức năng nếu có dấu hiệu tội phạm.
Ở lĩnh vực thương mại, Sở Công Thương được giao kiểm tra, xử lý hành vi kinh doanh trái phép, biến tướng cho vay tài chính, trả góp trái quy định trên nền tảng thương mại điện tử; phối hợp rà soát tổ chức, cá nhân kinh doanh có dấu hiệu liên kết, tiếp tay cho “tín dụng đen”, huy động vốn hoặc cho vay bất hợp pháp. Sở Tài chính phối hợp Công an tỉnh, Thuế tỉnh thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ quy định tài chính, nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp kinh doanh liên quan đến tài chính, tư vấn đầu tư hoặc cho vay.
Cùng với kiểm tra, xử lý, UBND tỉnh đề nghị ngành ngân hàng cải thiện khả năng tiếp cận vốn chính thức của người dân, doanh nghiệp, nhất là tại nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Các tổ chức tín dụng cần đa dạng hóa sản phẩm, chú trọng tín dụng tiêu dùng và vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh; đơn giản hóa thủ tục, ứng dụng công nghệ để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ nhưng vẫn bảo đảm điều kiện cấp tín dụng, an toàn hoạt động. Việc tiết giảm chi phí không hợp lý, giảm lãi suất và phí dịch vụ được đặt ra nhằm góp phần hạn chế nhu cầu tìm đến “tín dụng đen”.
Đối với học sinh, sinh viên, nhà trường phải nắm bắt hoàn cảnh khó khăn, phát hiện sớm biểu hiện nợ nần, cờ bạc, cá độ để hỗ trợ, can thiệp; kết nối học bổng, chương trình hỗ trợ và nguồn vay ưu đãi phù hợp. Các đoàn thể phối hợp ngân hàng, quỹ tín dụng giúp hội viên, đoàn viên tiếp cận vốn hợp pháp phục vụ đời sống, sản xuất và khởi nghiệp.
UBND tỉnh đồng thời yêu cầu tuyên truyền nguyên tắc “Ba Không”: không vay qua ứng dụng trôi nổi, không tùy tiện cung cấp thông tin cá nhân, không vay ứng dụng này để trả ứng dụng khác khi đã mắc vào vòng nợ.
Kết quả thực hiện phải được các cơ quan, đơn vị, địa phương báo cáo về Công an tỉnh định kỳ sáu tháng trước ngày 15/6, hằng năm trước ngày 15/12. Công an tỉnh tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đồng thời theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc triển khai.
