Thăm Bệnh xá Vân Đình (Hà Tây cũ) ngày 20/4/1963, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn cán bộ bệnh xá thực hiện “lương y như từ mẫu”. Ảnh Tư liệu: TTXVN

Từ nền tảng y đức

Ngày 27/2/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Hội nghị Cán bộ y tế toàn quốc, đặt nền móng cho triết lý hành nghề của ngành Y tế Việt Nam: “Lương y phải như từ mẫu”.

Từ đó, ngày 27/2 - Ngày Thầy thuốc Việt Nam ra đời, không chỉ là dịp tri ân mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm xã hội của người làm nghề Y.

Trong suốt chiều dài lịch sử, ngành Y tế Việt Nam phát triển từ mô hình y học phục vụ chiến tranh sang hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân trong thời bình.

Những bệnh viện tuyến Trung ương, địa phương được hình thành, hệ thống y tế cơ sở từng bước được củng cố, tạo nền tảng cho công tác phòng bệnh và điều trị.

Từ những ngày thiếu thốn thuốc men, thiết bị, đến giai đoạn hội nhập quốc tế, y tế Việt Nam đã có bước chuyển lớn cả về quy mô lẫn chất lượng.

Tinh thần “vì người bệnh” không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành kim chỉ nam trong hoạt động chuyên môn.

Tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, các y bác sĩ luôn làm việc với tinh thần khẩn trương. Ảnh: Thanh Lương

Bước sang thế kỷ XXI, y tế Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong phát triển xã hội.

Điều này đã được chứng minh qua công tác phòng chống dịch bệnh, đặc biệt trong đại dịch Covid-19 đã cho thấy năng lực tổ chức, điều hành và tinh thần hy sinh của đội ngũ y, bác sĩ. Đây cũng là giai đoạn thúc đẩy mạnh mẽ cải cách hệ thống từ quản trị bệnh viện đến ứng dụng công nghệ trong khám chữa bệnh.

Tại hội nghị tổng kết công tác Đảng năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của ngành Y tế, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh yêu cầu tạo chuyển biến mạnh mẽ, đồng bộ trong hệ thống chính trị toàn ngành.

Tại đây Bộ trưởng nêu rõ, nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn tới là nâng cao năng lực lãnh đạo, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đồng thời phát huy tinh thần chủ động, đổi mới trong từng đơn vị.

Bà cũng cho rằng, việc xây dựng tổ chức ngành Y tế thống nhất, hiệu lực, hiệu quả phải gắn với nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, qua đó góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc và bảo vệ sức khỏe Nhân dân trong bối cảnh mới.

Theo đó, ngành Y tế đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới toàn diện để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của Nhân dân, lấy người bệnh làm trung tâm và phát triển hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả và bền vững.

Đến hệ thống y tế vì Nhân dân

Hiện nay, y tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với ba trụ cột chính là chuyển đổi số, nâng cao chất lượng chuyên môn và củng cố hệ thống y tế cơ sở.

Các bệnh viện lớn như Bệnh viện Bạch Mai hay Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã triển khai bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán hình ảnh. Nhiều kỹ thuật chuyên sâu như ghép tạng, phẫu thuật robot, điều trị ung thư bằng liệu pháp cá thể hóa được thực hiện thường quy.

Ths Lê Quang Trí, Điều dưỡng trưởng Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai động viên bệnh nhân. Ảnh: Thanh Lương

Theo Ths Lê Quang Trí, Điều dưỡng trưởng Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, chuyển đổi số đang thay đổi cách tiếp cận điều trị.

“Chúng tôi không chỉ điều trị bằng kinh nghiệm mà ngày càng dựa nhiều hơn vào dữ liệu. Hồ sơ bệnh án điện tử giúp theo dõi tiến triển bệnh chính xác, hỗ trợ quyết định nhanh và giảm sai sót chuyên môn”, Ths Lê Quang Trí nói.

