(Thanh tra) - Đạt giải Nhất tại Hội thi Tuyên truyền viên pháp luật giỏi các xã khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Lào Cai, Đội thi xã Y Tý gây ấn tượng sâu sắc với phần thuyết trình mô hình: “Ươm mầm xanh tương lai nơi địa đầu của Tổ quốc - Chính sách giáo dục và chăm lo toàn diện cho trẻ em”.
Hội thi Tuyên truyền viên pháp luật giỏi các xã khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Lào Cai do UBND tỉnh tổ chức đã chọn ra được những mô hình tuyên truyền pháp luật tiêu biểu, có sức sống thực tiễn và khả năng nhân rộng cao. Trong đó, Đội thi xã Y Tý đã xuất sắc giành giải Nhất với phần thuyết trình mô hình: “Ươm mầm xanh tương lai nơi địa đầu của Tổ quốc - Chính sách giáo dục và chăm lo toàn diện cho trẻ em tại xã Y Tý”.
Là thành viên chủ chốt của Đội thi, anh Sờ Có Suy (dân tộc Hà Nhì), hiện là Chuyên viên Ban Xây dựng Đảng, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên xã Y Tý, đã cởi mở chia sẻ với phóng viên Báo Thanh tra về hành trình đưa ánh sáng tri thức và tuyên truyền pháp luật đến với con trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Phóng viên: Thưa anh Sờ Có Suy, điều gì thôi thúc anh cùng Đội thi lựa chọn chủ đề về giáo dục và chăm lo cho trẻ em - những “búp măng non” nơi rẻo cao Y Tý - để mang đến hội thi tuyên truyền pháp luật vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi lần này?
Anh Sờ Có Suy: Người Mông, người Hà Nhì và người Dao trên các bản làng Ma Cha Va, A Lù hay Choản Thèn chúng tôi thường nói với nhau rằng: “Cây sâm, cây thảo quả muốn vươn lên thành rừng thì phải bám rễ sâu vào đá và đất. Những đứa trẻ vùng cao chúng ta muốn vượt ra khỏi màn sương mù, muốn thoát khỏi cuộc sống khó khăn vất vả để đổi đời, thì con đường duy nhất chỉ có thể là con chữ”.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn vàn kính yêu đã từng căn dặn: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Những người công tác nơi vùng sâu, vùng xa đều hiểu rằng, những đứa trẻ hôm nay sẽ là những người tiếp bước chúng ta ngày mai.
Tại vùng đất biên cương Y Tý - nơi địa đầu của Tổ quốc, nơi có hơn 1.900 hộ dân với trên 10.600 nhân khẩu thuộc 3 dân tộc anh em Mông, Dao, Hà Nhì - mỗi “búp măng non” sinh ra không chỉ là tương lai của gia đình, bản làng, mà còn là những cột mốc sống của quốc gia trong tương lai.
Chính vì vậy, đại diện cho những người làm công tác tuyên truyền và giáo dục xã Y Tý, chúng tôi đã gửi tới Hội thi phần thuyết trình với chủ đề: “Ươm mầm tương lai nơi địa đầu Tổ quốc - Chính sách giáo dục và chăm lo toàn diện cho trẻ em xã Y Tý”.
Phóng viên: Được biết, Y Tý từng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, đặc biệt là hoàn lưu bão số 3 (siêu bão Yagi) năm 2024. Trong gian khó ấy, tinh thần bảo vệ quyền học tập và chăm lo cho các em nhỏ đã được địa phương hiện thực hóa như thế nào?
Anh Sờ Có Suy: Tháng 9 năm ấy, cơn bão số 3 (Yagi) ập đến, Y Tý chìm trong tiếng mưa gào, đất đá vùi lấp những mái nhà, chia cắt các bản làng… Giữa khung cảnh hoang tàn, chúng tôi nhói lòng khi thấy một em nhỏ người Mông run rẩy ôm chiếc cặp rách vào lòng như ôm lấy chút hy vọng cuối cùng của đời mình. Nhà mất, ruộng nương không còn… Nếu con đường đến trường cũng khép lại, liệu những ước mơ bé nhỏ ấy sẽ trôi dạt về đâu?
Trước tình hình đó, cấp ủy, chính quyền xã Y Tý, các thầy cô giáo cắm bản, cùng lực lượng bộ đội, công an đã không quản nguy hiểm, vượt lũ cõng từng bao gạo, thùng mì tôm, kiện nước đến cho các em.
Tất cả đều chung một quyết tâm: “Dù lũ quét có cuốn đi tài sản, nhưng nhất định không để thiên tai cuốn mất tương lai của con trẻ”. Trong lúc khó khăn nhất, Nhân dân biết rằng mình không đơn độc, những đứa trẻ biết rằng mình không bị bỏ lại phía sau.
Nhờ chính những chính sách hỗ trợ kịp thời của Trung ương, của tỉnh Lào Cai, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự chung tay góp sức của cộng đồng, những lớp học đã sáng đèn trở lại sau bão, bếp ăn bán trú lại đỏ lửa.
Để nhanh chóng khắc phục hậu quả thiên tai, giúp các em sớm trở lại trường, xã Y Tý đã phối hợp triển khai và đồng hành cùng các cấp, các ngành, các tổ chức và các nhà hảo tâm. Nhờ đó, nhiều điểm trường còn khó khăn đã có thêm những công trình thiết thực, tiêu biểu như điểm trường mầm non thôn Phìn Chải do Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn Vingroup) tài trợ xây mới; điểm trường Khu Chu Lìn do Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đầu tư xây dựng.
