(Thanh tra) - Tại Hội nghị ASEAN về 5G lần thứ 7, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ mở rộng vùng phủ sang ứng dụng thực tế, khai thác hạ tầng số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đô thị thông minh.
Sáng 29/10, tại Quảng Ninh, trong khuôn khổ Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị ASEAN về 5G lần thứ 7.
Hội nghị là dịp để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế trao đổi kinh nghiệm triển khai mạng 5G, đồng thời thảo luận định hướng phát triển công nghệ di động thế hệ tiếp theo.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long nhấn mạnh định hướng khai thác hiệu quả 5G hiện nay, đồng thời chủ động chuẩn bị cho 6G trong tương lai.
Theo Thứ trưởng, sau giai đoạn đầu tư và triển khai mạng lưới, thách thức lớn đối với 5G là chuyển năng lực kết nối thành giá trị kinh tế và xã hội.
Ông nêu rõ: “Phủ sóng và chất lượng mạng là những điều kiện quan trọng, nhưng chưa đủ”.
Định hướng này đặt ra yêu cầu không chỉ phát triển hạ tầng viễn thông mà còn phải chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ vào các hoạt động thực tế. Trong lĩnh vực chuyển đổi số, hạ tầng kết nối là điều kiện quan trọng để phát triển các hệ thống và dịch vụ số.
Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào cách thức tổ chức triển khai, nhu cầu sử dụng và khả năng khai thác công nghệ của từng lĩnh vực.
Thứ trưởng Phạm Đức Long cho rằng, trọng tâm phát triển cần chuyển mạnh hơn sang ứng dụng. Theo đó, 5G cần được khai thác trong các lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, logistics, giao thông, nông nghiệp và y tế, trên cơ sở nhu cầu thực tế và hiệu quả có thể đánh giá được.
Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp giữa doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp công nghệ và các ngành kinh tế.
Các nhà mạng không chỉ cung cấp kết nối mà cần tham gia phát triển giải pháp đáp ứng yêu cầu cụ thể của khách hàng; cơ quan quản lý cần tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, thử nghiệm và triển khai ứng dụng, Thứ trưởng gợi mở.
Tại hội nghị, đại diện Việt Nam, ông Vũ Hoàng Hiếu, công tác tại Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ về tình hình phát triển 5G và những lĩnh vực có thể ứng dụng công nghệ này tại Việt Nam.
Theo ông Hiếu, 5G có những đặc tính như băng thông di động nâng cao, độ trễ thấp, độ tin cậy cao và khả năng kết nối nhiều thiết bị. Những đặc tính này có thể hỗ trợ các giải pháp trong sản xuất công nghiệp, giao thông tại đô thị thông minh, quản lý cơ sở hạ tầng, nông nghiệp, logistics, thương mại số, y tế, du lịch và các dịch vụ xã hội khác.
Đối với đô thị thông minh, việc ứng dụng 5G trong giao thông và quản lý cơ sở hạ tầng là một trong những hướng được đề cập. Đây cũng là lĩnh vực có liên hệ với quá trình số hóa hoạt động quản lý đô thị, đòi hỏi hạ tầng kết nối đáp ứng yêu cầu truyền tải dữ liệu và vận hành các hệ thống thông minh.
Tuy nhiên, đại diện Việt Nam cũng lưu ý rằng mở rộng hạ tầng mạng mới chỉ là bước đầu. Thách thức tiếp theo là chuyển hạ tầng đã xây dựng thành các ứng dụng thực tiễn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Từ kinh nghiệm triển khai tại các nước ASEAN, có thể thấy mỗi quốc gia có điều kiện phát triển và lộ trình triển khai 5G khác nhau. Vì vậy, việc xác định lĩnh vực ưu tiên cần phù hợp với nhu cầu thị trường và điều kiện thực tế của từng nước.
Chia sẻ về kinh nghiệm của Campuchia, ông Vin, đại diện cơ quan quản lý viễn thông Campuchia cho biết nước này chính thức thương mại hóa dịch vụ 5G vào tháng 12/2025. Sau giai đoạn khởi đầu, Campuchia đang tập trung mở rộng vùng phủ sóng, bảo đảm chất lượng dịch vụ và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng.
Theo ông Vin, Campuchia ưu tiên triển khai 5G tại thủ đô Phnom Penh, các thành phố lớn, khu công nghiệp, trung tâm kinh tế và những địa bàn du lịch trọng điểm. Nước này cũng định hướng tích hợp 5G vào sáu lĩnh vực gồm công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp; logistics và vận tải; du lịch; giáo dục; y tế.
Đại diện Campuchia nhấn mạnh việc phát triển 5G không chỉ nhằm mở rộng dịch vụ viễn thông mà còn hướng tới tạo động lực cho các ngành kinh tế. Để đạt mục tiêu này, cần có sự phối hợp giữa nhà mạng, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nhà cung cấp giải pháp công nghệ.
Theo đó, Campuchia đặt mục tiêu nâng tỷ lệ dân số được phủ sóng 5G lên 70-80% vào năm 2030, so với mức 34,5% vào tháng 9/2026, ông Vin chia sẻ.
Đại diện Nhật Bản, ông Koizumi Hidechika, Tổng Vụ trưởng phụ trách các vấn đề quốc tế, Cục Chiến lược toàn cầu, Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản giới thiệu kế hoạch thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của quốc gia này đến năm 2030.
Theo ông Koizumi Hidechika, Nhật Bản đang thúc đẩy phát triển hạ tầng số, mở rộng mạng cáp quang và vùng phủ 5G, đồng thời phân bổ các trung tâm dữ liệu trên toàn quốc nhằm tăng cường kết nối.
Nhật Bản cũng đề cập việc ứng dụng công nghệ để hỗ trợ các cộng đồng địa phương đối mặt với tình trạng suy giảm dân số, phát triển nông nghiệp thông minh và ứng phó thiên tai. Những nội dung này cho thấy hạ tầng số có thể phục vụ nhiều nhu cầu phát triển khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện và mục tiêu của từng quốc gia.
Tại hội nghị, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hợp tác nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm, đào tạo nhân lực và triển khai các chương trình có mục tiêu rõ ràng, kết quả có thể đánh giá. Cùng với đó, an toàn, an ninh mạng và khả năng chống chịu của hạ tầng cần được quan tâm trong quá trình thiết kế, phát triển và vận hành.
Từ những kinh nghiệm được chia sẻ, vấn đề đặt ra đối với các quốc gia ASEAN không chỉ là đầu tư xây dựng mạng lưới mà còn phải tạo điều kiện để doanh nghiệp và các ngành kinh tế khai thác hiệu quả công nghệ 5G.
Việc gắn phát triển hạ tầng với nhu cầu thực tế, lĩnh vực ưu tiên và các kết quả có thể đo lường sẽ góp phần đưa kết nối số trở thành động lực cho chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia.
