Thanh tra TPHCM tổ chức bốc thăm để xác minh về kê khai tài sản, thu nhập theo quy định của Luật PCTN. Ảnh: ĐQ

Thanh tra trách nhiệm gắn với phòng ngừa tham nhũng

Ngay từ đầu năm, Thanh tra TPHCM đã kịp thời tham mưu UBND TP cụ thể hóa và tổ chức thực hiện nghiêm các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương về công tác PCTNLPTC. Trên cơ sở đó, UBND TP đã ban hành kế hoạch công tác PCTNLPTC năm 2026, đồng thời phê duyệt Kế hoạch xác minh tài sản, thu nhập năm 2026 theo Quyết định số 893/QĐ-UBND ngày 9/2/2026.

Song song với đó, Thanh tra TPHCM thường xuyên rà soát, tổng hợp, tham mưu triển khai các kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTNLPTC và Ban Chỉ đạo PCTNLPTC TP; theo dõi tiến độ giải quyết các vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo Thành phố theo dõi, chỉ đạo.

Thực hiện chức năng của cơ quan chuyên môn, Thanh tra TPHCM đã ban hành Kế hoạch công tác PCTNLPTC năm 2026 cùng nhiều chương trình, kế hoạch chuyên đề nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ về nội chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Các văn bản được xây dựng bám sát chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy và UBND Thành phố, đồng thời gắn với trách nhiệm của Chánh Thanh tra Thành phố với vai trò Ủy viên Ban Chỉ đạo PCTNLPTC TP.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thanh tra TPHCM triển khai là kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn.

Theo Kế hoạch xác minh tài sản, thu nhập năm 2026, Thanh tra TPHCM đã tổ chức 2 đợt bốc thăm lựa chọn 97 người thuộc 16 cơ quan, đơn vị để tiến hành xác minh theo quy định.

Đáng chú ý, trước những quy định mới của Nghị định số 164/2026/NĐ-CP của Chính phủ, Thanh tra TPHCM đã chủ động tham mưu UBND TP giao đơn vị chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan, trong đó có Ủy ban Kiểm tra Thành ủy và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy UBND TP, rà soát, xác định đúng đối tượng và thẩm quyền kiểm soát tài sản, thu nhập, làm cơ sở tham mưu ban hành danh mục người có nghĩa vụ kê khai hằng năm theo quy định mới.

Việc chủ động cập nhật, triển khai các quy định pháp luật mới được đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm công tác kiểm soát tài sản, thu nhập được thực hiện thống nhất, đồng bộ và đúng thẩm quyền.

Thanh tra TPHCM đã tổ chức 2 đợt bốc thăm lựa chọn 97 người thuộc 16 cơ quan, đơn vị để tiến hành xác minh tài sản, thu nhập. Ảnh: ĐQ

Trong kỳ, Thanh tra TPHCM triển khai 2 đoàn thanh tra trách nhiệm về thực hiện pháp luật PCTNLPTC tại 5 đơn vị. Nội dung thanh tra tập trung vào việc thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; quản lý, sử dụng nhà, đất công tại UBND các phường Bình Tiên, Bình Tây, Bình Phú, Phú Lâm và việc thực hiện pháp luật về PCTNLPTC trong lĩnh vực quản lý an toàn thực phẩm tại Sở An toàn thực phẩm.

Đến nay, Thanh tra TPHCM đã ban hành kết luận đối với 1 đoàn thanh tra tại 4 đơn vị. Qua thanh tra, nhiều tồn tại, thiếu sót đã được kịp thời chấn chỉnh, góp phần nâng cao chất lượng công tác PCTNLPTC tại cơ sở. Đáng chú ý, chưa phát hiện vụ việc hoặc hành vi tham nhũng tại các đơn vị được thanh tra.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm soát tài sản, thu nhập

Một điểm mới nổi bật trong công tác PCTNLPTC của TPHCM là việc Thanh tra TP xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống Chatbot AI "Thanh tra viên AI" hoạt động 24/7.

Hệ thống hỗ trợ người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập thông qua các chức năng như giải đáp tự động các quy định pháp luật; hướng dẫn chi tiết từng bước kê khai; cung cấp tài liệu, biểu mẫu và hỗ trợ tải các mẫu kê khai cần thiết.

Theo Thanh tra TPHCM, hệ thống đang tiếp tục được nâng cấp để phù hợp với các quy định mới của pháp luật về phòng, chống tham nhũng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động kiểm soát tài sản, thu nhập và nâng cao tính minh bạch, thống nhất trong quá trình thực hiện.

Đánh giá kết quả hoạt động nửa đầu năm 2026, Thanh tra TPHCM cho biết công tác PCTNLPTC trên địa bàn tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực; Các giải pháp phòng ngừa được triển khai toàn diện; nhiều ngành, lĩnh vực có nguy cơ phát sinh tham nhũng được tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát. Đồng thời, việc xử lý các vụ việc vi phạm được thực hiện quyết liệt, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của đội ngũ cán bộ, công chức; giảm phiền hà trong giải quyết thủ tục hành chính; cải thiện mức độ hài lòng của người dân đối với hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra TPHCM cũng chỉ ra một số khó khăn, hạn chế cần tiếp tục khắc phục. Trong đó, một số quy định về phòng ngừa tham nhũng chưa thật sự cụ thể, như cơ chế giám sát việc nhận, tặng quà; kiểm soát thu nhập ngoài công vụ; trách nhiệm giải trình của người có chức vụ, quyền hạn. Điều này ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả triển khai các biện pháp phòng ngừa...