Một góc Khu công nghiệp Sông Công I nhìn từ trên cao. Ảnh: ĐT

Theo quy hoạch, Thái Nguyên có 37 khu công nghiệp và 1 khu công nghệ số tập trung. Trong số 13 khu công nghiệp đã được thành lập, có 6 khu đã đi vào hoạt động với hạ tầng đầu tư cơ bản gồm: Sông Công I, Thanh Bình (giai đoạn 1), Điềm Thụy (Khu A), Yên Bình, Sông Công II (giai đoạn 1) và Nam Phổ Yên.

Song song với đó, một số khu khác đang trong quá trình giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng như Yên Bình 2, Thượng Đình, Phú Bình, Tây Phổ Yên, Sông Công II (giai đoạn 2) và Thanh Bình (giai đoạn 2).

Số liệu thống kê đến tháng 6/2026 của Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên cho thấy, lũy kế các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh có 375 dự án còn hiệu lực.

Trong đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chiếm 198 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 18.713 triệu USD; khối doanh nghiệp được thành lập bởi nhà đầu tư trong nước có 177 dự án với tổng vốn đăng ký đạt hơn 60.099 tỷ đồng.

Dự án chậm tiến độ, “vắng chủ” giữa khu công nghiệp

Ngày 2/3/2026, thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, Sở Tài chính đã đề nghị các sở, ngành và địa phương rà soát, xử lý vướng mắc các dự án đầu tư ngoài ngân sách trên địa bàn.

Sở Tài chính phân loại 4 nhóm vướng mắc chính để các đơn vị rà soát là: Đầu tư (có 63 dự án); đất đai (86 dự án); quy hoạch - xây dựng (18 dự án); thanh tra, kiểm tra, tranh chấp pháp lý, nhà đầu tư không phối hợp thực hiện (27 dự án).

Báo cáo của Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên cho thấy, Khu công nghiệp Sông Công I là "điểm nóng" với hàng loạt dự án khó khăn, vướng mắc.

Điển hình như Dự án Nhà máy xi mạ Trung Việt được cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu ngày 23/4/2021 cho bà Nguyễn Thị Huyền Trang cùng 3 cá nhân nước ngoài. Theo tiến độ triển khai, dự án sẽ hoạt động sản xuất chính thức vào quý II/2022.

Ngoài ra, còn có Dự án Nhà máy dụng cụ cầm tay được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ngày 20/10/2022 cho Công ty TNHH ILC Sông Công cũng có vướng mắc. Theo tiến độ, quý I/2024, dự án phải hoàn thành đi vào hoạt động chính thức.

Thực tế đáng ngại hơn khi tại Khu công nghiệp Sông Công I vẫn còn tới 19 dự án chậm tiến độ khác rơi vào tình trạng "vô chủ".

Theo tiến độ, những dự án này có 12 tháng kể từ ngày được bàn giao đất để triển khai xây dựng. Tuy nhiên, đến nay đều chưa được thực hiện.

Các nhà đầu tư này cũng không phối hợp với đơn vị phát triển hạ tầng khu công nghiệp Sông Công I để điều chỉnh lại địa điểm thực hiện.

Để làm rõ có tiếp tục thực hiện dự án không, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên đã tìm cách liên lạc với các nhà đầu tư này nhưng không thành công.

Công ty Phát triển hạ tầng khu công nghiệp Thái Nguyên có trụ sở làm việc đặt tại Khu công nghiệp Sông Công 1. Ảnh: ĐT

Đề nghị chấm dứt dự án “bất động” trong khu công nghiệp

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, ông Nguyễn Đình Việt - Phó Giám đốc Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên cho biết, khó khăn, vướng mắc ở các dự án đầu tư ngoài ngân sách nằm trong các khu công nghiệp này là dự án chậm tiến độ hoặc đã cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nhưng không triển khai thực hiện.

Ngoại trừ Dự án Nhà máy xi mạ Trung Việt, 20 dự án còn lại chưa triển khai do chưa được bàn giao đất vì công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng chậm, một số hộ dân chưa được bố trí tái định cư.

Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh đã rà soát để xử lý dứt điểm từng trường hợp, xem xét chấm dứt hoạt động hoặc hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh dự án nếu đủ điều kiện.

Đối với Dự án Nhà máy xi mạ Trung Việt được cấp giấy chứng nhận đầu tư cho bà Nguyễn Thị Huyền Trang cùng 3 cá nhân nước ngoài.

Quá trình triển khai không chỉ phát sinh tranh chấp pháp lý, không có lối đi riêng liên kết với các tuyến đường thuộc khu công nghiệp mà cá nhân bà Trang còn bị phạt tù 12 năm về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Do không thể liên lạc được với nhà đầu tư và không xác định được pháp nhân có thẩm quyền, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh tiến hành hoàn thiện hồ sơ đề nghị chấm dứt hoạt động dự án.

Dự án Nhà máy dụng cụ cầm tay được cấp giấy chứng nhận đầu tư cho Công ty TNHH ILC Sông Công, nhà đầu tư đã ứng 2 tỷ đồng giải phóng mặt bằng cho đơn vị phát triển hạ tầng khu công nghiệp Sông Công I nhưng dự án chậm tiến độ do nhà đầu tư chưa được bàn giao đất.

Ngày 8/11/2025, Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính thông báo công ty này đã làm thủ tục giải thể.

Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh đề nghị chấm dứt dự án theo Điều 36 Luật Đầu tư do tổ chức kinh tế giải thể nhưng không chấm dứt hoạt động hoặc chuyển nhượng, chuyển quyền sở hữu theo quy định.

Đối với 19 dự án chậm tiến độ khác, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh không thể liên lạc được với các nhà đầu tư để làm rõ năng lực tiếp tục thực hiện hay làm thủ tục điều chỉnh tiến độ.

Trước tình trạng nhà đầu tư "biến mất", dự án rơi vào tình trạng "vắng chủ", để tránh lãng phí nguồn lực, tạo cơ hội cho nhà đầu tư có năng lực, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên đã đề nghị Sở Tài chính phối hợp, hướng dẫn nghiệp vụ để triển khai các bước chấm dứt hoạt động đối với 19 dự án này.