ARV là loại thuốc điều trị HIV được cấp phát miễn phí, làm giảm lượng virus HIV xuống, giúp người bệnh khỏe mạnh và quan trọng là làm giảm 95% nguy cơ lây nhiễm HIV sang người khác. Khi bỏ điều trị không chỉ làm tăng nguy cơ kháng thuốc, kéo theo việc điều trị tốn kém gấp cả chục lần mà nồng độ virus trong máu tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV sang người khác.

Mới đây, ARV và một số dịch vụ khám, chữa bệnh khác đối với bệnh nhân HIV/AIDS đã được đưa vào diện chi trả của bảo hiểm y tế (BHYT).

Theo ông Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS, mỗi năm, số tiền chi trả cho thuốc khoảng 420 tỉ đồng, khoảng 80% kinh phí cho phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam được viện trợ từ các tổ chức quốc tế như: Quỹ Toàn cầu, PEPFAR, World Bank … 100% tiền thuốc methadone và 95% tiền thuốc ARV (thuốc kháng virus HIV) là từ viện trợ. Tuy nhiên, một số dự án viện trợ đã kết thúc, một số dự án còn lại đang giảm kinh phí.

Trong năm 2015, nguồn ngân sách Nhà nước chi cho thuốc ARV đã tăng lên 60 tỉ đồng (so với các năm là 20 tỉ đồng) còn lại là được các tổ chức thế giới viện trợ. Theo lộ trình, từ tháng 3/2016, nhà tài trợ sẽ không tiếp nhận bệnh nhân mắc HIV mới, trong khi đó mỗi năm Việt Nam có khoảng 800 - 1.000 bệnh nhân nhiễm HIV mới phải điều trị bằng thuốc ARV. Đến hết năm 2017, khoản viện trợ này sẽ chấm dứt hoàn toàn, đồng nghĩa người bệnh sẽ phải tự bỏ chi phí điều trị nếu không có BHYT.

Đến nay, số bệnh nhân HIV có thẻ BHYT hiện ở mức rất khiêm tốn, khoảng 30%. Trong khi đó, chi phí thấp nhất cho việc điều trị HIV là khoảng hơn 4 triệu đồng/năm, đối với bệnh nhân điều trị theo phác đồ 1. Đối với bệnh nhân kháng thuốc, phải điều trị phác đồ 2 thì chi phí điều trị tăng lên 7 - 8 lần, trong khi tỉ lệ kháng thuốc đang tăng lên, chiếm khoảng 4,5% bệnh nhân HIV/AIDS đang điều trị. Nếu không có khả năng chi trả, người bệnh sẽ bỏ điều trị. Vi rút HIV không chỉ gây hại cho sức khỏe người bệnh mà quan trọng hơn, nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng sẽ cao hơn khi không được điều trị.

Trước đây, người nhiễm HIV được điều trị, không quan tâm đến thẻ BHYT vì họ được miễn phí điều trị hoàn toàn. Hiện nay, khi thuốc ARV, các xét nghiệm liên quan đã được đưa vào danh mục chi trả của BHYT, nếu không có thẻ BHYT, thực sự sẽ là một gánh nặng về chi phí điều trị cho bệnh nhân. Tuy nhiên, điều mà người bệnh HIV băn khoăn, lo lắng là việc bảo mật thông tin khi tham gia BHYT, sợ cộng đồng kỳ thị khi biết mình mắc bệnh.

“Cục Phòng, chống HIV/AIDS đang triển khai chiến dịch truyền thông, phát thông tin tờ rơi cho tất cả người đang điều trị ARV, người có HIV để họ nắm được sự cần thiết của BHYT. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ người nhiễm HIV tham gia BHYT lên 60% vào năm 2020”, ông Long nói.

Được biết, từ ngày 15/8/2015, nhiều dịch vụ y tế liên quan đến người nhiễm HIV được quỹ BHYT chi trả theo Thông tư 15/2015/TT-BYT của Bộ Y tế hướng dẫn thực hiện khám, chữa bệnh BHYT đối với người nhiễm HIV và người sử dụng các dịch vụ y tế liên quan đến HIV/AIDS.

Các dịch vụ do BHYT chi trả cho người có HIV khá rộng gồm: Thuốc, hóa chất, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi chi trả của Quỹ; phí xét nghiệm HIV đối với phụ nữ trong thời kỳ mang thai, sinh con theo yêu cầu chuyên môn nếu không được các nguồn kinh phí khác chi trả; kỹ thuật đình chỉ thai nghén ở phụ nữ mang thai có HIV; khám bệnh; xét nghiệm HIV; thuốc ARV và các dịch vụ khám chữa bệnhHIV/AIDS khác đối với trẻ sinh ra từ mẹ có HIV.

Phương Anh