TS.BS Nguyễn Phương Tú là giảng viên bộ môn Sản phụ khoa, Trường Đại học Y Hà Nội, đồng thời công tác tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Bà đang song hành cùng hai sứ mệnh chăm sóc người bệnh và đào tạo những thế hệ thầy thuốc tương lai.

Tốt nghiệp loại Giỏi hệ Bác sĩ đa khoa, tiếp tục hoàn thành chương trình Bác sĩ nội trú chuyên ngành Sản phụ khoa với kết quả loại Giỏi tại Trường Đại học Y Hà Nội, bà không ngừng theo đuổi con đường nghiên cứu và nâng cao trình độ chuyên môn.

Nữ giảng viên từng nhận học bổng Chính phủ Australia tại Đại học Sydney, học bổng đào tạo tiến sĩ của Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VinIF), Giải Nhất Golden Alumni năm 2023. Năm 2026, bà nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Sản phụ khoa.

Với gần 40 công bố khoa học trong nước và quốc tế, tham gia biên soạn ba đầu sách chuyên ngành với vai trò tác giả, đồng tác giả và biên dịch tài liệu chuyên môn của Bộ Y tế, bà ghi dấu ấn trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành lâm sàng.

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, phóng viên Báo Thanh tra trò chuyện với TS.BS Nguyễn Phương Tú về hành trình từ giảng đường đến bệnh viện và những bài học không có trong giáo trình.

+PV: Thưa Tiến sĩ, vừa giảng dạy vừa làm công tác lâm sàng, bà có khi nào thấy mình đang đi trên hai con đường khác nhau? Điều gì khiến bà gắn bó với cả hai vai trò?

-Tôi xem nghề giáo và nghề y là hai mảnh ghép tự nhiên, bổ sung và hoàn thiện cho nhau. Giảng đường và bệnh viện không phải hai thế giới riêng biệt, mà là hai không gian cùng vun đắp một sứ mệnh: Chăm sóc người bệnh hôm nay và chuẩn bị những người sẽ tiếp tục chăm sóc họ ngày mai.

Khi bước vào bệnh viện, sinh viên nhận ra mỗi người bệnh có một hoàn cảnh, diễn biến bệnh lý và nỗi lo riêng. Trong sản phụ khoa, một quyết định chuyên môn có thể liên quan đến sức khỏe người mẹ, thai nhi và cả gia đình. Bác sĩ không chỉ cần kiến thức chính xác mà còn phải biết đánh giá tình huống, cân nhắc rủi ro và thấu hiểu người bệnh.

Thực tiễn lâm sàng giúp tôi nhận ra những kiến thức nào cần nhấn mạnh hơn khi giảng dạy, những kỹ năng nào sinh viên còn thiếu và những bài học cần được truyền đạt bằng trải nghiệm thay vì chỉ bằng lý thuyết.

Nếu nghề y mang đến cho tôi hạnh phúc được góp phần gieo mầm và gìn giữ sự sống, thì nghề giáo trao cho tôi cơ hội truyền tiếp ngọn lửa yêu thương ấy đến những thế hệ sau.

+PV: Một bác sĩ có thể chữa trị cho nhiều người bệnh, còn người thầy đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ. Theo bà, trách nhiệm lớn nhất của người thầy ngành Y là gì? Đâu là điều bà muốn truyền lại cho học trò ngoài giáo trình?

-Trách nhiệm của người thầy ngành Y rất đặc biệt. Mỗi kiến thức, kỹ năng, phản xạ chuyên môn và cả thái độ ứng xử mà chúng tôi truyền đạt hôm nay đều có thể tác động đến sức khỏe, thậm chí sinh mệnh của nhiều người bệnh trong tương lai.

Giáo trình cung cấp cho sinh viên nền tảng tri thức chuẩn mực, phác đồ điều trị và phương pháp tư duy khoa học. Nhưng những phẩm chất như lòng trắc ẩn, sự thấu cảm, tính khiêm nhường, trung thực hay sự can đảm thừa nhận giới hạn năng lực của bản thân không thể hình thành chỉ bằng việc đọc sách.

Các em nhìn cách người thầy lắng nghe một sản phụ đang lo lắng, giải thích tình trạng sức khỏe cho người bệnh, phối hợp với đồng nghiệp hay ứng xử khi diễn biến điều trị không như dự kiến.

Tôi luôn mong các em hiểu rằng, đằng sau những chỉ số xét nghiệm, hình ảnh chẩn đoán hay hồ sơ bệnh án là một con người với những lo âu, kỳ vọng và cả một gia đình phía sau.

