Nằm ở trung tâm thành phố Kabul, nơi đang hứng chịu cuộc xung đột đẫm máu trong suốt 35 năm qua, Trại Trẻ mồ côi “Cửa sổ hy vọng” do cô Frozan thành lập, cưu mang 12 đưa trẻ, trong đó phần lớn bị thương tật do bom rơi đạn lạc, với nguồn kinh phí cực kỳ ít ỏi từ các nhà hảo tâm người nước ngoài.

Frozan, 22 tuổi, có 6 năm làm người đứng đầu Trại Trẻ mồ côi “Cửa sổ hy vọng” cho biết thêm, những đứa trẻ mồ côi này rất cần đến sự giúp đỡ của mọi người, của cộng đồng. Hiện giờ, trại trẻ thực sự khó khăn, nếu không muốn nói là có nguy cơ bị “xóa sổ” bởi không còn nguồn kinh phí để nuôi dưỡng các trẻ mồ côi ở đây.

“Những đứa trẻ ở đây đều là nạn nhân của chiến tranh. Chúng bị mất hết gia đình. Chúng đang ngày đêm phải chịu đựng cả nỗi đau về thể chất lẫn tâm hồn. Có những đứa trẻ, dù vẫn còn người thân (cô, dì, chú, bác), nhưng người thân của chúng lại không muốn nuôi dưỡng, cưu mang chúng”, Frozan cho biết thêm.

Frozan bị mất gia đình trong một trận đánh bom thời nội chiến hồi những năm 1990. Bản thân cô cũng bị bom đạn cướp mất 1 chân, khi mới chỉ 6 tuổi. Nhưng, Frozan đã quyết tâm vượt lên trên nỗi đau thể xác và tâm hồn, để giúp đỡ những đứa trẻ khác có cùng hoàn cảnh như mình.

Năm 16 tuổi, được sự ủng hộ của một số nhà hảo tâm người nước ngoài, Frozan quyết định mở một trại trẻ mồ côi ở trung tâm thành phố Kabul, cưu mang những đứa trẻ mồ côi, vô gia cư. Tuy nhiên, sau 6 năm, nguồn kinh phí đã cạn kiệt.

Và, cũng giống như khoảng 30 trại trẻ mồ côi khác (do chính quyền Afghanistan lập ra), Trại “Cửa sổ hy vọng” của Frozan đang đứng trước nguy cơ hết hy vọng. “Tại sao họ chỉ chăm chăm đầu tư rất nhiều tiền vào những trụ sở công quyền hoành tráng, mà không bớt chút để chăm lo cho những đứa trẻ mồ côi, vô gia cư bất hạnh đang sống rải rác trong khoảng 30 trại trẻ mồ côi trên khắp Afghanistan. Ngay tại TP Kabul này cũng có trại trẻ mồ côi Tahya-e-Maskan do chính quyền thành lập, nơi quy tụ khoảng 500 đứa trẻ tuổi từ 11 - 18. Thế nhưng, những đứa trẻ này cũng đang phải sống trong khu ngôi nhà đổ nát và hầu như chẳng có thiết bị sinh hoạt hàng ngày”, Frozan thở dài ngao ngán.

Trong khi đó, ông Sayed Abdullah Hashimi, Giám đốc các Trại trẻ mồ côi của Afghanistan, đồng thời là người quản lý Trại Trẻ mồ côi Tahya-e-Maskan, đã phải thừa nhận một thực tế, nhiều ông bố, bà mẹ đã lợi dụng gửi con vào các trại trẻ mồ côi để được nuôi và được dạy học… với giá rẻ.

“Tôi biết, ở những trại trẻ mồ côi có nuôi dạy những đứa trẻ vẫn còn đầy đủ gia đình. Nhưng vì chúng là con của các quan chức chính quyền địa phương, nên những người quản lý trại trẻ không thể từ chối, bởi họ không muốn bị cắt giảm các khoản trợ cấp từ chính quyền. Tôi mong rằng, Chính phủ sẽ tiến hành thanh tra tất cả các trại trẻ mồ côi, đưa những đứa trẻ còn đầy đủ gia đình về với gia đình của chúng. Có như vậy, những đứa trẻ mồ côi, vô gia cư thật sự mới được hưởng trọn vẹn những khoản trợ cấp ít ỏi”, cô Frozan chia sẻ.

Kể từ khi chế độ Taliban sụp đổ, Afghanistan đã nhận được hàng trăm tỷ USD tiền trợ cấp của cộng đồng quốc tế. Thế nhưng, số tiền này lại chẳng hề nuôi dưỡng người dân nghèo khổ mà chỉ là nguồn “béo bở” cho nạn tham nhũng, biển thủ công quỹ, biến Afghanistan thành 1 trong 4 quốc gia nghèo tham nhũng nhất trên thế giới, theo đánh giá của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI).

Ngay cả Tổng thống Afghanistan mới đắc cử Ashraf Ghani, khi lên nắm quyền vào hồi tháng 9 năm ngoái, đã hứa sẽ quyết tâm tiêu diệt tệ nạn tham nhũng. Thế nhưng, ai cũng biết, việc này là quá khó, bởi tệ nạn tham nhũng đã ăn sâu vào mọi lĩnh vực, mọi cấp ngành ở Afghanistan.

Sami Hashemi - chuyên gia bảo vệ trẻ em của Unicef tại TP Kabula, đã nói thẳng ra rằng, chính tình trạng tham nhũng, biển thủ công quỹ đang ngày đêm “gặm nhấm” những khoản trợ cấp ít ỏi của những trại trẻ mồ côi, khiến những đứa trẻ mồ côi phải sống trong điều kiện dưới mức tối thiểu. “Theo quy định, mỗi ngày, những đứa trẻ mồ côi được trợ cấp tiền ăn là 85 afghani (khoảng 1,5 USD). Thế nhưng, chỉ có khoảng 50 afghani (tức là chưa đến 1 USD) được chuyển đến trại trẻ, số còn lại bị “rơi rớt” vào túi các quan chức liên quan”, ông Sami Hashemi khẳng định.

Cũng theo ông Sami Hashemi, trong tổng số 110 nghìn trẻ mồ côi trên khắp Afghanistan, chỉ có khoảng 12% trẻ là mồ côi, vô gia cư thật sự, còn lại là những đứa trẻ vẫn còn gia đình, thậm chí, là gia đình giàu có, có chức, có quyền.

Theo thống kê của Chính phủ Mỹ, từ năm 2002 đến nay, Mỹ đã chi tổng cộng 104 tỷ USD để tái thiết Afghanistan. Với số tiền này, Afghanistan có thể xây mới được rất nhiều công trình an sinh xã hội, cũng như tài trợ cho rất nhiều chương trình từ thiện. Thế nhưng, cho đến nay, hiệu quả không được như mong đợi, vẫn còn rất nhiều công trình phúc lợi không được xây dựng, trong đó có những trại trẻ mồ côi, và còn rất nhiều người dân, trong đó có những đứa trẻ mồ côi, vô gia cư, không được hưởng lợi từ số tiền tái thiết do cộng đồng quốc tế tài trợ cho Afghanistan.

Nhật Minh