(Thanh tra) - Chiều 6/11, Trường Cán bộ Thanh tra tổ chức tọa đàm khoa học góp ý, hoàn thiện nội dung chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động chuyên môn của cán bộ, công chức Thanh tra Chính phủ. Chương trình hướng tới nâng cao kỹ năng sử dụng AI an toàn, hiệu quả, gắn với yêu cầu thực tiễn của công tác thanh tra.
Tại tọa đàm, ông Trần Ngọc Anh Võ, Giám đốc Công ty Công nghệ và Giáo dục SVI, báo cáo kết quả khảo sát phục vụ xây dựng chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng ứng dụng AI trong hoạt động chuyên môn của cán bộ, công chức Thanh tra Chính phủ.
Theo khảo sát, AI đã được sử dụng khá phổ biến, trong đó 79% người được hỏi sử dụng Gemini, 64,5% sử dụng ChatGPT. Tỷ lệ ứng dụng cao nhất là tra cứu, tổng hợp quy định pháp luật, đạt 90,3%; thấp nhất là dự thảo văn bản nghiệp vụ, đạt 59,7%.
Tuy nhiên, 66,1% người được hỏi thường chỉ nhập câu hỏi hoặc gửi tài liệu kèm yêu cầu, chưa chia công việc thành các bước hay sử dụng mẫu yêu cầu lưu sẵn. Có 71% chưa sử dụng bộ tài liệu, bộ quy tắc, hướng dẫn hoặc bảng tự kiểm tra kết quả khi làm việc với AI.
Đáng chú ý, trong số người đã ứng dụng AI để tra cứu, tổng hợp quy định pháp luật, 64,3% cho biết kết quả thường chưa đạt yêu cầu. Những vướng mắc phổ biến là AI hiểu sai yêu cầu, tự bổ sung nội dung không có trong tài liệu, trả lời khác nhau với cùng một yêu cầu và viện dẫn sai văn bản, điều, khoản.
Thực tế này đặt ra yêu cầu chuyển từ cách hỏi đáp từng lần sang phương pháp làm việc có hệ thống, trong đó công chức biết cách giao việc, kiểm tra kết quả, xây dựng và sử dụng lại mẫu yêu cầu, bộ quy tắc, tài liệu nghiệp vụ.
Kết quả khảo sát cho thấy, ở cả 8 kỹ năng được hỏi, từ 64,5% đến 87,1% người tham gia tự đánh giá chưa thành thạo. Nhóm kỹ năng bảo vệ thông tin có tỷ lệ chưa thành thạo cao nhất, gồm cài đặt bảo mật tài khoản AI; phân loại, ẩn danh hóa tài liệu; sử dụng AI với dữ liệu mô phỏng.
Có 62,9% người được hỏi nhận biết rủi ro khi đưa tài liệu có nội dung bí mật Nhà nước, bí mật công tác, dữ liệu cá nhân vào công cụ AI, nhưng chỉ 14,5% thành thạo kỹ năng phân loại, ẩn danh hóa tài liệu. Tương tự, 51,6% biết rủi ro liên quan đến việc nhà cung cấp lưu giữ, sử dụng nội dung trao đổi và tài liệu đưa vào, song chỉ 12,9% thành thạo cài đặt bảo mật tài khoản.
Trên cơ sở đó, Trường đề xuất đặt chuyên đề bảo vệ thông tin và kiểm soát rủi ro ở đầu chương trình. Nội dung tập trung vào cài đặt bảo mật tài khoản, kiểm soát thao tác do AI tự thực hiện, nhận biết tài liệu, chứng cứ làm giả bằng AI; lồng ghép kiến thức pháp luật, phân loại, ẩn danh hóa tài liệu và thực hành với dữ liệu mô phỏng.
Kỹ năng kiểm tra kết quả AI cũng được xác định là trọng tâm. Có 53,2% người được hỏi thường đối chiếu kết quả AI với tài liệu gốc trước khi sử dụng, nhưng chỉ 30,6% thành thạo kỹ năng kiểm tra. Vì vậy, chương trình cần hướng dẫn kiểm tra nguồn thông tin, đối chiếu viện dẫn và đánh giá độ chính xác.
