(Thanh tra) - Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra số 768/KL-TTCP ngày 28/10/2026 về việc chấp hành pháp luật trong mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Dương Đông (Công ty Dương Đông).
Cơ quan thanh tra đã phát hiện nhiều dấu hiệu vi phạm hình sự về mua bán xăng dầu không có hóa đơn chứng từ, vi phạm kế toán, trốn thuế bảo vệ môi trường, cùng loạt vi phạm hành chính về thuế, găm hàng và dự trữ bắt buộc.
Kiểm tra thực tế tại 16 kho và dữ liệu phần mềm, đoàn thanh tra xác định tồn lũy kế cuối kỳ ngày 31/3/2026 trên phần mềm kế toán tại văn phòng Công ty Dương Đông thể hiện kho nguồn hàng hạch toán âm khoảng 123 triệu lít (-122.999.917 lít).
Số liệu nhập, xuất xăng dầu trên báo cáo tài chính lớn hơn bảng kê hóa đơn, tờ khai hải quan đã kê khai thuế với lượng nhập lớn hơn khoảng 21 triệu lít, lượng xuất lớn hơn khoảng 102 triệu lít, tổng giá trị tương đương khoảng 2.078 tỷ đồng (giá vốn ước tính 16.900 đồng/lít), có dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán (xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật).
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 198/TB-VPCP ngày 20/4/2026, Tổng Thanh tra Chính phủ ban hành Quyết định số 266/QĐ-TTCP ngày 22/4/2026, thanh tra tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Dương Đông (Công ty Dương Đông, trụ sở tại tầng 9, Tòa nhà VNPT, số 1487 Nguyễn Văn Linh, phường Tân Hưng, TP Hồ Chí Minh). Đây là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu có 17 công ty con, 7 chi nhánh, 45 tổng đại lý và đại lý, 34 cửa hàng bán lẻ, 5 kho chứa.
Từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Công ty Dương Đông kê khai mua, bán xăng dầu với 4 doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm hình sự về mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc (hàng lậu) và sử dụng hóa đơn không hợp pháp.
Cụ thể, bán khoảng 114 triệu lít cho Công ty TNHH Kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình (đơn vị dùng 4.692 hóa đơn GTGT đầu vào của 12 công ty “ma” với khoảng 2,6 tỷ lít để hợp thức 2,8 tỷ lít bán ra từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2026);
Mua khoảng 55 triệu lít, bán khoảng 66 triệu lít với Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P (đơn vị xuất hóa đơn bán khoảng 93 triệu lít, trị giá khoảng 1.650 tỷ đồng từ tháng 1/2025 đến 30/6/2026, chưa giao 57,6 triệu lít trị giá khoảng 1.000 tỷ đồng, trong khi tồn kho thực tế tại 2 kho thuê chỉ còn khoảng 15.670 lít dầu);
Mua khoảng 38,6 triệu lít, bán khoảng 468 triệu lít với Công ty Cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm (đơn vị có chênh lệch tồn kho sổ sách và thực tế khoảng 675 tỷ đồng từ năm 2022 đến 30/6/2026);
Mua khoảng 53 triệu lít, bán khoảng 3,6 triệu lít với Công ty Cổ phần Thương mại dầu khí Đồng Tháp (đơn vị bán khoảng 185 triệu lít không hóa đơn chứng từ, tương đương khoảng 2.841,8 tỷ đồng từ năm 2022 đến tháng 3/2026).
Giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Công ty Dương Đông và các công ty con, chi nhánh còn kê khai không đúng đối tượng với số thuế bảo vệ môi trường khoảng 720 tỷ đồng.
Trong đó, có khoảng 140 tỷ đồng (liên quan Công ty TNHH Thương mại Vận tải và Du lịch Xuyên Việt Oil, Công ty TNHH Vận tải Thủy bộ Hải Hà, Công ty CP Tập đoàn Thiên Minh Đức) không có khả năng nộp ngân sách Nhà nước, có dấu hiệu trốn thuế.
Về vi phạm hành chính, các khoản vay lãi suất thấp, trả nợ thay, ứng vốn giữa Công ty Dương Đông với công ty con và tổ chức, cá nhân liên quan là giao dịch liên kết có tổng giá trị khoảng 860 tỷ đồng, làm kê khai thiếu doanh thu tài chính khoảng 243,058 tỷ đồng, tương ứng thiếu khoảng 48,612 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp (thuế suất 20%).
Trong tháng 3/2026, có 15/19 đơn vị thuộc hệ thống (Công ty Dương Đông, 3 chi nhánh hạch toán độc lập và 15 công ty con) có lượng xăng tồn kho theo ngày vượt quá 150% đến trên 500% so với trung bình 3 tháng liền kề trước đó (dao động từ 5-31 ngày), có dấu hiệu găm hàng.
51/51 tháng (từ năm 2022 đến tháng 3/2026), công ty duy trì mức dự trữ xăng RON 95-III và dầu Diesel thấp hơn mức tối thiểu 20 ngày cung ứng theo quy định.
Ngoài ra, do chưa thống nhất cách tính sản lượng “thực tế tiêu thụ” tại Nghị định số 95/2021/NĐ-CP và “tiêu thụ tại thị trường nội địa” tại Thông tư số 103/2021/TT-BTC, Thông tư số 19/2026/TT-BCT, trong năm 2022, 2023 và quý I/2026, công ty đã trích lập Quỹ bình ổn giá thấp hơn khoảng 5,4 tỷ đồng và chi sử dụng cao hơn khoảng 71,7 tỷ đồng so với thực tế tiêu thụ.
Căn cứ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ: Công an, Tài chính, Công Thương tổ chức thực hiện kết luận thanh tra; giao Bộ Tài chính chủ trì rà soát, sửa đổi những hạn chế, bất cập quy định về chủ thể, sản lượng và nghĩa vụ kê khai, nộp thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu tại Nghị định số 67/2011/NĐ-CP, Nghị định số 126/2020/NĐ-CP và Thông tư số 152/2011/TT-BTC; giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính rà soát quy định xác định sản lượng làm căn cứ trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá.
Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin, hồ sơ vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự sang Cơ quan Cảnh sát điều tra - Bộ Công an tại Văn bản số 730/TTCP-C.XI ngày 14/10/2026, đồng thời kiến nghị Bộ Công an chỉ đạo tiếp nhận, xử lý và thông báo kết quả giải quyết bằng văn bản đến Thanh tra Chính phủ.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Thuế xem xét, xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi khai sai trong giao dịch liên kết, phạt 20% số thuế khai thiếu và buộc nộp đủ số tiền thuế thiếu theo Nghị định số 125/2020/NĐ-CP.
Bộ Công Thương được kiến nghị xử lý hành vi có dấu hiệu găm hàng theo Nghị định số 98/2020/NĐ-CP và hành vi không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc theo khoản 2, Điều 30 Nghị định số 99/2020/NĐ-CP.
Công ty Dương Đông phải chủ động khắc phục tồn tại, hạn chế, thực hiện nghĩa vụ thuế và cùng Bộ Tài chính, Bộ Công Thương báo cáo kết quả thực hiện kết luận thanh tra kèm tài liệu chứng minh đến Thanh tra Chính phủ trước ngày 15/12/2026 theo quy định của Luật Thanh tra năm 2025.
