Trụ sở Bộ GD&ĐT. Ảnh: Thế Lữ

Việc ban hành các quyết định tréo ngoe dẫn đến các nhà giáo là cựu chiến binh bức xúc và có đơn khiếu nại (KN) lên Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT). Sở dĩ có sự KN là do Bộ này đã ban hành Công văn số 659/BGDĐT-TCCB ngày 17/2/2014 (về việc giải quyết vướng mắc chế độ trợ cấp đối với nhà giáo là cựu chiến binh theo Quyết định số 52) gửi BHXH Việt Nam. Theo đó, BHXH Việt Nam chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành có liên quan thu hồi lại khoản tiền đã trợ cấp.

Bất cập ở đây là: Công văn số 659 của Bộ GD&ĐT trái với Quyết định số 52, vì các lý do sau:

Thứ nhất, Quyết định số 52 không có quy định nào hạn chế quyền được hưởng phụ cấp thâm niên như điểm a, Khoản 2 của Công văn số 659 của Bộ GD&ĐT.

Theo Quyết định số 52, những nhà giáo đã nghỉ hưu được hưởng chế độ trợ cấp nếu thỏa mãn các điều kiện quy định tại Điều 2 và Điều 3:

Điều 2. Đối tượng áp dụng: “Nhà giáo nghỉ hưu khi đang trực tiếp giảng dạy, giáo dục ở các cơ sở giáo dục công lập và các học viện, trường, trung tâm làm nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng thuộc cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội hoặc giảng dạy, hướng dẫn thực hành tại các xưởng trường, trạm, trại, phòng thí nghiệm, tàu huấn luyện của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các cơ sở giáo dục đại học công lập (sau đây gọi chung là cơ sở  giáo dục công lập)”.

Điều 3. Điều kiện tính hưởng trợ cấp: “Nhà giáo quy định tại Điều 2 Quyết định này được hưởng chế độ trợ cấp khi có đủ các điều kiện sau đây:

1.     Có thời gian trực tiếp giảng dạy, giáo dục, hướng dẫn thực hành tại các cơ sở giáo dục công lập từ đủ 5 năm (đủ 60 tháng) trở lên;

2.     Nghỉ hưu (kể cả trường hợp chờ đủ tuổi để hưởng lương hưu và bảo lưu thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu) trong khoảng thời gian từ ngày 1/1/1994 - 31/5/2011;

3.     Đang hưởng lương hưu tại thời điểm ngày 1/1/2012. Trường hợp đang tạm dừng hưởng lương hưu theo quy định của Luật BHXH thì được hưởng trợ cấp sau khi được hưởng lại lương hưu”.

Thứ hai, theo quy định của pháp luật, Quyết định số 52 có giá trị pháp lý cao hơn Công văn số 659 của Bộ GD&ĐT. Việc Bộ này ký công văn hành chính thông thường để tước bỏ quyền được hưởng chế độ trợ cấp của một số nhà giáo là cựu chiến binh là trái pháp luật, vi phạm quyền công dân.

Thứ ba, Khoản 3, Điều 8 Quyết định số 52 quy định: “Bộ GD&ĐT, Bộ Tài chính kiểm tra việc thực hiện các quy định tại quyết định này”. Điều này cho thấy, Bộ GD&ĐT không được quyền ra công văn hướng dẫn trái với Quyết định số 52 của Thủ tướng Chính phủ.

Các nhà giáo là cựu chiến binh cho rằng, các quyết định của BHXH về việc thu hồi khoản tiền trợ cấp là không đảm bảo tính công bằng, vì phụ cấp thâm niên trong lương hưu của họ đã bị trừ đi thời gian tham gia trong quân đội. Giả sử nếu họ không đi bộ đội mà vẫn tiếp tục giảng dạy thì quyền lợi của họ được hưởng trợ cấp thâm niên đủ toàn bộ số năm công tác.

Với những lý do trên, những người này đã có đơn KN đề nghị Bộ trưởng Bộ GD&ĐT hủy bỏ Công văn số 659 để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của họ theo đúng quy định tại Quyết định số 52 của Thủ tướng Chính phủ.

Giải quyết KN, ngày 15/9/2014, Bộ GD&ĐT có Thông báo số 5000/BGDĐT-TCCB trả lời đơn KN của ông Đặng Công Chùy (ở phường Suối Hoa, TP Bắc Ninh, một trong những người đứng đơn KN). Thông báo nêu: Văn bản số 659 thực hiện theo quy định tại quy chế làm việc của Chính phủ ban hành kèm theo Nghị định 08/2012/NĐ-CP ngày 16/2/2012 của Chính phủ. Hiện nay, sau một năm thực hiện Quyết định số 52 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT đang phối hợp với BHXH Việt Nam tổng hợp các kiến nghị về đối tượng, thời gian tính hưởng theo quy định (trong đó có các trường hợp như đã có đơn KN) trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Cách trả lời trên thể hiện cách làm của Bộ GD&ĐT thiếu khoa học, chưa thấu tình đạt lý. Chính Bộ ban hành những văn bản hướng dẫn không rõ ràng dẫn đến BHXH Việt Nam vội vàng có ý kiến chỉ đạo BHXH một số tỉnh, thành thu hồi khoản tiền đã trợ cấp cho các nhà giáo là cựu chiến binh đã nghỉ hưu. Để rồi lại phải tốn sức, tốn công phối hợp với BHXH các tỉnh, thành rà soát các đối tượng, thời gian tính hưởng theo quy định, tổng hợp ý kiến trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Thế Lữ