Việc ứng dụng AI không thay thế trách nhiệm của cán bộ, công chức. Kết quả do AI tạo ra cần được kiểm chứng trước khi sử dụng, nhất là trong các công việc liên quan đến hồ sơ, tài liệu và quy định pháp luật.
Theo dự kiến, chương trình được tổ chức trong 5 ngày, gồm 10 buổi; trong đó 8 buổi dành cho chuyên đề do chuyên gia giảng dạy, 2 buổi dành cho khai giảng, bế giảng, thực hành tổng hợp và kiểm tra cuối khóa.
8 chuyên đề gồm: Bảo vệ thông tin và kiểm soát rủi ro khi sử dụng AI; xây dựng yêu cầu giao việc cho AI; kiểm tra, đánh giá kết quả do AI tạo ra; xây dựng bộ quy tắc và mẫu yêu cầu dùng lại; xây dựng bộ tài liệu nghiệp vụ dùng chung; ứng dụng AI trong tra cứu, tổng hợp, đối chiếu quy định pháp luật; nghiên cứu, tóm tắt, phân loại hồ sơ, tài liệu, đơn; ứng dụng AI trong tổng hợp, phân tích số liệu.
Trong đó, 4 chuyên đề đầu tập trung hình thành phương pháp làm việc có hệ thống với AI. Chuyên đề thứ năm hướng tới xây dựng bộ tài liệu nghiệp vụ dùng chung của lĩnh vực, giúp học viên lựa chọn, sắp xếp văn bản pháp luật, khái niệm, mẫu văn bản và hướng dẫn thực hiện công việc thường xuyên.
3 chuyên đề còn lại tập trung vào ứng dụng nâng cao, khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn. Học viên được hướng dẫn tra cứu pháp luật có nguồn, kiểm tra hiệu lực văn bản, xử lý viện dẫn sai; tóm tắt, phân loại hồ sơ khối lượng lớn; tổng hợp, so sánh số liệu và sử dụng công thức bảng tính thay vì để AI tự tính toán.
Khảo sát cho thấy 79% người được hỏi mong muốn ứng dụng AI để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tài liệu có khối lượng lớn. Hai khâu có nhu cầu ứng dụng cao nhất là thu thập, kiểm tra, xác minh thông tin, tài liệu trong quá trình giải quyết công việc, với 56,5%; tiếp nhận, phân loại đơn, nghiên cứu hồ sơ, tài liệu ban đầu, với 45,2%.
Do đó, các bài thực hành dự kiến tập trung vào những khâu nghiệp vụ có nhu cầu cao, gắn với vị trí việc làm của học viên. Trường xác định chỉ sử dụng hồ sơ, tài liệu mô phỏng, không sử dụng hồ sơ, tài liệu nghiệp vụ thực tế.
Sau khóa học, học viên hướng tới xây dựng được bộ tài liệu nghiệp vụ dùng chung, bộ quy tắc, mẫu yêu cầu, bảng tự kiểm tra kết quả AI và các bảng tổng hợp, phân tích dữ liệu mô phỏng.
Tại tọa đàm, các đại biểu được đề nghị góp ý về thời lượng, kết cấu, trình tự chuyên đề, tỷ lệ giữa lý thuyết và thực hành; đồng thời xem xét bổ sung nội dung về đạo đức sử dụng AI, phát hiện dấu hiệu vi phạm, điểm bất thường trong hồ sơ, tổng hợp đơn khiếu nại trùng nội dung và phân tích dữ liệu chuyên ngành.
Việc hoàn thiện chương trình cũng đặt ra yêu cầu lựa chọn công cụ, tài khoản thực hành phù hợp với quy định bảo vệ thông tin; tổ chức kiểm tra đầu vào để phân chia mức độ bài tập và xác định hồ sơ mô phỏng sát với vị trí việc làm.
Thông qua tọa đàm, Trường Cán bộ Thanh tra tiếp tục tiếp thu ý kiến chuyên gia, đại biểu, hoàn thiện chương trình theo hướng giúp cán bộ, công chức Thanh tra Chính phủ sử dụng AI có phương pháp, có kiểm soát, bảo đảm an toàn thông tin, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
