(Thanh tra) - Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính thừa nhận tình trạng thành lập công ty “ma”, mua bán hóa đơn vẫn diễn ra. Ông cho biết từ năm 2022 đến nay, đã chuyển gần 600 hồ sơ doanh nghiệp có dấu hiệu trốn, gian lận thuế và mua bán hóa đơn sang cơ quan điều tra.
Sáng 12/11, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn lần đầu trả lời chất vấn trước Quốc hội.
Phát biểu trước phiên chất vấn, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết ngành tài chính đang đứng trước nhiệm vụ nặng nề trong bối cảnh cả nước nỗ lực thực hiện hai mục tiêu phát triển 100 năm.
Theo ông, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển, có thu nhập trung bình cao và nền công nghiệp hiện đại. Đến năm 2045, nhân kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Việt Nam phấn đấu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.
Để hoàn thành nhiệm vụ, bên cạnh nỗ lực của hơn 50.000 cán bộ, công chức và người lao động, tư lệnh ngành tài chính mong tiếp tục nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, cũng như sự giám sát và tạo điều kiện của Quốc hội và HĐND các cấp.
Là người đầu tiên chất vấn, đại biểu Lê Thị Song An (Tây Ninh) đề nghị Bộ trưởng Tài chính cho biết nguyên tắc, tiêu chí và cơ chế bố trí vốn Nhà nước tham gia dự án PPP bảo đảm tính chủ động, ổn định và khả năng thực hiện các cam kết của nhà nước với nhà đầu tư.
Trong đó, bà đặc biệt quan tâm đến cơ chế bảo đảm nguồn lực tài chính để thực hiện cam kết chia sẻ phần giảm doanh thu theo quy định của pháp luật.
“Bộ Tài chính có giải pháp gì để bảo đảm nguồn vốn này được bố trí kịp thời, đầy đủ, tránh tình trạng thiếu nguồn lực thực hiện cam kết, ảnh hưởng đến phương án tài chính”, bà Song An chất vấn.
Trả lời, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết PPP là hình thức huy động nguồn lực toàn xã hội cho đầu tư hạ tầng và đã được nhiều nước triển khai thành công.
Theo Bộ trưởng, đầu tư hạ tầng có thời gian thu hồi vốn dài và rủi ro cao, khiến việc thu hút khu vực tư nhân gặp nhiều khó khăn. Ông dẫn thông tin của Ngân hàng Thế giới cho biết một dự án PPP thời gian thu hồi vốn có thể đến 60 năm. Trong khi đó, nhà đầu tư tư nhân đầu tư với mục tiêu lợi nhuận.
“Để giảm thiểu rủi ro và thu hút được nguồn lực, chúng ta phải có hệ thống cơ chế, chính sách công khai, minh bạch”, Bộ trưởng nói.
Từ kinh nghiệm quốc tế, ông cho rằng để triển khai hiệu quả các dự án PPP cần ba loại quỹ. Thứ nhất là quỹ hỗ trợ chuẩn bị dự án, với sự tham gia của Nhà nước và các định chế tài chính trong, ngoài nước, nhằm xây dựng phương án đầu tư và tài chính cụ thể, minh bạch.
Thứ hai là quỹ bù đắp khoảng trống tài chính. Bộ trưởng cho rằng, những dự án hạ tầng ở khu vực khó khăn, có khả năng thu hồi vốn thấp, sẽ khó thu hút nhà đầu tư nếu không có sự hỗ trợ của Nhà nước. Luật PPP hiện cho phép vốn Nhà nước tham gia tối đa 70% tổng mức đầu tư dự án.
Loại quỹ thứ ba là quỹ đầu tư hạ tầng, nhằm cung cấp nguồn vốn dài hạn cho các công trình.
Bộ trưởng nhấn mạnh muốn triển khai PPP hiệu quả, cần có đủ ba cơ chế, nguồn vốn hỗ trợ này để thu hút nhà đầu tư tư nhân. Đặc biệt, Bộ trưởng lưu ý phải bảo đảm quyền lựa chọn của người dân khi đầu tư các công trình theo hình thức PPP.
Dẫn ví dụ đầu tư đường cao tốc Bắc - Nam, Bộ trưởng cho rằng bên cạnh tuyến đường cao tốc thu phí, Nhà nước vẫn phải duy trì, sửa chữa tuyến đường hiện hữu như Quốc lộ 1A để người dân có quyền lựa chọn.
Quan tâm đến lĩnh vực quản lý thuế, đại biểu Hà Đức Minh (Lào Cai) cho biết cử tri phản ánh tình trạng mua bán trái phép hóa đơn vẫn diễn ra, mặc dù hóa đơn điện tử đã được triển khai, áp dụng trên phạm vi toàn quốc.
Ông đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân của tình trạng trên, trách nhiệm của cơ quan thuế trong công tác quản lý, kiểm tra, giám sát việc sử dụng hóa đơn điện tử.
“Bộ trưởng có giải pháp gì để chấn chỉnh tình trạng mua bán trái phép hóa đơn trong thời gian tới?”, đại biểu hỏi.
Trả lời, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa nhận tình trạng này vẫn xảy ra và cho biết ngành thuế đa
ng triển khai các giải pháp quyết liệt để ngăn chặn. 10 tháng đầu năm nay, cơ quan thuế đã phát hành hơn 10 tỷ hóa đơn đưa vào lưu thông, trong đó có 5,2 tỷ hóa đơn điện tử và 5,5 tỷ hóa đơn giấy.
Để ngăn tình trạng lập công ty “ma”, mua bán hóa đơn, ông cho biết thời gian tới Bộ Tài chính sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ số và phối hợp với các cơ quan chức năng, trong đó có Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) để định danh người đăng ký, đứng tên thành lập doanh nghiệp.
Cùng với đó, cơ quan thuế sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thực tế của doanh nghiệp, tập trung vào các lĩnh vực và nhóm đối tượng có nguy cơ cao để hạn chế tối đa thất thoát.
Theo Bộ trưởng, từ năm 2022 đến nay, ngành thuế đã chuyển gần 600 hồ sơ của các doanh nghiệp có dấu hiệu trốn, gian lận thuế và mua bán hóa đơn sang cơ quan điều tra.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh sẽ tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp hiểu, tuân thủ pháp luật, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và các giải pháp để làm sao chấm dứt tình trạng buôn bán hóa đơn.
Thứ nhất, phân bổ, quản lý và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, gắn với triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn; nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục tình trạng chậm giải ngân, nhất là đối với các công trình, dự án trọng điểm.
Thứ hai, những khó khăn, vướng mắc và giải pháp nâng cao hiệu quả huy động, phân bổ và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi và vốn đầu tư huy động theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Thứ ba, giải đáp về quản lý thuế thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số.
Thứ tư, các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
