(Thanh tra) - Trước dự báo khiếu nại, tố cáo có thể tiếp tục phát sinh, nhất là trong lĩnh vực thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp xác định tập trung giải quyết kịp thời, dứt điểm các vụ việc thuộc thẩm quyền; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong tiếp công dân, xử lý đơn.
Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, trong 9 tháng đầu năm 2026, tình hình khiếu nại, tố cáo thuộc phạm vi quản lý của bộ có xu hướng tăng về số lượng so với kỳ báo cáo trước, tính chất vẫn còn phức tạp, chủ yếu tập trung trong lĩnh vực thi hành án dân sự (THADS).
Đáng chú ý, trong quý III/2026, số đơn khiếu nại lần hai tăng 23 đơn so với 6 tháng đầu năm, từ 165 đơn lên 188 đơn, tương ứng tăng 13,94%. Số đơn tố cáo tiếp tục tăng mạnh, từ 50 đơn lên 169 đơn, tăng 119 đơn, tương ứng 238%.
Một trong những yếu tố tác động đến tình hình khiếu nại, tố cáo là việc tổ chức lại hệ thống cơ quan THADS từ hai cấp thành một cấp kể từ ngày 1/7/2025. Theo mô hình mới, thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu thuộc thủ trưởng cơ quan THADS cấp tỉnh, giải quyết lần hai thuộc Cục trưởng Cục Quản lý THADS.
Cùng với những thay đổi về tổ chức bộ máy, quá trình xác minh điều kiện thi hành án, xác minh tài sản, kê biên, định giá và xử lý tài sản cũng gặp một số khó khăn, có thể làm phát sinh khiếu nại, tố cáo. Báo cáo của Bộ Tư pháp cho biết, một bộ phận người dân ý thức chấp hành pháp luật chưa cao; năng lực của một số cán bộ, công chức chưa đồng đều, trong khi số lượng đơn thư gửi đến bộ và các đơn vị thuộc bộ lớn, số lượng biên chế tại bộ phận tiếp công dân, xử lý đơn còn hạn chế.
Trước tình hình đó, công tác tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo được Đảng ủy, lãnh đạo Bộ Tư pháp quan tâm, chỉ đạo sát sao nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân.
Trong 9 tháng, bộ đã tiếp 833 lượt công dân, với 874 người, liên quan đến 701 vụ việc; có 14 đoàn đông người đến khiếu nại, tố cáo.
Về công tác tiếp nhận, xử lý đơn, tổng số đơn Bộ Tư pháp tiếp nhận là 8.532 đơn. Qua phân loại, xử lý có 585 đơn khiếu nại/318 vụ việc và 482 đơn tố cáo/376 vụ việc thuộc thẩm quyền, nội dung chủ yếu liên quan đến lĩnh vực tư pháp, tập trung vào hoạt động THADS. Ngoài ra, có 338 đơn kiến nghị, phản ánh thuộc các lĩnh vực THADS, thừa phát lại, công chứng, luật sư.
Đối với các vụ việc thuộc thẩm quyền, Bộ Tư pháp đã thụ lý, ban hành quyết định giải quyết khiếu nại và kết luận nội dung tố cáo theo quy định; đã thực hiện xong 106/106 quyết định giải quyết khiếu nại và 25/25 kết luận nội dung tố cáo đã có hiệu lực pháp luật.
Cùng với việc xử lý các vụ việc cụ thể, bộ tiếp tục hoàn thiện quy chế, quy định về công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo; vận hành hệ thống eKNTC, góp phần tăng cường quản lý, theo dõi tiến độ xử lý đơn.
Nhìn chung, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Bộ Tư pháp có những chuyển biến tích cực. Các vụ việc mới phát sinh cơ bản được giải quyết phù hợp với quy định pháp luật; việc phân loại, xử lý đơn được các đơn vị quan tâm thực hiện ngay từ khi tiếp nhận. Đối với những vụ việc phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, bộ tổ chức họp liên ngành để thống nhất phương án giải quyết.
Dự báo trong thời gian tới, việc tổ chức thi hành các vụ án kinh tế, tham nhũng lớn như Vạn Thịnh Phát, Alibaba, Tân Hoàng Minh và các vụ án khác, có thể tiếp tục phát sinh khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến xử lý, phân chia và thu hồi tài sản.
Bên cạnh đó, việc tiếp tục triển khai Luật THADS năm 2025, mô hình tổ chức THADS một cấp và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng đặt ra yêu cầu thống nhất nghiệp vụ, hướng dẫn, giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
Trước những yêu cầu đặt ra, Bộ Tư pháp xác định tiếp tục thực hiện tốt các quy định của Đảng, Nhà nước về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; bảo đảm việc tiếp nhận, phân loại, xử lý và giải quyết đơn đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, thời hạn.
Đặc biệt, tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền; tập trung xử lý những vụ việc phức tạp, kéo dài và các vụ việc có chỉ đạo của lãnh đạo bộ, cơ quan Trung ương. Đồng thời, xử lý kịp thời, đúng quy định các đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh gửi đến bộ.
Việc tổ chức thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được chú trọng. Bộ xác định tăng cường kiểm tra, đôn đốc; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, giải thích, thuyết phục công dân chấp hành các quyết định giải quyết đúng chính sách, pháp luật, hạn chế thấp nhất tình trạng khiếu kiện vượt cấp, kéo dài.
Một nhiệm vụ khác là tiếp tục hoàn thiện và vận hành hiệu quả hệ thống eKNTC cùng các nền tảng số phục vụ xử lý đơn; nâng cao khả năng theo dõi tiến độ và trách nhiệm xử lý.
Để đáp ứng yêu cầu công việc, Bộ Tư pháp cũng chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đầu tư trang thiết bị phục vụ công việc. Trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị và việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tiếp tục được đề cao.
Cùng các giải pháp trên, Bộ tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu kiện phức tạp, kéo dài; giải quyết kịp thời, triệt để các đơn thư thuộc thẩm quyền phát sinh trong thực tế. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan thông tin đại chúng trong cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, trung thực, khách quan, góp phần định hướng dư luận xã hội và hỗ trợ công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
