Chánh án Toà án Nhân dân Tối cao Trương Hòa Bình trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Người đứng đầu ngành Tòa án cũng giải đáp nhiều câu hỏi về giải pháp để nâng cao chất lượng ngành tòa án; nâng cao chất lượng xét xử, tránh xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm, áp dụng hình phạt tù nhưng cho hưởng án treo không đúng quy định của pháp luật.

Các đại biểu Quốc hội cũng viện dẫn thẳng những vụ án có những dấu hiệu không rõ ràng về tố tụng, đang là tâm điểm sự quan tâm của dư luận trong thời gian qua, đồng thời đề nghị Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao trả lời về quan điểm xử lý các vụ việc này.

Nâng cao chất lượng xét xử từ công tác cán bộ

Bộ Công an đang tiến hành kiểm điểm về vụ ông Chấn. Nếu có ép cung, nhục hình, những người trực tiếp phải bị xem xét, trong đó có trách nhiệm của Viện Kiểm sát tham gia từ đầu vụ án. Các tòa án xét xử dựa trên hồ sơ các cơ quan tố tụng cung cấp, việc tòa án phát hiện có ép cung hay không là rất khó mà phải được các cơ quan khác xem xét. Tuy nhiên, với trách nhiệm của mình, Hội đồng xét xử mà để xảy ra oan sai cũng phải có trách nhiệm trong việc này, vì phải phát hiện ra những dấu hiệu không bình thường trong hồ sơ, người đứng đầu ngành Tòa án khẳng định.

Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao chỉ đạo rà soát lại tất cả các vụ án hình sự có đơn kêu oan, đăc biệt là các vụ có mức án cao nhất hoặc tử hình để kịp thời ngăn chặn những dấu hiệu oan sai, bà Nga nhấn mạnh.

Chánh án cũng cho biết, để hạn chế tình trạng oan sai, cần phải có các giải pháp như đảm bảo sự tranh tụng tại phiên tòa, đồng thời cần phát huy đầy đủ vai trò của người tham gia tố tụng và các đương sự để làm rõ bản chất của vụ án, bản chất của phiên tòa; tăng cường công tác giáo dục, rèn luyện, đào tạo, đào tạo lại, ý thức tự đào tạo; thường xuyên thực hiện công tác giám đốc kiểm tra, rà soát, xem xét một cách toàn diện những vụ án hình sự mà có ý kiến, đơn thư kêu oan. Mặt khác, nếu có xảy ra, phải kịp thời khắc phục.

Trường hợp vi phạm nghiêm trọng phải xử lý theo quy định của pháp luật hình sự. Quan điểm, chủ trương trên được toàn ngành Công an luôn quán triệt thực hiện. Bộ thường xuyên chỉ đạo kiểm tra, phát hiện và khắc phục, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm. Vì vậy các sai phạm trong hoạt động điều tra đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, cá biệt vẫn xảy ra ở một số đơn vị, địa phương thậm chí còn án oan sai, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Để giải quyết khắc phục các tình trạng trên, Bộ Công an đã, đang chỉ đạo các cơ quan điều tra trong ngành thực hiện các giải pháp: tiếp tục thực hiện đúng, đầy đủ quy định của pháp luật về điều tra, xử lý tội phạm, nhất là các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về bảo đảm quyền bào chữa của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo cũng như tạo điều kiện trên thực tế để người bào chữa được tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật.

Bộ cũng thường xuyên giáo dục, nâng cao ý thức trách nhiệm, chuyên môn của thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra, điều tra viên trong công tác điều tra, phòng chống tiêu cực trong hoạt động tư pháp.

Bộ Công an đang chỉ đạo xây dựng, chỉ đạo triển khai Đề án chống tiêu cực trong hoạt động tư pháp của công an nhân dân và Đề án đào tạo nghiệp vụ chính trị đạo đức nghề nghiệp cho lực lượng điều tra công an các cấp. Thông qua thực hiện hai Đề án trên đã tạo điều kiện tích cực cho công tác xây dựng lực lượng công an nhân dân.

Kiểm soát hoạt động điều tra, nâng cao số lượng, chất lượng các yêu cầu điều tra, theo đó thu thập đầy đủ chứng cứ buộc tội và gỡ tội. Thận trọng chính xác trong việc ra các quyết định truy tố, thực hiện tốt việc tranh tụng tại tòa, tạo điều kiện cho luật sư tham gia vụ án ngay từ khi khởi tố. Kiểm soát chặt chẽ các bản án, tăng cường kháng án nếu có dấu hiệu oan sai; kịp thời thụ lý giải quyết thậm trọng đối với các đơn tố cáo có oan sai.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị ngành Tòa án Nhân dân cần tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ vừa đủ về lượng, vừa mạnh về chất. Bởi hiện nay, chất lượng của ngành Tòa án vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu. Do vậy, công tác đào tạo của ngành Tòa án phải thực hiện một cách quyết liệt.

Mặt khác, ngành cần phối hợp với các Bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương và có sự giám sát chặt chẽ của các đại biểu Quốc hội, hội đồng nhân dân các cấp đối với đội ngũ cán bộ Tòa án.

Ngành Tòa án quan tâm kiện toàn đầy đủ về tổ chức, chức năng, quyền hạn một cách toàn diện ở các cấp; tiếp tục nghiên cứu về mô hình xét xử sao cho phù hợp; nâng cao chất lượng xét xử, đảm bảo công bằng, công khai, có tranh tụng tại phiên tòa để đảm bảo kết luận đúng người, đúng tội và tránh oan sai...

Theo TTXVN