Kinh tế phát triển, đời sống tinh thần của người dân vùng cao được cải thiện, lễ hội được phục dựng, bảo tồn. Ảnh: Trung Hiếu

Sau 5 năm (2016 - 2020) thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 24,38% (năm 2016) xuống còn 8,56% (2020). Tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số trên tổng số hộ nghèo giảm từ 94,13% xuống còn 91,06%. Có 1 huyện, 16 xã và 80 thôn xóm thoát khỏi tình trạng ĐBKK.

Cùng với nguồn vốn đầu tư của chương trình, người dân vùng cao Đà Bắc còn hiến đất, đóng góp ngày công lao động, cát sỏi làm đường giao thông. Ảnh: Trung Hiếu

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững tỉnh Hòa Bình: Trong giai đoạn 2016 - 2020, tổng kinh phí bố trí các dự án của Chương trình là trên 1.184 tỷ đồng, các địa phương sử dụng nguồn vốn đúng nguyên tắc, hiệu quả, đúng đối tượng thụ hưởng. Nhằm nâng cao chất lượng lao động, toàn tỉnh đã đào tạo nghề cho hơn 19.200 lao động nông thôn, hàng năm giải quyết việc làm cho trên 15.000 lao động.

Các đơn vị thụ hưởng chương trình đã xây dựng 65 mô hình sinh kế; hỗ trợ đầu tư xây dựng 1.240 công trình; duy tu bảo dưỡng 1.511 công trình sau đầu tư; hỗ trợ nâng cao năng lực cho trên 16.700 lượt người là cán bộ cơ sở các xã, thôn, bản ĐBKK; hỗ trợ trực tiếp giống cây trồng, vật nuôi, máy móc thiết bị; hỗ trợ xây dựng dự án, đa dạng hóa sinh kế cho hơn 72.600 hộ; hỗ trợ nhân rộng 45 mô hình giảm nghèo với số vốn trên 152 tỷ đồng.

Theo bà Đinh Thị Thảo, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Hòa Bình, đây là nguồn lực quan trọng tiếp sức cho các xã ĐBKK tiếp tục phát triển, giảm nghèo, thoát nghèo bền vững.

Nhờ có đường giao thông, người dân vùng cao Tân Lạc đã giải phóng đôi vai, tiêu thụ được sản phẩm

Tại huyện Tân Lạc, chỉ tính trong 2 năm 2019 - 2020, đã thực hiện đầu tư cơ sở hạ tầng thuộc Chương trình 135 với tổng số vốn trên 36.227 triệu đồng, xây dựng 57 công trình. Duy tu, bảo dưỡng 85 công trình với tổng vốn đầu tư trên 2.388 triệu đồng; hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế với tổng kinh phí 7.881 triệu đồng, hỗ trợ 3.100 cây ăn quả, 8 mô hình chăn nuôi bò giống với 45 con; hỗ trợ 1,48 tấn cá giống, 3,29 tấn thức ăn chăn nuôi, 113,417 tấn phân bón các loại, 19 chiêc máy nông nghiệp.

Thực tế cho thấy, Chương trình 135 đã có tác động tích cực, làm thay đổi bộ mặt nông thôn. Cơ sở hạ tầng (điện, đường, trường, trạm, nước sinh hoạt hợp vệ sinh) được đầu tư xây dựng đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của  người dân. Mức sống của các hộ gia đình được cải thiện.

Ông Lường Văn Thi, Chủ tịch UBND huyện Đà Bắc cho biết, Đà Bắc là huyện vùng núi cao, vùng hồ Hòa Bình. Khi thực hiện Chương trình 135 giai đoạn 2016 - 2020, Đà Bắc có 18/20 xã khu vực III, thuộc diện đầu tư Chương trình 135, tỷ lệ hộ nghèo cao, nhất là các xã vùng cao, xa trung tâm huyện như: Đồng Nghê, Suối Nánh, Đồng Chum, Đồng Ruộng, Tân Minh, Tân Pheo, tỷ lệ hộ nghèo chiếm trên 50%.

Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững thực sự là “đòn bẩy” đưa kinh tế, xã hội của huyện phát triển một cách toàn diện, đường giao thông đã về đến trung tâm xã và nhiều xóm bản, gần 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia. Trường lớp được xây dựng khang trang, không còn tình trạng trẻ em thất học; người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu; gần 7.000 lượt hộ nghèo được vay vốn với số tiền lên tới hơn 205.708 triệu đồng. Nhiều mô hình kinh tế được hình thành và phát triển đem lại hiệu quả kinh tế cao như: nuôi cá lồng, chăn nuôi đại gia súc, cây ăn quả, du lịch cộng đồng…

Từ một huyện “trắng” nông thôn mới, đến năm 2021, Đà Bắc đã có 4 xã đạt chuẩn NTM. Tỷ lệ hộ nghèo từ 37,04% (2018) giảm xuống còn 30% năm 2020. Có thể nói, thực hiện Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, nông thôn Đà Bắc đã tạo được sự chuyển biến rõ nét nhất, một số lĩnh vực có bước đột phá như: giáo dục, giao thông, y tế, du lịch.

Phải khẳng định trong giai đoạn thực hiện Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững 2016 - 2020, Hòa Bình đã đạt được kết quả đáng ghi nhận, đó là: Bộ mặt nông thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi đã được “khoác tấm áo” mới, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào được cải thiện, chất lượng lao động nông thôn đươc nâng cao. Người nông dân đã phá thế thuần nông, chuyển sang phát triển sản phẩm nông nghiệp hàng hóa. Đặc biệt, đồng bào dân tộc thiểu số như: Mường, Dao, Tày, Thái, Mông đã có ý thức trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, gắn bản sắc dân tộc với phát triển du lịch cộng đồng đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Tuy nhiên, công tác giảm nghèo, giảm nghèo bền vững ở Hòa Bình còn nhiều khó khăn do xuất phát điểm kinh tế - xã hội thấp, điều kiện tự nhiên không thuận lợi; nguồn vốn còn hạn chế so với nhu cầu đầu tư; đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp không ổn định. Vì vậy, nguy cơ tái nghèo cao.

Tỉnh Hòa Bình xác định, giảm nghèo là công tác lâu dài đòi hỏi vai trò, trách nhiệm của Ban Chỉ đạo, lãnh đạo các cấp phải nỗ lực hơn nữa, đẩy mạnh công tác tuyên truyền. Nâng cao năng lực, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo. Một trong những vấn đề cần thiết và cấp thiết là làm thay đổi nhận thức của người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi, xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại, phải tự vươn lên thoát nghèo và thoát nghèo bền vững, xóa bỏ tư tưởng không muốn thoát nghèo.