Đó cũng chính là sức mạnh của công tác tuyên truyền: biết kết nối để tạo nên sự sẻ chia; biết quy tụ để tạo nên sức mạnh và biến những tấm lòng thành những giá trị thiết thực cho Nhân dân, cho trẻ em và cho cộng đồng.
Phóng viên: Để những “mầm xanh” vùng cao đứng vững, hệ thống luật pháp và các chính sách ưu tiên của Đảng, Nhà nước đóng vai trò then chốt ra sao đối với học sinh xã Y Tý, thưa anh?
Anh Sờ Có Suy: Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định: Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã khẳng định ưu tiên cao nhất, dành chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới.
Cùng với đó là hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện: Luật Trẻ em và các chính sách hỗ trợ học phí, chi phí sinh hoạt bán trú, phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục…Tất cả đã tiếp thêm nguồn lực, niềm tin và hy vọng cho con em đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đặc biệt, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Y Tý chúng tôi vô cùng xúc động, luôn khắc sâu lời chỉ đạo đầy tâm huyết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi phát động chủ trương xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền: “Xây trường lớp không chỉ để các cháu có điều kiện học tập tốt hơn, mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là nâng cao chất lượng đời sống bà con Nhân dân vùng biên giới, góp phần giữ gìn chủ quyền lãnh thổ quốc gia từ gốc rễ - đó là con người, là cộng đồng dân cư gắn bó với đất, với rừng, với đường biên, cột mốc’’.
Ngôi trường nội trú kiên cố giữa đại ngàn không chỉ là nơi gieo con chữ, mà là công trình của niềm tin, thắp sáng khát vọng vươn lên. Xã Y Tý vinh dự là 1 trong 4 xã biên giới được đầu tư xây dựng trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở với quy mô 28 lớp, 980 học sinh. Đây sẽ là động lực, là điều kiện tốt nhất để các em học sinh xã Y Tý được học tập và phát triển toàn diện.
Niềm vui ấy không chỉ dừng lại ở Y Tý mà đang lan tỏa mạnh mẽ khắp các bản làng biên cương của tỉnh Lào Cai. Tinh thần chăm lo cho thế hệ tương lai nơi địa đầu Tổ quốc một lần nữa được khẳng định mạnh mẽ, đúng như lời phát biểu đầy tâm huyết của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Lễ khai giảng và khánh thành Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp Mường Khương năm học 2026 - 2027 vừa qua.
Phóng viên: Từ nhận thức đến thực thi luôn đòi hỏi cách làm sát thực tiễn. Vậy Y Tý đã có giải pháp cụ thể nào để đưa các quy định pháp luật và chính sách giáo dục đi sâu vào đời sống bà con đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi?
Anh Sờ Có Suy: Chúng tôi hiểu rằng: Pháp luật không thể nằm yên trên trang giấy. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, muốn để dân hiểu và làm theo luật thì phải nói bằng tiếng của đồng bào.
Xuất phát từ thực tế đó, Đảng ủy, UBND xã Y Tý đã chỉ đạo 10 tổ tuyên truyền thực hiện giải pháp mang tính đột phá thông qua việc xây dựng mô hình “5 rõ”:
Một là, rõ đối tượng: Không bỏ sót bất kỳ một đứa trẻ nào trong độ tuổi đến trường, đặc biệt quan tâm tới các em mồ côi, học sinh có gia đình bị thiệt hại sau thiên tai, các em có nguy cơ bỏ học sớm hoặc có dấu hiệu bị ép tảo hôn.
Hai là, rõ chính sách: Chủ động tuyên truyền, hướng dẫn bà con nắm chắc quyền lợi được hưởng, hỗ trợ tiền ăn trưa, chi phí sinh hoạt nội trú, chi phí học tập, miễn giảm học phí và cấp thẻ bảo hiểm y tế.
Ba là, rõ trách nhiệm: Phát huy sức mạnh đồng bộ, chính quyền vào cuộc sát sao, nhà trường tận tâm chăm sóc và giáo dục, cùng các già làng, trưởng bản tích cực vận động, đồng hành và động viên Nhân dân.
Bốn là, rõ cách làm: Phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, triển khai tuyên truyền song ngữ (phiên dịch từ tiếng phổ thông sang tiếng Mông, Hà Nhì, Dao); lấy dẫn chứng thực tế, mộc mạc mà sâu sắc: “Để con học cái chữ thì có nghề, có ấm no; ép con lấy vợ, lấy chồng sớm khi chưa đủ tuổi (nam đủ 20, nữ đủ 18) là vi phạm pháp luật, làm hỏng cả cuộc đời con”.
Năm là, rõ kết quả: Đo lường hiệu quả bằng những con số thực chất, duy trì tốt số lượng học sinh, tỷ lệ chuyên cần luôn đạt từ 97% trở lên; không còn học sinh phải bỏ học vì nghèo đói hay vì những phong tục, tập quán lạc hậu.
Là một người con của dân tộc Hà Nhì sinh ra và lớn lên trên mảnh đất vùng cao biên giới Y Tý, là một tuyên truyền viên pháp luật của xã Y Tý, tôi cam kết sẽ là cánh tay nối dài của pháp luật, tiếp tục tuyên truyền, mang tiếng nói của Đảng, Nhà nước đến với từng hộ dân và từng người; kiên quyết ngăn chặn nạn tảo hôn, bảo vệ quyền trẻ em, cùng bà con gìn giữ và bảo vệ nơi biên cương của Tổ quốc bằng việc làm và hành động cụ thể.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn anh về cuộc trò chuyện ý nghĩa này. Chúc cho những “mầm xanh” nơi địa đầu Y Tý sẽ tiếp tục vươn mình vững chãi, trở thành những cột mốc biên cương kiên cường của Tổ quốc!
