(Thanh tra) - UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành Báo cáo số 399/BC-UBND gửi Thanh tra Chính phủ nhằm tổng kết, đánh giá thực trạng triển khai các biện pháp phòng ngừa tham nhũng trong giai đoạn từ ngày 1/7/2019 đến ngày 30/6/2026.
7 năm qua là chặng đường ghi nhận nhiều chuyển biến căn bản trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại tỉnh Quảng Trị. Đáng chú ý, đây cũng là thời kỳ tỉnh Quảng Trị vừa thực hiện bước ngoặt lớn về tổ chức bộ máy khi tiến hành sắp xếp toàn bộ diện tích và dân số của hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị thành tỉnh mới mang tên Quảng Trị theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, đồng thời tinh gọn hệ thống cơ sở còn 78 đơn vị hành chính cấp xã.
Tập trung siết chặt kỷ cương, đồng bộ các giải pháp phòng ngừa
Trong suốt giai đoạn 2019 - 2026, các cấp chính quyền tỉnh Quảng Trị đã quán triệt sâu sắc các quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, gắn việc thực hiện các giải pháp phòng ngừa với nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, cải cách hành chính và tăng cường kỷ luật công vụ.
Điểm nổi bật đầu tiên là việc mở rộng công khai, minh bạch về tổ chức và hoạt động của cơ quan nhà nước. Toàn tỉnh đã tiến hành kiểm tra việc chấp hành quy định công khai, minh bạch tại 653 cơ quan, tổ chức, đơn vị; qua đó phát hiện và xử lý nghiêm 12 đơn vị vi phạm. Việc công khai dự toán ngân sách, quy hoạch đất đai, thủ tục hành chính và công tác cán bộ được đẩy mạnh cả ở trụ sở làm việc lẫn trên môi trường mạng, tạo điều kiện thuận lợi để người dân và doanh nghiệp theo dõi, giám sát.
Song song đó, công tác xây dựng và kiểm tra định mức, tiêu chuẩn, chế độ được rà soát chặt chẽ nhằm bịt kín các kẽ hở tài chính. Địa phương đã ban hành mới 1.067 văn bản và sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ 211 văn bản chuyên ngành. Qua 675 cuộc thanh tra, kiểm tra việc chấp hành, các cơ quan chức năng đã phát hiện 13 vụ việc với 10 cá nhân có sai phạm.
Cơ quan thẩm quyền đã xử lý hành chính 6 người và xử lý hình sự 4 đối tượng liên quan đến các hành vi tham ô, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng tại Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Quảng Bình và Trường Tiểu học Quyết Thắng. Tổng số tiền vi phạm kiến nghị thu hồi, bồi thường lên tới hơn 44,3 tỷ đồng, trong đó thực tế đã thu hồi nộp ngân sách gần 32 tỷ đồng.
Nhằm hạn chế nguy cơ hình thành lợi ích nhóm, toàn tỉnh đã rà soát và thực hiện chuyển đổi vị trí công tác đối với 2.478 cán bộ, công chức, viên chức. Việc kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn cũng đi vào nền nếp rõ rệt. Đã có 61.848 người thực hiện nghĩa vụ kê khai, 178 trường hợp được lựa chọn xác minh tài sản và 55 đơn vị được kiểm tra việc tổ chức kê khai.
Bên cạnh đó, địa phương đã tạo đột phá trong ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số khi tích hợp 2.060/2.076 thủ tục hành chính đạt mức độ 3 và 4 (dịch vụ công trực tuyến), kết hợp mở rộng việc trả lương và chi tiêu công qua tài khoản ngân hàng nhằm hạn chế giao dịch tiền mặt.
Nhận diện “khoảng trống” và bài toán quản trị nguy cơ sau sắp xếp bộ máy
Bên cạnh những kết quả tích cực, báo cáo của UBND tỉnh cũng nhìn nhận thẳng thắn những tồn tại, hạn chế mang tính cố hữu. Hoạt động công khai, minh bạch tại một số đơn vị vẫn mang tính hình thức, thiếu tính kịp thời. Khâu tự kiểm tra nội bộ và tự phát hiện vi phạm vẫn là điểm yếu.
Đáng chú ý, qua kiểm tra tại 205 cơ quan, tổ chức về thực hiện quy tắc ứng xử, số liệu toàn tỉnh không ghi nhận bất kỳ trường hợp nào nộp lại quà tặng, cũng như không có trường hợp bị xử lý do vi phạm xung đột lợi ích. Thực trạng này cho thấy việc tự soi, tự sửa chưa thực chất, quy trình theo dõi và năng lực nhận diện các mối quan hệ lợi ích tiềm ẩn của lãnh đạo cơ sở còn lúng túng.
Đặc biệt, việc hợp nhất hai tỉnh và sắp xếp lại bộ máy hành chính cơ sở đặt ra hàng loạt khó khăn mới trong quản lý. Công tác bàn giao, tiếp nhận hồ sơ địa chính, xử lý trụ sở, tài sản công dôi dư nếu thiếu cơ chế kiểm soát chặt chẽ sẽ dễ nảy sinh tiêu cực hoặc làm thất lạc tài liệu. Việc chuyển đổi vị trí công tác ở một số lĩnh vực chuyên môn sâu cũng gặp trở ngại do nguồn nhân lực thay thế hạn chế. Cùng với đó, việc thiếu hụt công cụ giám sát số lần yêu cầu bổ sung hồ sơ hành chính của người dân là rào cản trong việc ngăn ngừa triệt để tình trạng nhũng nhiễu.
Trước thực tiễn trên, UBND tỉnh Quảng Trị kiến nghị Thanh tra Chính phủ và các bộ, ngành sớm ban hành quy định thống nhất về lưu trữ hồ sơ giải trình trên môi trường số; hoàn thiện cơ chế chia sẻ dữ liệu liên thông giữa cơ quan kiểm soát tài sản với các ngân hàng, cơ quan đăng ký đất đai và thuế; đồng thời hướng dẫn phương án xử lý chuyển tiếp định mức, chế độ sau sáp nhập.
Về phía địa phương, thời gian tới tỉnh Quảng Trị xác định trọng tâm là chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang quản trị nguy cơ tham nhũng theo quy trình vị trí việc làm. Trong đó, tập trung thiết lập cảnh báo tự động trên hệ thống hành chính điện tử đối với các hồ sơ giải quyết chậm hoặc bổ sung nhiều lần; chuẩn hóa sổ theo dõi điện tử về phòng ngừa tham nhũng và tăng cường kiểm tra đột xuất đối với những lĩnh vực nhạy cảm như đầu tư xây dựng, đấu thầu và quản lý đất đai. Sự đồng bộ này sẽ là tiền đề vững chắc để xây dựng một nền hành chính liêm chính, kỷ cương và hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