Ở lĩnh vực ngoại khoa, sự phát triển kỹ thuật cao cũng tạo ra bước ngoặt, Bác sĩ Chuyên khoa II Phạm Phúc Khánh, Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Tầng sinh môn, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết: “Trước đây, nhiều ca bệnh phức tạp, các bệnh về ung thư hay u não phải chuyển ra nước ngoài. Nay, với sự đầu tư về công nghệ và đào tạo, chúng tôi có thể thực hiện những ca phẫu thuật khó ngay trong nước, giúp người bệnh tiết kiệm chi phí và thời gian”.

Song song với kỹ thuật, chất lượng chăm sóc người bệnh cũng được nâng lên, người bệnh hiện nay không chỉ cần điều trị mà còn cần được tư vấn, hỗ trợ tâm lý, hướng dẫn quản lý bệnh mạn tính. Vai trò của điều dưỡng ngày càng mở rộng, trở thành cầu nối giữa bác sĩ và người bệnh, điều dưỡng Nguyễn Thị Huyền, Khoa Khám bệnh - Cấp cứu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chia sẻ.

Tuy nhiên, bên cạnh thành tựu, ngành Y tế vẫn đối mặt với những thách thức như thiếu nhân lực ở tuyến cơ sở, áp lực công việc cao và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng.

Giữ vững y đức trong thời đại mới

Trong bối cảnh hiện đại hóa, bài toán đặt ra không chỉ là công nghệ mà còn là giữ gìn giá trị nhân văn của nghề Y.

Sự phát triển nhanh chóng của kỹ thuật y học đôi khi tạo ra khoảng cách giữa chuyên môn và cảm xúc. Vì vậy, việc duy trì tinh thần “lương y như từ mẫu” vẫn là yêu cầu cốt lõi.

Trong Thư gửi cán bộ, nhân viên ngành Y tế nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2/2026, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh yêu cầu mỗi cán bộ y tế tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp của ngành, giữ gìn y đức và không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn.

Bộ trưởng đề nghị đổi mới phong cách, thái độ phục vụ, đặt người bệnh và sức khỏe Nhân dân làm trung tâm trong mọi hoạt động. Đồng thời, mỗi cơ sở y tế cần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch, đoàn kết, chủ động thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân trong giai đoạn phát triển mới.

Bác sĩ Khoa Khám bệnh - Cấp cứu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức xem hình ảnh chẩn đoán cho bệnh nhân. Ảnh: Thanh Lương

Thực tế tại các bệnh viện cho thấy sự chuyển biến tích cực trong thái độ phục vụ. Nhiều cơ sở y tế đã triển khai mô hình chăm sóc toàn diện, tăng cường giao tiếp với người bệnh, cải thiện môi trường khám, chữa bệnh.

Cũng theo điều dưỡng Nguyễn Thị Huyền, Khoa Khám bệnh - Cấp cứu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức: “Chúng tôi được đào tạo kỹ năng giao tiếp, tư vấn dinh dưỡng và hỗ trợ tâm lý cho người bệnh. Điều này giúp họ chủ động hơn trong cuộc sống cũng như trong cuộc chiến chống bệnh lâu dài”.

Người bệnh đến bệnh viện không chỉ để được chữa trị mà còn để tìm sự an tâm. Khi họ tin tưởng vào thầy thuốc, hiệu quả điều trị cũng cao hơn, điều dưỡng Nguyễn Thị Huyền chia sẻ thêm.

Từ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến những bước tiến trong chuyển đổi số và chuyên môn, ngành Y tế Việt Nam đang đi trên hành trình kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.

Với nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, ngành y tiếp tục đứng trước nhiều thách thức, nhưng với nền tảng y đức vững chắc và quyết tâm đổi mới, y tế Việt Nam đang từng bước xây dựng một hệ thống chăm sóc sức khỏe công bằng, chất lượng và bền vững.

Ngày Thầy thuốc Việt Nam không chỉ là dịp tri ân mà còn là dấu mốc để nhìn lại chặng đường đã qua, tiếp tục nuôi dưỡng tinh thần phụng sự, để mỗi người làm nghề y giữ trọn lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí minh luôn lấy người bệnh làm trung tâm trong mọi hành động.