Thứ trưởng Phan Chí Hiếu chủ trì buổi làm việc. Ảnh: BTP

Ngày 21/1, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu chủ trì làm việc với các chuyên gia lĩnh vực tài chính, đầu tư về Luật Thủ đô. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Phương Thủy dự buổi làm việc.

Dự án Luật được đề xuất xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, thông qua tại 1 kỳ họp. Theo Bộ Tư pháp, cơ quan này đã có tờ trình để Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung dự án Luật vào Chương trình lập pháp năm 2026, trình Quốc hội trong tháng 4/2026.

Đổi mới cách tiếp cận, trao quyền tự quyết cho Thủ đô

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cho biết, việc xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ đổi mới cách tiếp cận, phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân quyền của Đảng. Cụ thể, sẽ trao quyền tự quyết cho Thủ đô nhằm tránh tình trạng luật sớm bị lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu phát triển nhanh của Thủ đô trong thời gian tới.

Thứ trưởng nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ và chính xác các chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới; nhất là các chủ trương, chính sách, quan điểm, mục tiêu và giải pháp mang tính cách mạng mà Bộ Chính trị đã ban hành trong thời gian gần đây; thể chế hoá các quan điểm trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Việc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) còn nhằm góp phần tạo lập cơ sở pháp lý cho việc thực hiện quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm của Thủ đô.

Đặc biệt, đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền thành phố (TP) Hà Nội, trao quyền cho TP tự chủ phát triển theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, trừ một số lĩnh vực đặc biệt như quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tôn giáo…

Việc sửa đổi Luật này sẽ thí điểm các chính sách cùng các nội dung khác với pháp luật hiện hành; kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Thủ đô hiện hành, Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội. Đồng thời, rà soát, loại bỏ những cơ chế, chính sách đã được các luật khác quy định tại luật chung.

Ngoài ra, tạo lập được cơ chế thu hút nguồn lực tài chính cho phát triển như nguồn vốn ngân sách, các giải pháp tăng thu, khai thác nguồn lực đất đai gắn với quy hoạch phát triển đô thị của Hà Nội…

Thứ trưởng Bộ Tư pháp cũng gợi mở một số vấn đề, như: Cần cơ chế nào để thực hiện các mô hình kinh tế mới, thúc đẩy tăng trưởng 2 con số cho Thủ đô; làm thế nào để Hà Nội chuyển mạnh từ mô hình truyền thống sang mô hình kinh tế tri thức, kinh tế số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; xây dựng cơ chế vượt trội để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô.

Định hướng đột phá, trao quyền mạnh cho Thủ đô

Tại buổi làm việc, các ý kiến phát biểu cơ bản nhất trí với hướng tiếp cận mang tính đột phá, trao quyền mạnh cho chính quyền Thủ đô, nhất là trong lĩnh vực đầu tư, tài chính. Trong đó, cần xác định rõ lợi thế cạnh tranh của Thủ đô so với các địa phương khác của Việt Nam và với các TP lớn trên thế giới.

Một số lợi thế của Thủ đô cần tập trung các cơ chế, chính sách lớn, đột phá để phát huy, như nguồn lực tài sản công, nhất là đất đai; nguồn lực về tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; các giá trị văn hóa lịch sử, di sản…

Đường phố Thủ đô Hà Nội rợp khẩu hiệu, cờ hoa chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Ảnh: Minh Nguyệt

Theo một số đại biểu, về việc huy động vốn, cần cân nhắc kỹ đề xuất thành lập Trung tâm tài chính quốc tế. Thay vào đó, tập trung phát triển các dịch vụ tài chính và sử dụng thiết chế Trung tâm tài chính quốc tế đã định hình tại Việt Nam, sẽ đi vào hoạt động tại Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh trong thời gian tới để thu hút vốn đầu tư cho TP Hà Nội.

Các cơ chế, giải pháp để tập trung phát triển kinh tế tư nhân, nhất là phát triển kinh tế hộ gia đình cũng được nhiều đại biểu đề nghị.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Phương Thủy, thay vì tập trung vào các cơ chế, chính sách quá cụ thể, chi tiết, cần tập trung xác định những cơ chế, chính sách để triển khai các nhiệm vụ trước mắt của Thủ đô như xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Tuy nhiên, bà Nguyễn Phương Thủy cho rằng, cùng với việc giao quyền mạnh cho Thủ đô, cần có các cơ chế về kiểm soát rủi ro, công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, cùng với việc xác định lợi thế cạnh tranh, cần xác định được các “điểm nghẽn”, “bài toán lớn” mà Thủ đô cần phải “giải” để tập trung xây dựng các cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh trong thời gian tới.

Ông cho biết, Bộ Tư pháp mong tiếp tục nhận được ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và khẳng định sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị sớm định hình cơ chế, chính sách để đưa vào Luật Thủ đô (sửa đổi).