(Thanh tra) - Đó là chia sẻ của Trung tướng Lê Xuân Minh - Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, tại Hội nghị Báo cáo viên và Thông tin chuyên đề quý I năm 2026 của Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, ngày 24/3.
Mở đầu buổi báo cáo, Trung tướng Lê Xuân Minh chia sẻ, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng đã trở thành một không gian chiến lược mới, gắn liền với sự phát triển kinh tế, xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh của mỗi quốc gia.
Tại Việt Nam, việc xây dựng chính phủ số, kinh tế số, xã hội số đang tạo ra khối lượng dữ liệu rất lớn của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Dữ liệu ngày nay được coi là nguồn tài nguyên mới và tài sản quan trọng của quốc gia.
"Tuy nhiên, cùng với những cơ hội lớn, không gian mạng cũng đặt ra nhiều thách thức. Các hoạt động tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu, gián điệp mạng, chiến tranh thông tin và các hành vi lợi dụng không gian mạng để chống phá ngày càng gia tăng, với phương thức ngày càng tinh vi và phức tạp", Trung tướng Lê Xuân Minh nhấn mạnh.
Trước tình hình đó, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 57-CT/TW về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị, nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng.
Thứ nhất, theo báo cáo cho biết về quan điểm chỉ đạo, Chỉ thị 57-CT/TW thể hiện một bước tiến lớn trong tư duy chiến lược của Đảng về không gian số, trong đó xác định rõ: Bảo vệ an ninh mạng chính là bảo vệ chủ quyền quốc gia trong thời đại số.
Không gian mạng không phải là “vùng trắng” pháp lý mà là một bộ phận không thể tách rời của chủ quyền quốc gia. Do đó, công tác này không chỉ là nhiệm vụ riêng biệt của các lực lượng chuyên trách như Công an hay Quân đội, mà là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, của mỗi cơ quan, tổ chức và từng cán bộ, công chức.
Đặc biệt, Ban Bí thư nhấn mạnh quan điểm “An ninh mạng phải đi trước một bước”. Công tác bảo đảm an ninh phải gắn chặt, song hành với quá trình chuyển đổi số. Chúng ta không thể có một quốc gia số vững mạnh trên một nền tảng an ninh lỏng lẻo. Tư duy chiến lược cần chuyển dịch mạnh mẽ từ “phòng thủ bị động” sang “phòng thủ chủ động, tích cực”, nhận diện và xử lý các nguy cơ từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ.
Thứ hai, về thực trạng, bên cạnh những kết quả đạt được về chỉ số an ninh mạng toàn cầu, Chỉ thị 57 cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế đang là lực cản cho sự phát triển bền vững, như nhận thức chưa đầy đủ ở một số địa phương và đơn vị, lãnh đạo vẫn xem nhẹ công tác bảo mật, coi đây là việc của bộ phận kỹ thuật. Điều này dẫn đến sự chủ quan, lơ là trong quản lý dữ liệu nhạy cảm.
Hạ tầng và công nghệ chưa đồng bộ đó là việc nhiều hệ thống thông tin quan trọng dù chưa đủ điều kiện an ninh mạng tối thiểu nhưng vẫn được đưa vào sử dụng, tạo ra các “lỗ hổng” chết người cho tội phạm mạng khai thác.
Sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài về mức độ tự chủ về công nghệ lõi, sản phẩm an ninh mạng còn thấp. Nhiều hệ thống trọng yếu vẫn vận hành trên nền tảng nước ngoài, tiềm ẩn rủi ro về “cửa sau” và mất an toàn dữ liệu quốc gia.
Nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ chuyên gia chất lượng cao còn thiếu trầm trọng, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn của các cuộc chiến tranh thông tin hiện đại.
Những vấn đề này nếu không được khắc phục kịp thời sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an ninh quốc gia và sự phát triển bền vững của đất nước.
Để khắc phục các hạn chế trên, theo Trung tướng Lê Xuân Minh, Chỉ thị 57 đề ra 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm mà toàn hệ thống chính trị cần quán triệt triển khai: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm người đứng đầu, theo đó người đứng đầu các cơ quan, tổ chức phải chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện về an ninh mạng tại đơn vị mình. Kết quả công tác này sẽ được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ hằng năm. Đồng thời, cần triển khai hệ thống định danh không gian mạng quốc gia, xử lý triệt để tình trạng SIM “rác”, tài khoản ảo.
Báo cáo cũng đề cập đến nội dung hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý, là khẩn trương sửa đổi, bổ sung các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu quốc gia và các tiêu chuẩn kỹ thuật an ninh mạng. Bộ Công an chịu trách nhiệm chính trước Chính phủ trong việc quản lý nhà nước về an ninh mạng xuyên suốt cho toàn hệ thống chính trị.
Xây dựng hạ tầng bảo vệ không gian mạng quốc gia tức là tập trung nguồn lực xây dựng “Thế trận an ninh mạng chủ động”. Các dự án chuyển đổi số phải dành tối thiểu 15% kinh phí cho an ninh mạng. Đặc biệt, cần đầu tư nghiên cứu các công nghệ tiên tiến như mật mã kháng lượng tử để bảo vệ bí mật nhà nước trước các thách thức công nghệ trong tương lai.
Phát triển nguồn nhân lực và thế trận an ninh nhân dân: Xây dựng lực lượng chuyên trách vững mạnh, hướng tới mục tiêu có 10.000 chuyên gia an ninh mạng vào năm 2030. Đẩy mạnh phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh mạng”, đưa kiến thức an toàn thông tin vào hệ thống giáo dục quốc dân và phong trào “Bình dân học vụ số”.
Tăng cường hợp tác quốc tế bằng việc chủ động tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế, trọng tâm là thực thi Công ước Hà Nội 2025 về chống tội phạm mạng.
Một vấn đề nữa là việc ban hành và triển khai nghiêm túc Chỉ thị 57 có ý nghĩa sống còn đối với vận mệnh quốc gia trong kỷ nguyên số, bảo vệ tuyệt đối chủ quyền quốc gia và khẳng định quyền kiểm soát và bảo vệ lãnh thổ trên không gian mạng.
Giữ vững sự ổn định và bí mật của hệ thống chính trị, ngăn chặn các âm mưu diễn biến hòa bình. Tạo nền tảng vững chắc cho chuyển đổi số quốc gia tức là tạo ra niềm tin số cho người dân và doanh nghiệp, là điều kiện tiên quyết để xây dựng thành công quốc gia số. Góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số và xã hội số. An ninh mạng vững chắc sẽ là “bệ phóng” cho kinh tế số phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Cuối cùng, Trung tướng Lê Xuân Minh nhấn mạnh thêm là trong thời đại số, mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ là người sử dụng công nghệ mà còn là một “chiến sĩ bảo vệ an ninh thông tin” ngay trong công việc hằng ngày của mình. Vì vậy, việc quán triệt và triển khai nghiêm túc Chỉ thị 57 là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ dữ liệu và bảo vệ sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.
