(Thanh tra) - Trước diễn biến phức tạp của tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới, Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực I đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tập trung thu thập, phân tích thông tin, đánh giá rủi ro, tổ chức tuần tra, kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm và tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng. Qua đó, đơn vị từng bước nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động xuất nhập khẩu.
Trong quý III/2026, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Các đối tượng vi phạm có xu hướng lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, dịch vụ logistics, vận chuyển hàng hóa quốc tế và những kẽ hở trong quy trình giao nhận để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, giám sát và phát hiện của lực lượng chức năng.
Trước tình hình đó, Đội Kiểm soát Hải quan đã bám sát chỉ đạo của lãnh đạo cấp trên, chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch công tác, tăng cường các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan, tập trung vào những tuyến, địa bàn, loại hình và mặt hàng có nguy cơ cao. Trọng tâm kiểm soát được xác định tại tuyến hàng không, hoạt động bưu chính, chuyển phát nhanh, khu vực Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, địa bàn Hải quan Bắc Hà Nội, Hải quan Gia Thụy và các kho hàng không kéo dài.
Hằng tháng, đơn vị xây dựng kế hoạch tuần tra, kiểm soát gắn với công tác thu thập, xử lý thông tin nghiệp vụ, phân tích phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng và đánh giá nguy cơ vi phạm trên từng tuyến, địa bàn. Thông tin được tổng hợp, khai thác từ nhiều nguồn, bao gồm cảnh báo nghiệp vụ của các đơn vị chức năng, thông tin trên các phương tiện truyền thông, dữ liệu khai báo hải quan, hệ thống và phần mềm nghiệp vụ, cùng kết quả thực hiện các biện pháp kiểm soát thực tế.
Trên cơ sở thông tin thu thập được, cán bộ, công chức tiến hành rà soát, đối chiếu, sàng lọc các dấu hiệu bất thường liên quan đến hành trình vận chuyển, đặc điểm hàng hóa, hồ sơ khai báo, hoạt động của doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan. Kết quả phân tích là cơ sở phục vụ xác định trọng điểm kiểm soát, xây dựng chuyên đề nghiệp vụ, tham mưu xác lập chuyên án và tổ chức các biện pháp đấu tranh phù hợp.
Đối với tuyến hàng không và chuyển phát nhanh, đơn vị chú trọng phân tích thông tin về chuyến bay, tuyến vận chuyển, nguồn gốc hàng hóa và những dấu hiệu có nguy cơ bị lợi dụng để vận chuyển trái phép ma túy, hàng cấm. Công tác rà soát cũng tập trung vào các doanh nghiệp mới hoạt động, doanh nghiệp có lịch sử vi phạm pháp luật hải quan, nhất là các vi phạm liên quan đến thuế, hàng cấm và hàng hóa nhập khẩu có điều kiện.
Trong lĩnh vực kiểm soát hàng hóa, các nhóm mặt hàng được quan tâm gồm hàng có thuế suất cao, hàng thuộc danh mục cấm hoặc kinh doanh có điều kiện, hàng gửi kho ngoại quan, hàng quá cảnh, tạm nhập tái xuất và hàng xuất khẩu mang thương hiệu Việt Nam đến các thị trường như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ. Việc lựa chọn trọng điểm được thực hiện trên cơ sở thông tin nghiệp vụ và kết quả đánh giá rủi ro, nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện vi phạm, đồng thời sử dụng hợp lý nguồn lực kiểm soát.
Theo báo cáo kết quả công tác quý III/2026, Đội Kiểm soát Hải quan đã phát hiện, bắt giữ 7 vụ vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại, gồm 4 vụ buôn lậu và 3 vụ gian lận thương mại. Lũy kế từ đầu năm 2026, đơn vị phát hiện 14 vụ, trong đó có 11 vụ buôn lậu và 3 vụ gian lận thương mại. Tang vật, hàng hóa vi phạm gồm cá cảnh, vàng, ngà voi, ngoại tệ và điện thoại di động đã qua sử dụng.
Trong công tác kiểm soát, phòng, chống ma túy, quý III/2026, đơn vị phát hiện, thu giữ 3.000 gram cocaine và bắt giữ 1 đối tượng. Lũy kế từ đầu năm đến nay, Đội Kiểm soát Hải quan đã phát hiện 12 vụ, thu giữ hơn 120 kg ma túy các loại, gồm MDMA, ketamine, cocaine và cần sa; phối hợp bắt giữ 14 đối tượng.
Những kết quả trên thể hiện vai trò của công tác nắm tình hình, thu thập, phân tích thông tin và triển khai các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan trong phát hiện, ngăn chặn hành vi vận chuyển trái phép ma túy. Đồng thời, kết quả thực tiễn tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực nhận diện rủi ro, tăng cường kiểm soát tại các tuyến hàng không, chuyển phát nhanh và những địa bàn có nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng.
Trong công tác xử lý vụ việc, quý III/2026, Đội Kiểm soát Hải quan đã khởi tố 2 vụ án và chuyển cơ quan Công an đề nghị khởi tố 1 vụ. Lũy kế từ đầu năm, đơn vị đã chuyển cơ quan Công an đề nghị khởi tố 19 vụ, gồm 7 vụ buôn lậu và 12 vụ ma túy; đồng thời xác lập 3 chuyên án trên tổng số 4 chuyên án được giao trong năm.
