Chủ tịch SFPQ Lucie Martineau khẳng định, hầu hết các dự án CNTT ở Québec đều bị “đội giá”. Ảnh: La Presse

“Tại hầu hết các dự án CNTT của các cấp chính quyền ở Québec, đặc biệt là dự án RENIR (Mạng lưới Phối hợp và Quản lý hệ thống sóng thông tin không dây), đã cho thấy mức tăng khống giá thành ở các dự án này thuộc vào hàng “khủng” nhất từ trước đến nay. Từ 4 năm nay, chúng ta chỉ dừng lại ở việc “nói” về vấn đề này. Nhưng giờ là lúc phải hành động. Cần phải kiểm tra, thẩm định lại tất cả dự án CNTT của các cấp chính quyền”, bà Martineau nhấn mạnh.

Theo tính toán của SFPQ, từ năm 2003 - 2012, chính quyền Québec đã tăng 257% ngân sách chi phí cho việc mua các trang thiết bị phục vụ lĩnh vực CNTT của các cấp chính quyền (từ 218 triệu USD lên 778 triệu USD). Tuy nhiên, còn 1 con số khác “khủng” hơn rất nhiều lần, đó là giá trị quyết toán của dự án RENIR, bắt đầu triển khai từ tháng 1/2002.

Dự án RENIR do chính quyền Québec thực hiện, nhằm triển khai hệ thống mạng thông tin không dây, phục vụ cho các đơn vị chuyên trách an ninh và an sinh xã hội, như cảnh sát, cứu thương và cứu hỏa. Theo dự toán ban đầu, tổng giá trị dự án là 144 triệu USD. Mục tiêu của dự án là xây dựng 131 trạm điều hành thông tin, lắp đặt 500 cột thu phát sóng để có thể phủ sóng không dây một vùng rộng lớn với diện tích 560.900km2. Thế nhưng, cho đến thời điểm này, dù dự án vẫn chưa thực sự hoàn thành, nhưng tổng chi phí cho dự án đã tăng lên một cách kinh khủng, tới 994 triệu USD (tức là tăng 850 triệu USD, gấp gần 6 lần so với dự toán ban đầu). Và theo nhiều nguồn tin đáng tin cậy từ những chuyên gia thực hiện dự án RENIR, chắc chắn con số quyết toán cho dự án này (khi hoàn thành) sẽ vượt qua con số 1 tỷ USD.

Theo SFPQ, nguyên nhân chính là do giá thành các trang thiết bị phục vụ cho dự án RENIR được duyệt mua với giá quá cao. Theo tài liệu mà SFPQ có được, thì vào năm 2009, chỉ tính riêng hóa đơn mua các thiết bị truyền phát sóng, nâng cấp phần mềm cũng như những thiết bị phục vụ cho việc xây dựng các cột phát sóng cũng đã “ngốn” tới hơn 322 triệu USD. Đó là chưa kể đến việc, dưới sự điều hành của Ban Quản lý dự án RENIR, trong những năm qua, nhiều bộ, ngành liên quan đã phải bỏ ra hàng trăm triệu USD chỉ để chi trả cho các đơn vị… tư vấn dự án.

Chính vì sự “đội giá” bất ngờ của các thiết bị, nên mới đây, Viện Kiểm sát Québec đã tiến hành thẩm tra 38 hợp đồng trong lĩnh vực CNTT (trong đó có cả những hợp đồng thầu phụ của đại dự án RENIR), thì có tới 37 hợp đồng có sai phạm, trong đó sai phạm chủ yếu là ký duyệt giá thành vật liệu ở mức quá cao hoặc thiếu báo giá cạnh tranh trước khi ký hợp đồng.

Chính từ những phát hiện của Viện Kiểm sát Québec và từ những tài liệu mà mình có được, SFPQ đã lên tiếng đề nghị chính quyền Québec khẩn cấp mở những cuộc điều tra nhằm làm rõ tình trạng “đội giá” của các hợp đồng trong lĩnh vực CNTT của các cấp chính quyền ở Québec. Một mặt để đưa ra ánh sáng những sai phạm, kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức và cá nhân sai phạm. Mặt khác, là ngăn chặn tình trạng “đội giá” của những dự án khác trong lĩnh vực CNTT, trong đó có một “siêu” dự án đã, đang và chưa biết lúc nào mới dừng “ngốn” tiền thuế của người dân Québec.

Nhật Minh