Trụ sở Kiểm toán nhà nước. Ảnh: sav.gov.vn

Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Luật Ngân sách Nhà nước năm 2025 và vận hành đầy đủ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế được đặt ở mức “2 con số”, công tác quản lý, sử dụng tài chính công và tài sản công được yêu cầu thực hiện theo các tiêu chuẩn mới về phân bổ nguồn lực.

Trong hoạt động nội bộ, KTNN áp dụng các nguyên tắc “Độc lập, khách quan, thượng tôn pháp luật, liêm chính, trách nhiệm, an toàn và uy tín”; triển khai phương châm “nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả”. Đồng thời, quản trị theo mục tiêu, phân cấp, phân quyền đi kèm với quy định về trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực. Cùng với đó, KTNN đã tiến hành cải cách thủ tục hành chính, giảm khâu trung gian, sửa đổi hệ thống văn bản pháp lý và tái cấu trúc các quy trình nghiệp vụ lõi theo hướng dẫn “6 rõ”.

Về cơ cấu tổ chức, sau đợt sắp xếp lần thứ hai, KTNN đã giảm thêm 1 đơn vị cấp Vụ và 30 đơn vị cấp Phòng. Mô hình tổ chức mới chính thức đi vào hoạt động từ ngày 15/8/2026. Công tác bố trí lại nhân sự và đào tạo, bồi dưỡng được chú trọng để phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của bộ máy sau sắp xếp.

Về hoạt động chuyên môn, kế hoạch kiểm toán năm 2026 của KTNN gồm 132 nhiệm vụ, phân bổ thành 180 đoàn kiểm toán. Tính đến ngày 30/8, KTNN đã triển khai 133 đoàn, trong đó 105 đoàn đã kết thúc quá trình kiểm toán và 74 báo cáo kiểm toán được phát hành chính thức.

Thông qua 74 báo cáo kiểm toán đã ban hành, KTNN kiến nghị xử lý tài chính tổng số tiền 79.651 tỷ đồng và 4.684.646 USD. Đặc biệt, cơ quan kiểm toán đã chuyển 11 hồ sơ vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật sang Cơ quan Cảnh sát điều tra. Đồng thời, KTNN kiến nghị xem xét trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân có liên quan và kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung 138 văn bản pháp lý có nội dung không phù hợp.

Về phương pháp thực hiện, KTNN áp dụng việc lồng ghép các loại hình kiểm toán tài chính, kiểm toán tuân thủ và kiểm toán hoạt động vào cùng một đợt làm việc nhằm giảm số lượng cuộc kiểm toán tại các cơ quan, đơn vị. Nội dung kiểm toán tập trung vào các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án đầu tư quan trọng quốc gia và các dự án trọng điểm của địa phương. Một số dự án được đưa vào diện kiểm toán ngay từ giai đoạn chủ trương đầu tư. Qua các đợt làm việc, cơ quan kiểm toán yêu cầu thu hồi tiền, tài sản công sử dụng sai mục đích, trái quy định vào ngân sách Nhà nước.

Về kết quả thực hiện các kết luận và kiến nghị kiểm toán từ các cơ quan, đơn vị liên quan, các số liệu thống kê đến ngày 30/8/2026 ghi nhận sự gia tăng so với cùng kỳ năm trước. 

Tổng số kiến nghị xử lý tài chính và kiến nghị khác đã thực hiện đạt 29.942,1/41.039,27 tỷ đồng, tương đương 72,96%; kiến nghị bằng USD đạt 84,4%; đã có 27/53 báo cáo kiểm toán có kiến nghị xem xét trách nhiệm tập thể, cá nhân được thực hiện, đạt 50,9%; 42/201 văn bản đã được hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung và ban hành mới. 

Để tạo sự đột phá trong thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán, riêng trong tháng 7/2026, KTNN đã tổ chức 79 cuộc kiểm tra về việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán tại các đơn vị.

Những kết quả trên cho thấy sự thay đổi trong tư duy điều hành của KTNN, chủ động hơn, quyết liệt hơn, chú trọng phòng ngừa từ xa và hoàn thiện thể chế, trở thành bệ phóng vững chắc phục vụ mục tiêu phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.