Đấu tranh chuyên án tiếp tục được xác định là một trong những biện pháp nghiệp vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm có tính chất phức tạp, có tổ chức hoặc liên quan đến nhiều đối tượng, địa bàn. Trên cơ sở thông tin thu thập và kết quả xác minh ban đầu, đơn vị tham mưu lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực I xây dựng chuyên đề, đề xuất xác lập chuyên án và tổ chức phối hợp với Công an thành phố Hà Nội cùng các lực lượng chức năng liên quan để triển khai các biện pháp đấu tranh theo quy định.
Đối với các vụ việc có dấu hiệu liên quan đến đường dây, tổ chức tội phạm hoạt động trên nhiều địa bàn hoặc có yếu tố xuyên quốc gia, việc trao đổi thông tin, phối hợp xác minh và tổ chức đấu tranh chung được chú trọng nhằm làm rõ phương thức, thủ đoạn, vai trò của từng đối tượng và các mắt xích liên quan. Quá trình triển khai bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, đúng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng lực lượng.
Song song với hoạt động đấu tranh trực tiếp, Đội Kiểm soát Hải quan duy trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu, các đơn vị Hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu, trong đó có Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Hải quan Chuyển phát nhanh, Hải quan Gia Thụy và Hải quan Bắc Hà Nội. Công tác phối hợp tập trung vào trao đổi thông tin nghiệp vụ, xác định trọng điểm kiểm soát, kiểm tra, xác minh và xử lý các vụ việc phát sinh.
Ngoài ngành Hải quan, đơn vị tăng cường phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và các đơn vị chức năng thuộc Công an thành phố Hà Nội trong trao đổi thông tin, xác minh đối tượng, tổ chức kiểm tra, bắt giữ và xử lý vụ việc theo quy định. Việc phối hợp kịp thời góp phần nâng cao hiệu quả khai thác thông tin, bảo đảm tính liên tục trong quá trình xử lý và hỗ trợ mở rộng xác minh khi cần thiết.
Bên cạnh các nhiệm vụ kiểm soát, đấu tranh chuyên án, Đội Kiểm soát Hải quan chú trọng công tác tham mưu, tổ chức trực ban, giám sát và tiếp nhận thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành trong toàn Chi cục.
Trong quý III/2026, đơn vị đã tham mưu ban hành Quy chế trực ban của Chi cục Hải quan khu vực I; phối hợp rà soát, cấp tài khoản sử dụng hệ thống trực ban, giám sát trực tuyến và tổ chức phân công cán bộ trực theo ca, kíp.
Việc triển khai hệ thống trực ban, giám sát trực tuyến góp phần hỗ trợ theo dõi tình hình hoạt động tại các đơn vị, tiếp nhận và tổng hợp thông tin kịp thời, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Chi cục. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tăng cường kết nối, trao đổi thông tin giữa các đơn vị, hỗ trợ nhận diện dấu hiệu bất thường và nâng cao tính chủ động trong triển khai nhiệm vụ kiểm soát hải quan.
Trong thời gian tới, việc khai thác hiệu quả hệ thống thông tin, dữ liệu nghiệp vụ cần tiếp tục gắn với nâng cao chất lượng phân tích, đánh giá rủi ro và trách nhiệm của cán bộ trực ban. Qua đó, bảo đảm thông tin được tiếp nhận, xử lý và chuyển đến đơn vị có liên quan kịp thời, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, kiểm tra, giám sát và đấu tranh chống buôn lậu.
Bước sang quý IV/2026, thời điểm hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa và nhu cầu tiêu dùng thường có xu hướng gia tăng, Đội Kiểm soát Hải quan xác định tiếp tục chủ động nắm chắc tình hình, nâng cao chất lượng dự báo, tập trung thu thập, phân tích thông tin và tăng cường kiểm soát tại các tuyến, địa bàn, loại hình có nguy cơ cao.
Đơn vị tiếp tục triển khai các kế hoạch, chuyên đề về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và phòng, chống ma túy, kiểm soát tiền chất. Trong đó, chú trọng phát hiện các hành vi gian lận về xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp, lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu để vận chuyển hàng cấm và các lô hàng có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Cùng với đó, đơn vị tiếp tục nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị Hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu và các lực lượng chức năng; tăng cường trao đổi, chia sẻ thông tin nghiệp vụ, kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm và tổ chức xử lý theo đúng quy định. Công tác đấu tranh chuyên án tiếp tục được chú trọng, gắn với việc nâng cao chất lượng xác minh, thu thập chứng cứ và làm rõ bản chất vụ việc.
Đối với công tác phòng, chống ma túy, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao năng lực nhận diện phương thức, thủ đoạn mới; tăng cường phân tích rủi ro đối với các tuyến vận chuyển quốc tế, hàng hóa và bưu gửi có dấu hiệu nghi vấn; đồng thời bảo đảm việc kiểm tra, xử lý, bảo quản tang vật, tài liệu và phối hợp chuyển giao vụ việc được thực hiện đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền.
Với vai trò là lực lượng chuyên trách trong công tác kiểm soát hải quan, Đội Kiểm soát Hải quan tiếp tục phát huy tính chủ động, tinh thần trách nhiệm và năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện các biện pháp nghiệp vụ. Trọng tâm là chuyển mạnh từ kiểm soát dựa trên dấu hiệu đơn lẻ sang kiểm soát trên cơ sở thông tin, phân tích rủi ro và xác định đúng trọng điểm; kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.
Đây là những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép ma túy, góp phần bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động xuất nhập khẩu, giữ vững kỷ cương pháp luật và hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao của Chi cục Hải quan khu vực I.
