(Thanh tra)- Sau khi nhận được đơn tố giác tội phạm của bà Nguyễn Thị Nhường, Cơ quan Cảnh sát điều tra (CQCSĐT) huyện Thống Nhất đã vào cuộc điều tra xác minh vụ việc. Ngày 31/5/2016, đơn vị này đã ban hành Quyết định không khởi tố vụ án hình sự số 34/QĐ đối với việc Nông trường Cao su (NTCS) Bình Lộc tổ chức chặt hạ cây trồng trên diện tích 7.000m2 đất bà Nhường, làm thiệt hại tài sản của gia đình.
Viện KSND huyện nói gì?
Ngày 31/5/2016, tại Thông báo kết quả giải quyết đơn tố giác số 183/TB của CQCSĐT huyện Thống Nhất đã kết luận với nội dung: “Nhu cầu đòi lại đất của NTCS Bình Lộc là chính đáng và các vấn đề phát sinh tranh chấp đều phải giải quyết theo trình tự pháp luật. Trong vụ việc này, gia đình bà Nhường có lỗi vì không trả lại đất khi hết hạn hợp đồng và không thực hiện nghĩa vụ thuê đất như đã giao kết. Chủ trương và chỉ đạo của Ban Giám đốc NTCS Bình Lộc về việc tự ý chặt hạ, phát dọn vườn cây gây thiệt hại về tài sản của gia đình bà Nhường là vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, việc làm này của NTCS Bình Lộc là vì lợi ích chung, không có động cơ cá nhân hay tư lợi; hành vi của NTCS Bình Lộc xuất phát từ tranh chấp phát sinh liên quan đến hợp đồng cho thuê đất, là quan hệ dân sự. Do đó, vụ việc không đủ yếu tố cấu thành tội phạm”.
Không chấp nhận, bà Nhường đã làm đơn khiếu nại (KN) lên Viện KSND huyện Thống Nhất vì cho rằng quyết định trên là không có căn cứ pháp luật và đã bỏ lọt tội phạm.
Ngày 14/6/2016, Viện KSND huyện Thống Nhất ban hành Quyết định số 25/QĐ.VKS giải quyết KN của bà Nhường. Quyết định này một lần nữa bác toàn bộ nội dung đơn KN vì cho rằng CQCSĐT huyện Thống Nhất ban hành quyết định không khởi tố vụ án hình sự là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Tại quyết định này, Viện KSND huyện vẫn cho rằng diện tích 7.000m2 đất mà bà Nhường cho rằng là của gia đình tự khai hoang từ năm 1983 là của NTCS Bình Lộc quản lý và cho gia đình bà thuê để canh tác trồng cây cà phê từ năm 1998 với thời hạn hợp đồng là 10 năm.
Đáng chú ý, Viện KSND huyện còn đưa ra một thông tin rất quan trọng đó là “đến nay, hợp đồng cho thuê đất đã bị thất lạc, NTCS Bình Lộc và các cá nhân trên không còn lưu giữ”. Đơn vị này cũng cho rằng: “Hành vi của NTCS Bình Lộc tổ chức phát dọn, chặt cây trồng trên 7.000m2 đất của bà Nhường thuê canh tác để thu hồi đất trồng cây cao su là không đủ yếu tố cấu thành tội phạm”.
Những bất hợp lý từ quyết định của Viện KSND
Cho rằng cách giải quyết KN của Viện KSND huyện Thống Nhất là không đúng quy định pháp luật, bà Nhường đã gửi đơn KN lần hai đến Viện KSND tỉnh Đồng Nai và các cơ quan báo chí để đòi lại công bằng và lẽ phải.
Trong đơn bà Nhường cho rằng nội dung Quyết định số 25/QĐ.VKS của Viện KSND huyện Thống Nhất là không phù hợp, không thuyết phục và không công bằng khi kết luận rằng: “Diện tích hơn 7.000m2 đất của gia đình tôi nằm trong tổng diện tích 18.392,2m2 đất của Tổng Cty Cao su Đồng Nai giao cho NTCS Bình Lộc quản lý, sử dụng vào năm 1983, là không có căn cứ. Vì không có văn bản chính thức nào thừa nhận Tổng Cty Cao su Đồng Nai là chủ sở hữu, NTCS Bình Lộc được giao quản lý, sử dụng đối với diện tích 18.392,2m2 đất tại xã Xuân Thiện vào năm 1983. Trong khi đó, đến năm 2008, Tổng Cty Cao su Đồng Nai mới được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 18.392,2m2 đất nói trên. Còn gia đình tôi thì đã sử dụng, canh tác ổn định từ năm 1983, không có ai tranh chấp”.
Về vấn đề này, luật sư Vũ Mạnh Hà - Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai (người đang bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp cho bà Nhường) nêu quan điểm: “Viện KSND huyện Thống Nhất xác định chồng bà Nhường có ký hợp đồng thuê đất với ông Nguyễn Phúc Toàn (nguyên Giám đốc NTCS Bình Lộc) vào năm 1998 là không đúng. Bởi lẽ vào thời điểm đó, NTCS Bình Lộc không có thẩm quyền ký hợp đồng thuê đất do Tổng Cty Cao su Đồng Nai chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Diện tích gia đình bà Nhường đang canh tác không nằm trong đất của Tổng Cty Cao su Đồng Nai mà là do gia đình bà Nhường tự khai hoang, canh tác từ trước năm 1990 cho đến nay. Ngoài ra, tại Biên bản hòa giải vào ngày 12/9/2014 lập tại UBND xã Xuân Thiện, ông Trương Văn Thanh (Phó Giám đốc NTCS Bình Lộc) cũng thừa nhận không có hợp đồng thuê đất”.
Đáng chú ý, luật sư Vũ Mạnh Hà còn chỉ ra một chi tiết quan trọng: “Cho đến nay các hợp đồng nêu trên vẫn không được tìm thấy. Viện KSND huyện Thống Nhất lý giải rằng do các hợp đồng thuê đất bị thất lạc, NTCS Bình Lộc không còn lưu giữ. Điều này thật sự vô lý bởi lẽ sự việc diễn ra vào năm 1983 còn được lưu trữ lại, tại sao hợp đồng thuê đất từ năm 1998 lại không được lưu trữ trong hồ sơ của NTCS Bình Lộc”.
Đối với vấn đề quan hệ pháp luật dân sự, luật sư Vũ Mạnh Hà phân tích: “Nếu đây là một quan hệ pháp luật dân sự thì tại sao NTCS Bình Lộc không tiến hành giải quyết theo pháp luật dân sự mà lại tổ chức chặt phá, hủy hoại cây trồng của gia đình bà Nhường, gây ra thiệt hại rất lớn. NTCS Bình Lộc hay Tổng Cty Cao su Đồng Nai đều không phải là chủ thể có thẩm quyền thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai, do đó, không có thẩm quyền tiến hành việc “cưỡng chế” đối với tài sản được hình thành hợp pháp của công dân”.
Dư luận đặt câu hỏi về hành động tự ý chặt phá, hủy hoại cây trồng của NTCS Bình Lộc liệu có phải là hành vi vi phạm pháp luật đối với tài sản của gia đình bà Nhường? Câu hỏi này, chúng tôi xin gửi tới Viện KSND tỉnh Đồng Nai để trả lời cho dư luận cũng như trả lời KN lần hai của bà Nhường.
Báo Thanh tra sẽ tiếp tục thông tin vụ việc này.
Nam Hà
