Tỉnh Đắk Lắk tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu tại các khu tái định cư nhằm bảo đảm điều kiện sinh hoạt, sản xuất cho người dân sau khi ổn định nơi ở mới. Ảnh: LH

UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình bố trí dân cư các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, di cư tự do, khu rừng đặc dụng trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là một trong những chương trình trọng điểm nhằm giải quyết căn cơ tình trạng dân cư sinh sống ở khu vực có nguy cơ cao về thiên tai, thiếu đất sản xuất, thiếu hạ tầng thiết yếu và tình trạng di cư tự do kéo dài nhiều năm qua.

Nhiều khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét tại Đắk Lắk sẽ được triển khai dự án bố trí dân cư để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra. Ảnh: NG

Theo kế hoạch, tỉnh đặt mục tiêu tiếp tục triển khai các dự án chuyển tiếp giai đoạn 2021-2025, đồng thời mở mới nhiều dự án trong giai đoạn 2026-2030 để sắp xếp, ổn định khoảng 4.000 hộ dân tại các vùng thiên tai, vùng đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới và vùng có dân di cư tự do.

Trong đó, đáng chú ý là việc bố trí, ổn định 1.639 hộ dân tại 22 dự án vùng thiên tai trên địa bàn 17 xã, phường. Các khu vực ưu tiên gồm những nơi có nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, ngập lụt, sụt lún và thiên tai diễn biến phức tạp. Nhiều địa phương có số hộ cần bố trí lớn như xã Yang Mao với 250 hộ, xã Sơn Hòa 270 hộ, xã Đức Bình 150 hộ hay phường Xuân Đài 115 hộ.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng tập trung giải quyết tình trạng dân di cư tự do với kế hoạch bố trí ổn định cho 1.660 hộ, tương đương hơn 8.100 nhân khẩu tại 7 xã trên địa bàn tỉnh. Trong số này, xã Ea Súp có số hộ dân di cư tự do lớn nhất với 836 hộ. Ngoài quỹ đất ở dự kiến khoảng 33ha, tỉnh còn bố trí khoảng 1.660 ha đất sản xuất nhằm tạo điều kiện để người dân ổn định sinh kế lâu dài.

Đối với khu vực biên giới, Đắk Lắk dự kiến bố trí, sắp xếp ổn định 500 hộ dân tại xã Ea Bung. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường dân cư bám biên, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết, việc triển khai chương trình nhằm ổn định chỗ ở, nâng cao đời sống người dân vùng khó khăn; hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai và tình trạng di cư tự do; đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tỉnh Đắk Lắk lồng ghép các chính sách hỗ trợ sản xuất, đào tạo nghề và phát triển mô hình kinh tế bền vững cho người dân sau tái định cư. Ảnh: NG

Không chỉ dừng lại ở việc di dời, sắp xếp dân cư, chương trình còn chú trọng đầu tư hạ tầng thiết yếu tại các điểm tái định cư như đường giao thông, thủy lợi, điện sinh hoạt, nước sạch, trường học, cơ sở văn hóa và các công trình dân sinh cần thiết khác. Tỉnh yêu cầu việc đầu tư phải bảo đảm hiệu quả, tránh dàn trải và phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu cơ bản không còn tình trạng dân di cư tự do; thu nhập bình quân đầu người tại các vùng dự án tăng 1,3 lần so với năm 2025; 100% hộ dân được sử dụng điện thường xuyên, an toàn; tỷ lệ hộ sử dụng nước sạch đạt từ 50% trở lên; không còn nhà tạm, dột nát và tỷ lệ nhà ở kiên cố hoặc bán kiên cố đạt trên 95%.

Để bảo đảm người dân “an cư lạc nghiệp”, chương trình cũng lồng ghép nhiều chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề và tạo việc làm. Các hộ dân sẽ được hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, tập huấn kỹ thuật, vay vốn tín dụng ưu đãi, phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã và tham gia các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.

Tỉnh cũng định hướng phát triển các sản phẩm OCOP, ngành nghề nông thôn và mô hình du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc tại những vùng có dự án bố trí dân cư. Đây được kỳ vọng sẽ tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân sau tái định cư.

Các dự án bố trí dân cư tại Đắk Lắk được kỳ vọng giúp người dân vùng khó khăn có nơi ở an toàn, tiếp cận điện, nước sạch và các dịch vụ thiết yếu. Ảnh: NG

Cùng với các giải pháp về kinh tế, công tác tuyên truyền, vận động người dân được đặc biệt chú trọng. Chính quyền các cấp sẽ phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tuyên truyền để người dân hiểu rõ chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, không nghe theo các luận điệu kích động, lôi kéo di cư tự do trái pháp luật.

Kế hoạch cũng nêu rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương trong công tác quản lý dân cư và xử lý các vấn đề phát sinh. Bí thư, Chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm, khiếu kiện kéo dài hoặc phát sinh điểm nóng liên quan đến công tác bố trí dân cư.

Nguồn kinh phí thực hiện chương trình sẽ được bố trí từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, các chương trình mục tiêu quốc gia và nguồn vốn lồng ghép hợp pháp khác.

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, để triển khai hiệu quả Chương trình bố trí dân cư tại các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, di cư tự do và khu vực rừng đặc dụng, tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND các xã cùng các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch cụ thể, xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm; chủ động đề xuất, bố trí nguồn lực và tổ chức thực hiện bảo đảm đạt mục tiêu đề ra.

Tỉnh cũng nhấn mạnh việc đầu tư xây dựng hạ tầng thiết yếu phải bảo đảm hiệu quả, tránh dàn trải; công tác bố trí, ổn định dân cư cần được thực hiện kịp thời, đúng đối tượng. Đồng thời, chương trình phải được gắn kết chặt chẽ với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh trên địa bàn nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện trong giai đoạn 2026 – 2030.