(Thanh tra) - Với đặc thù địa bàn có Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, lưu lượng hàng hóa, hành khách xuất nhập cảnh lớn và hoạt động chuyển phát nhanh phát triển, Chi cục Hải quan khu vực I tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường quản lý rủi ro, chủ động phát hiện, ngăn chặn hành vi vận chuyển trái phép ma túy, tiền chất qua biên giới.
Tại Hội nghị trao đổi kinh nghiệm về kiểm soát ma túy, tiền chất giữa Chi cục Hải quan khu vực I và Chi cục Hải quan khu vực II, thực tiễn công tác của Hải quan khu vực I cho thấy, để nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy cần kết hợp chặt chẽ giữa thu thập, phân tích thông tin, quản lý rủi ro và triển khai các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan.
Với địa bàn quản lý gồm thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ, Chi cục Hải quan khu vực I chú trọng kiểm soát tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, các địa điểm làm thủ tục hải quan, kho hàng và địa bàn hoạt động chuyển phát nhanh. Đây là những khu vực có lưu lượng hàng hóa, hành khách lớn, tiềm ẩn nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng để vận chuyển trái phép ma túy.
Đội Kiểm soát Hải quan chủ động thu thập, trao đổi, phân tích thông tin về tuyến vận chuyển, doanh nghiệp, hàng hóa, hành khách và đối tượng nghi vấn; nhận diện phương thức, thủ đoạn mới, xác định địa bàn, đối tượng trọng điểm để tham mưu triển khai phương án kiểm soát phù hợp.
Một trong những kinh nghiệm quan trọng là kết hợp quản lý rủi ro với các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan, tập trung kiểm tra các lô hàng, hành lý, bưu gửi có dấu hiệu nghi vấn; kết hợp khai thác dữ liệu, phân tích hình ảnh soi chiếu và kiểm tra thực tế khi cần thiết. Qua đó, nâng cao khả năng phát hiện vi phạm, đồng thời hạn chế kiểm tra dàn trải, bảo đảm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp.
Thực tiễn công tác tại địa bàn cho thấy, việc khai thác thông tin, nhận diện dấu hiệu bất thường và kết hợp trang thiết bị kỹ thuật với kinh nghiệm nghiệp vụ của công chức có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện ma túy.
Ngày 28/5/2026, qua rà soát dữ liệu E-Manifest và thông tin quản lý rủi ro, lực lượng Hải quan phát hiện hành khách đi chuyến bay VN618 từ Bangkok đến Nội Bài, có hành trình tiếp tục quá cảnh đi Frankfurt (Đức), với dấu hiệu nghi vấn. Qua kiểm tra hành lý ký gửi, lực lượng chức năng phát hiện 16 túi nilon hút chân không chứa thảo mộc khô nghi là cần sa, tổng trọng lượng khoảng 16,4 kg. Người và tang vật được bàn giao cho cơ quan Công an xử lý.
Ngày 21/7/2026, qua phân tích hình ảnh soi chiếu hành lý, lực lượng Hải quan phát hiện dấu hiệu nghi vấn trong hành lý của một hành khách quốc tịch Tây Ban Nha. Kiểm tra thực tế, phát hiện khoảng 3 kg chất dạng bột được cất giấu trong vali nhiều lớp; kết quả xác định là cocaine.
Các vụ việc cho thấy hiệu quả của việc kết hợp phân tích thông tin hành khách, hành trình bay, dữ liệu quản lý rủi ro với soi chiếu và kiểm tra thực tế. Qua đó, đơn vị chú trọng nâng cao kỹ năng nhận diện ma túy, phương thức cất giấu mới và sử dụng hiệu quả trang thiết bị kiểm tra, giám sát, phương tiện kỹ thuật, chó nghiệp vụ.
Công tác phối hợp với Công an thành phố Hà Nội và các lực lượng chức năng được duy trì thường xuyên trong trao đổi thông tin, xác minh, kiểm tra, bắt giữ và xử lý vụ việc. Đặc biệt, thông tin thu thập từ các vụ vi phạm được phân tích, khai thác nhằm nhận diện tuyến vận chuyển, phương thức, thủ đoạn và các đối tượng liên quan.
Ngày 18/9/2026, qua rà soát các lô hàng tồn đọng chưa có người nhận tại địa bàn chuyển phát nhanh, lực lượng Hải quan phát hiện kiện hàng gửi từ Pháp về Việt Nam, bên trong các hộp sữa có chứa tinh thể nghi ma túy. Qua phối hợp xác minh, đơn vị thu giữ 0,7 kg ketamine.
Tiếp tục tập trung kiểm soát tuyến vận chuyển từ Pháp về Việt Nam, ngày 26/9/2026, lực lượng Hải quan phát hiện một lô hàng có chứa tinh thể màu trắng nghi ma túy, tổng trọng lượng khoảng 6 kg. Chi cục phối hợp với Công an thành phố Hà Nội và Công an tỉnh Quảng Ninh triển khai biện pháp nghiệp vụ giao hàng có kiểm soát, bắt giữ 02 đối tượng, thu giữ 2,53 kg ketamine.
Qua các vụ việc, kinh nghiệm đặt ra là phải chủ động khai thác thông tin sau phát hiện, mở rộng xác minh các tuyến vận chuyển và đối tượng liên quan; kịp thời cập nhật phương thức, thủ đoạn mới, phục vụ công tác cảnh báo và tổ chức kiểm soát tại các địa bàn có nguy cơ cao.
Bên cạnh kiểm soát ma túy, Chi cục chú trọng quản lý hoạt động xuất nhập khẩu tiền chất, hóa chất có nguy cơ bị lợi dụng để sản xuất ma túy. Trên địa bàn có 43 khu công nghiệp được quy hoạch, trong đó 23 khu đang hoạt động; 123 doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến xuất nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu, quá cảnh tiền chất và các mặt hàng liên quan. Trong 6 tháng đầu năm 2026, phát sinh 788 tờ khai nhập khẩu tiền chất, với tổng lượng hơn 1,71 triệu kg và khoảng 390.939 lít.
Công tác quản lý tập trung vào rà soát doanh nghiệp, mặt hàng, số lượng, mục đích sử dụng và tuyến vận chuyển; kịp thời phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xác minh khi có dấu hiệu vi phạm.
Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục Hải quan khu vực I phát hiện 13 vụ, thu giữ 125,5 kg ma túy các loại, phối hợp bắt giữ 16 đối tượng. So với cùng kỳ năm 2025, số vụ giảm 13 vụ, lượng ma túy giảm 178,5 kg và số đối tượng giảm 13 người.
Thời gian tới, trước nguy cơ các đối tượng thay đổi tuyến vận chuyển, địa bàn và phương thức cất giấu nhằm né tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng, Chi cục Hải quan khu vực I tiếp tục tăng cường thu thập, phân tích thông tin, áp dụng quản lý rủi ro, tập trung nguồn lực kiểm soát các tuyến, địa bàn, loại hình và đối tượng trọng điểm; nâng cao năng lực nhận diện phương thức, thủ đoạn mới và hiệu quả phối hợp liên ngành.
Những kinh nghiệm thực tiễn của Hải quan khu vực I là cơ sở quan trọng để tăng cường trao đổi nghiệp vụ, chia sẻ thông tin và phối hợp giữa các đơn vị Hải quan, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy, tiền chất, bảo đảm an ninh, an toàn địa bàn và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp.
