(Thanh tra) - Phát huy dân chủ ở cơ sở không chỉ tạo môi trường làm việc công khai, minh bạch mà còn là giải pháp nâng cao kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm thực thi công vụ. Thanh tra tỉnh Sơn La đang cụ thể hóa yêu cầu này bằng những nhiệm vụ gắn trực tiếp với hoạt động chuyên môn.
Thực hiện Chỉ thị số 09-CT/TW ngày 20/7/2026 của Bộ Chính trị và kế hoạch của Đảng ủy UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh Sơn La vừa ban hành kế hoạch thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn mới.
Điểm đáng chú ý là việc thực hiện dân chủ không chỉ giới hạn trong quản lý nội bộ mà còn được đặt trong mối quan hệ với kỷ luật, kỷ cương hành chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
Theo ông Nguyễn Văn Bắc, Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La, việc thực hiện dân chủ phải nhất quán quan điểm “Dân là gốc”, xác định dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển. Mỗi công chức, người lao động cần được phát huy quyền làm chủ, tham gia đóng góp ý kiến và giám sát những vấn đề liên quan đến hoạt động của cơ quan.
Tuy nhiên, dân chủ phải đi đôi với kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm. Đây không phải là sự buông lỏng nguyên tắc mà phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, bảo đảm thống nhất trong lãnh đạo, điều hành và thực thi nhiệm vụ.
Để cụ thể hóa yêu cầu này, Chánh Thanh tra tỉnh trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo chung; các Phó Chánh Thanh tra và trưởng phòng nghiệp vụ chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện theo lĩnh vực được phân công. Đặc biệt, kết quả thực hiện dân chủ được gắn với đánh giá, xếp loại tập thể, công chức, người lao động và công tác thi đua, khen thưởng hằng năm.
Ông Nguyễn Văn Bắc nhấn mạnh, muốn dân chủ đi vào thực chất phải xác định rõ trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân, tránh triển khai hình thức. Thanh tra tỉnh yêu cầu thực hiện nghiêm phương châm “6 rõ”: Rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; đồng thời tăng cường kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh những hạn chế, vi phạm.
Cùng với đó, cơ quan tập trung rà soát, hoàn thiện các quy chế làm việc, quy chế thực hiện dân chủ và quy chế chi tiêu nội bộ. Những nội dung liên quan đến chế độ, chính sách, ngân sách, tài sản công và công tác tổ chức, cán bộ được công khai theo quy định, tạo điều kiện để công chức, người lao động tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong phổ biến thông tin, lấy ý kiến và tổng hợp phản ánh cũng được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.
Không dừng ở quản lý nội bộ, Thanh tra tỉnh Sơn La xác định thực hiện dân chủ phải gắn trực tiếp với các lĩnh vực chuyên môn, nhất là tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo và hoạt động thanh tra.
Trong công tác tiếp công dân, kế hoạch đặt yêu cầu nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ; tổ chức tiếp công dân định kỳ, đột xuất đúng quy định. Việc tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo phải bảo đảm đúng thẩm quyền, trình tự, thời hạn.
Theo ông Nguyễn Văn Bắc, thực hiện dân chủ trong tiếp công dân trước hết phải thể hiện ở tinh thần cầu thị, trách nhiệm và thái độ tôn trọng người dân. Tăng cường đối thoại, lắng nghe và tiếp nhận kiến nghị chính đáng là cơ sở để nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Chánh Thanh tra tỉnh cũng yêu cầu chủ động phối hợp xử lý các vụ việc phức tạp, hạn chế phát sinh tình trạng tồn đọng, kéo dài. Qua đó, bảo đảm quyền làm chủ của người dân được thể hiện bằng trách nhiệm tiếp nhận và kết quả xử lý công việc cụ thể.
Đối với hoạt động thanh tra, yêu cầu công khai, minh bạch được đặt ra xuyên suốt, từ công bố quyết định thanh tra, lấy ý kiến đối với dự thảo kết luận đến công khai kết luận thanh tra. Đồng thời, bảo đảm quyền và nghĩa vụ của đối tượng thanh tra, các tổ chức, cá nhân liên quan theo quy định pháp luật.
Ông Nguyễn Văn Bắc cho biết, hoạt động thanh tra phải bảo đảm khách quan, đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục; quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan phải được tôn trọng. Đây là yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu lực hoạt động thanh tra.
Bên cạnh đó, tăng cường theo dõi, kiểm tra việc chấp hành quy định của thành viên đoàn thanh tra và giám sát hoạt động đoàn thanh tra là giải pháp phòng ngừa sách nhiễu, tiêu cực. Mỗi công chức phải thực hiện đúng chức trách, giữ gìn đạo đức công vụ và chịu trách nhiệm về nhiệm vụ được giao.
Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Thanh tra tỉnh yêu cầu thực hiện đúng quy định về kê khai, công khai bản kê khai và kiểm soát tài sản, thu nhập; đồng thời tăng cường tự kiểm tra nội bộ, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý vi phạm theo thẩm quyền.
Để bảo đảm triển khai đồng bộ, Thanh tra tỉnh phân công rõ trách nhiệm cho từng phòng nghiệp vụ.
Với việc gắn thực hiện dân chủ với trách nhiệm người đứng đầu, kỷ luật công vụ và từng nhiệm vụ chuyên môn, Thanh tra tỉnh Sơn La hướng tới xây dựng môi trường làm việc công khai, minh bạch, đoàn kết; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, phòng ngừa vi phạm, tiêu cực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới./.
