(Thanh tra) - Dù an ninh trật tự trên địa bàn duy trì ổn định, không để hình thành các băng nhóm xã hội đen, nhưng sự nổi lên của tội phạm đường phố, thanh thiếu niên thuộc nhóm “3 không” vi phạm pháp luật đang đặt ra bài toán cho mục tiêu “xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển” của Lào Cai.
Trước thực trạng này, UBND tỉnh Lào Cai đã giao Công an tỉnh cùng các sở, ban, ngành, địa phương triển khai kế hoạch tăng cường các biện pháp phòng ngừa tội phạm đường phố, tội phạm và vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên.
“Gam màu tối” từ thanh thiếu niên “3 không” và tội phạm đường phố
Những năm gần đây, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh Lào Cai có nhiều chuyển biến tích cực, tội phạm hình sự được kéo giảm sâu, không để hình thành băng nhóm tội phạm hoạt động công khai kiểu xã hội đen hoặc phát sinh điểm nóng phức tạp.
Tuy nhiên, từ thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm, lực lượng chức năng đã nhận diện một “nốt trầm” đáng lo ngại. Cụ thể, trên địa bàn Lào Cai đã nổi lên tình hình tội phạm đường phố và vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh thiếu niên, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp.
Theo số liệu thống kê trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Lào Cai ghi nhận 21 vụ việc với 172 đối tượng liên quan đến tội phạm đường phố và vi phạm pháp luật ở lứa tuổi thanh thiếu niên.
Đáng chú ý, trong số này, có 52 đối tượng là học sinh, sinh viên đang theo học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Lào Cai, còn lại 120 đối tượng đã nghỉ học hoặc lao động tự do, đa phần là nam giới trong độ tuổi từ 14 đến 18.
Phần lớn các đối tượng sinh sống trong gia đình có hoàn cảnh đặc biệt, thiếu sự quản lý sát sao hoặc rơi vào nhóm “3 không” (không có việc làm, không tham gia học tập, không tham gia đào tạo nghề).
Các nhóm thanh thiếu niên này dễ bị lôi kéo, tụ tập đông người. Khi có mâu thuẫn cá nhân, va chạm giao thông hoặc tác động từ rượu bia, mạng xã hội, các đối tượng sẵn sàng mang theo hung khí tự chế để giải quyết, gây hậu quả nghiêm trọng.
Điển hình như vụ gây rối trật tự công cộng xảy ra ngày 17/5/2026 tại phường Trung Tâm, quy tụ tới 26 đối tượng tham gia (tất cả đều thuộc nhóm “3 không”, trong đó có 4 đối tượng dưới 16 tuổi), mang theo dao và hung khí tự chế để giải quyết mâu thuẫn.
Nguyên nhân sâu xa được chỉ ra xuất phát từ sự lỏng lẻo trong quản lý của gia đình, mặt trái của mạng xã hội kích động bạo lực và sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, chính quyền, Công an và tổ chức đoàn thể một số nơi chưa thường xuyên, chặt chẽ.
Đồng bộ phương châm “6 rõ” để giữ gìn bình yên vùng cao
Trước tình hình tội phạm đường phố, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên diễn biến phức tạp, bám sát chỉ đạo tại Nghị quyết số 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về “xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển” và Kế hoạch số 125 của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Kế hoạch số 524 về tăng cường các biện pháp phòng ngừa tội phạm đường phố, tội phạm và vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên.
Điểm nổi bật trong kế hoạch lần này là việc áp dụng triệt để nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ kết quả, rõ thẩm quyền) nhằm đảm bảo mọi lực lượng vào cuộc thực chất, tránh hình thức.
Theo đó, các sở, ban, ngành, đoàn thể, UBND các xã, phường chịu trách nhiệm chỉ đạo triển khai các biện pháp nhằm huy động, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn dân trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm đường phố, tội phạm và vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh thiếu niên; xây dựng môi trường xã hội an toàn, lành mạnh.
Các sở, ban, ngành, đoàn thể, UBND các xã, phường phải nâng cao hiệu quả quản lý, giáo dục đối với thanh thiếu niên có nguy cơ phạm tội, vi phạm pháp luật; chủ động rà soát, phát hiện những trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt, bỏ học, không có việc làm, thường xuyên tụ tập, lang thang, có biểu hiện vi phạm pháp luật để có biện pháp quản lý, giáo dục, giúp đỡ phù hợp.
Cùng với đó, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm và nâng cao hiệu quả phối hợp trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm nói chung, tội phạm đường phố, tội phạm và vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh thiếu niên nói riêng.
Hỗ trợ học nghề, tìm kiếm việc làm, giúp đỡ trường hợp có nguy cơ
UBND tỉnh Lào Cai giao Công an tỉnh hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên.
Công an tỉnh cũng được giao phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nguyên nhân, điều kiện, trách nhiệm pháp lý và hậu quả, hệ lụy của tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên đối với gia đình và xã hội.
Công an xã, phường phối hợp với gia đình, nhà trường, chính quyền, đoàn thể và Tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở rà soát, lập danh sách, phân loại thanh, thiếu niên có nguy cơ và tổ chức gặp gỡ, tuyên truyền, giáo dục, vận động gia đình quản lý con em, trường hợp cần thiết báo cáo với cấp có thẩm quyền đưa vào quản lý.
Đồng thời, phối hợp nắm chắc tình hình các trường học, cơ sở giáo dục trên địa bàn, kiểm tra thường xuyên, đột xuất việc học sinh mang hung khí, vũ khí, sử dụng phương tiện không đúng quy định, lôi kéo bỏ học, tụ tập, kịp thời ngăn chặn tội phạm đường phố, bạo lực học đường.
Lực lượng Công an sẽ tổ chức tuyên truyền, vận động, giáo dục, hỗ trợ học tập, học nghề, tìm kiếm việc làm, phân công lực lượng, tổ chức, cá nhân phối hợp theo dõi, giúp đỡ các trường hợp có nguy cơ cao.
Kiểm tra, kiểm soát các cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự, cơ sở lưu trú, nhà trọ, karaoke, internet, trò chơi điện tử, cơ sở cầm đồ và các địa điểm có nguy cơ phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan thanh, thiếu niên cũng là giải pháp được đề cập.
Ngoài ra, lực lượng công an sẽ tăng cường công tác nắm tình hình trên không gian mạng, chủ động phát hiện, phòng ngừa việc sử dụng mạng xã hội để lôi kéo, kích động, hẹn đánh nhau, tụ tập gây rối, đua xe…và phối hợp với cơ quan chức năng xử lý nội dung vi phạm.
