Để phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, thời gian qua, ngành BHXH đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động. (Ảnh chụp tại thời điểm, TP Hà Nội chưa thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng)

Mức đóng phù hợp thu nhập người lao động tự do

Vốn “tù mù” về BHXH tự nguyện, nhưng khi được nhân viên BHXH tư vấn, anh Bùi Thế Đạt (huyện Gia Bình, Bắc Ninh) đã vui vẻ tham gia với mức 550.000 đồng/tháng.

“Thú thật, trước đây, tôi chỉ chăm chăm làm đủ nghề để kiếm sống, không tìm hiểu, không quan tâm đến BHXH tự nguyện. Nhưng khi gặp nhân viên tư vấn BHXH, tôi mới biết được cái lợi nên tham gia ngay”, anh Đạt kể và cho rằng bản thân không bao giờ nghĩ mỗi ngày chỉ cần tiết kiệm 1 chút là có thể tham gia BHXH tự nguyện, để sau này có lương hưu như công chức, viên chức…

Anh Đạt thấy BHXH thuộc Nhà nước, không vì mục đích thương mại, lại được Nhà nước hỗ trợ, nên không sợ rủi ro. Anh xem đây như một khoản tích lũy của cá nhân để sau này về già không phải dựa dẫm vào con cái.

Tương tự, anh Hà Đức Huy (sinh năm 1993, ở quận Đống Đa, Hà Nội) đã tham gia được gần 1 năm, vì BHXH tự nguyện có những ưu điểm vượt trội. Anh Hà cho biết, do chưa được tham gia BHXH bắt buộc nên anh đã đăng ký tham gia BHXH tự nguyện với mức đóng gần 650 nghìn đồng/tháng.

“Mức đóng BHXH tự nguyện rất hợp lý với những người như tôi, có thu nhập hàng tháng chưa cao. Với mức đóng này, tôi có thể đóng luôn một lần cho cả năm, sau này, nếu được tham gia BHXH bắt buộc, tôi cũng được cộng tiếp thời gian đóng BHXH, như thế yên tâm khi về già có lương hưu”, anh Huy chia sẻ.

Vận động người hưởng trợ cấp thất nghiệp tham gia

Tham gia BHXH tự nguyện - được hưởng lương hưu

Chính sách BHXH tự nguyện là một trong những chính sách an sinh xã hội của Nhà nước, được thiết kế các mức đóng, phương thức đóng phù hợp với nhiều đối tượng, đặc biệt là các đối tượng có thu nhập thấp.

Hiện nay, chính sách BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ 30% đối với đối tượng là hộ nghèo, 20% đối với đối tượng là hộ cận nghèo, 10% đối với các đối tượng khác.

Năm 2021, BHXH TP Hà Nội được giao chỉ tiêu phát triển 85.069 người tham gia BHXH tự nguyện. Tính đến hết tháng 7, toàn TP đã phát triển được 53.280 người, tăng 25,33% so với cùng kỳ năm 2020, chiếm 0,92% lực lượng lao động trong độ tuổi.

Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, BHXH TP Hà Nội và BHXH các quận, huyện đã triển khai nhiều cách làm hay. Đơn cử, tại Ba Vì, để phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, BHXH huyện đã đổi mới phương thức tuyên truyền hội nghị, phương tiện truyền thông kết hợp tuyên truyền trực tiếp.

Theo đó, với các đơn vị lập danh sách báo giảm lao động chấm dứt hợp đồng, sau khi chốt sổ BHXH cho người lao động, cán bộ BHXH sẽ kẹp trả cùng tờ gấp và phiếu hướng dẫn tham gia BHXH tự nguyện cùng sổ BHXH (đã chốt); đồng thời điện thoại trực tiếp cho người lao động để tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể đăng ký mức đóng, phương thức đóng và quyền lợi được hưởng khi tham gia BHXH tự nguyện.

Với các trường hợp không đủ điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp, cán bộ BHXH sẽ vận động tham gia BHXH tự nguyện, bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình để thẻ BHYT không bị gián đoạn.

Các đơn vị giảm nhiều lao động, khi tiếp nhận hồ sơ điện tử sau khi thực hiện giảm lao động (theo quy trình), cán bộ BHXH thực hiện chốt sổ và phối hợp với đơn vị trả sổ BHXH và hướng dẫn tham gia BHXH tự nguyện tại đơn vị.

Những sáng kiến trong việc tuyên truyền BHXH tự nguyện đã được BHXH huyện Ba Vì triển khai rộng rãi và mang lại hiệu quả cao. Nhiều người lao động chấm dứt hợp đồng lao động giảm đóng BHXH bắt buộc được chuyển đóng BHXH tự nguyện, không gián đoạn thời gian tham gia, gia tăng phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.

Để thu hút nhiều đối tượng là người trẻ bị mất việc làm do dịch Covid-19 tham gia BHXH tự nguyện, BHXH TP Hà Nội đã đề nghị Sở Lao động - Thương binh và Xã hội giao Trung tâm Việc làm Hà Nội phối hợp Bưu điện TP, BHXH quận, huyện, thị xã để tuyên truyền vận động người hưởng trợ cấp thất nghiệp tham gia BHXH tự nguyện.

Đa đạng nhiều giải pháp phù hợp với diễn biến dịch Covid-19

Tại tỉnh Đồng Tháp, tính đến hết tháng 5/2021, có 18.679 người tham gia BHXH tự nguyện, tăng 10.494 người so với cùng kỳ năm 2020. Bà Huỳnh Nguyễn Phương Oanh, Giám đốc BHXH tỉnh Đồng Tháp cho biết, ngay từ đầu năm, BHXH tỉnh đã chủ động triển khai đa dạng nhiều giải pháp, phù hợp với tình hình diễn biến phức tạp của dịch Covid-19.

Đặc biệt, BHXH tỉnh còn phát huy tối ưu giải pháp mô hình truyền thông trực tiếp theo nhóm nhỏ “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền, tư vấn chính sách BHXH tự nguyện cho người dân. Từ sự kiên trì “mưa dầm thấm lâu, đi sâu, tư vấn sát” của những nhóm vận động này mà nhiều người dân hiểu, tự giác tham gia BHXH tự nguyện.

Để mô hình này phát huy hiệu quả, theo Giám đốc BHXH tỉnh Đồng Tháp, trước hết phải có sự rà soát kỹ về người tham gia là những người có tiềm năng về kinh tế, từ đó đưa ra hình thức tư vấn phù hợp về phương thức và thời gian đóng BHXH tự nguyện cho người dân. “Nếu như ở các khu vực thành thị, bà con được tư vấn có thể tích cóp hằng ngày để tham gia theo tháng, thì ở vùng nông thôn, bà con có thể tham gia theo hình thức mùa vụ, cứ xong vụ lúa thì đóng một lần”, bà Oanh cho hay.

Có thể nói, để phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, trong thời gian tới, ngành BHXH tiếp tục phát huy, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động phát triển đối tượng là lao động trẻ tham gia, nhất là lao động trẻ có thu nhập ổn định từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ...

Trần Kiên