Kiến thức có thể tiếp tục cập nhật, kỹ năng có thể rèn luyện qua thời gian, nhưng lòng trắc ẩn và sự tử tế chính là những giá trị giúp người bác sĩ giữ được phương hướng trên hành trình nghề nghiệp không ít khó khăn.

Một môi trường đào tạo tốt không chỉ cần chương trình học hiện đại hay trang thiết bị tiên tiến, mà còn phải là nơi sự chính xác, trung thực, tôn trọng và hợp tác được thực hành mỗi ngày.

+PV: Theo bà, khoảng cách lớn nhất giữa kiến thức trên giảng đường và thực tế bệnh viện là gì? Người thầy cần làm gì để giúp bác sĩ trẻ vượt qua khoảng cách ấy?

-Kiến thức trong sách vở thường được hệ thống hóa mạch lạc, với những tình huống mang tính điển hình. Nhưng khi bước vào bệnh viện, sinh viên sẽ nhận ra không phải người bệnh nào cũng diễn biến giống giáo trình.

Chúng tôi khuyến khích sinh viên tiếp cận môi trường lâm sàng sớm hơn, không chỉ để quan sát kỹ thuật chuyên môn mà còn học cách giao tiếp, phân tích vấn đề, nhận diện nguy cơ và hiểu trách nhiệm của mình đối với người bệnh.

Điều quan trọng là xây dựng môi trường học tập an toàn, nơi sinh viên được đặt câu hỏi, thừa nhận những điều chưa biết, được hướng dẫn nhận diện và sửa chữa sai sót trong quá trình học tập.

Tôi đặc biệt coi trọng việc rèn luyện khả năng giữ bình tĩnh, tư duy độc lập nhưng không chủ quan, tự tin vào kiến thức của mình nhưng không ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ khi tình huống vượt quá khả năng cá nhân.

Người thầy không thể đi cùng học trò trong mọi ca trực hay quyết định sau này. Nhưng chúng tôi có thể giúp các em hình thành nền tảng đủ vững để khi đối diện tình huống khó khăn, các em biết suy nghĩ thận trọng và luôn đặt sự an toàn của người bệnh lên hàng đầu.

Bên cạnh giảng đường, TS.BS Nguyễn Phương Tú gắn bó với lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, đồng hành cùng những cặp vợ chồng điều trị vô sinh, hiếm muộn.

Không chỉ trực tiếp giảng dạy, nữ tiến sĩ còn dành nhiều tâm huyết hướng dẫn các nhóm sinh viên nghiên cứu khoa học.

Dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ của bà, nhiều nhóm sinh viên đạt giải tại các sân chơi học thuật, như giải Nhì nghiên cứu khoa học cấp bộ; giải Nhất, giải Nhì tại Hội nghị Nghiên cứu khoa học và Công nghệ thông tin Trường Đại học Y Hà Nội; giải Nhất Hội nghị Y học dự phòng Việt Nam, cùng nhiều giải thưởng nghiên cứu khoa học sinh viên giai đoạn 2024-2026.

+PV: Vừa là bác sĩ góp phần gìn giữ sự sống, vừa là người thầy gieo mầm tri thức, đâu là niềm hạnh phúc lớn nhất và điều khiến bà trăn trở nhất? Nhân ngày 20/11, bà muốn nhắn nhủ gì với sinh viên ngành Y?

-Với tôi, niềm hạnh phúc lớn nhất là được chứng kiến sự trưởng thành của học trò.

Đó là khi những sinh viên từng bước vào môi trường lâm sàng với nhiều bỡ ngỡ, qua thời gian học tập và rèn luyện, dần trở thành những bác sĩ trẻ vững vàng hơn về chuyên môn, chín chắn hơn trong suy nghĩ và biết quan tâm đến người bệnh.

Với người làm công tác sản phụ khoa, được góp phần chăm sóc sức khỏe phụ nữ, đồng hành cùng hành trình làm mẹ và chứng kiến niềm vui của các gia đình là những giá trị rất đáng trân trọng.

Nghề y luôn đặt người bác sĩ trước những yêu cầu rất cao. Kiến thức thay đổi không ngừng, công nghệ ngày càng phát triển, áp lực công việc lớn và sự kỳ vọng của xã hội đối với đội ngũ thầy thuốc cũng ngày càng cao.

Trong bối cảnh ấy, điều tôi quan tâm không chỉ là làm sao để các em giỏi hơn về chuyên môn, thành thạo hơn về kỹ thuật, mà còn là làm thế nào để ngọn lửa đam mê, sự tinh tế và lòng yêu thương người bệnh không bị phai nhạt theo năm tháng.

Tôi mong những bác sĩ trẻ dù bận rộn đến đâu vẫn dành sự tôn trọng cho người bệnh, giữ được sự cẩn trọng trước mỗi quyết định và không ngừng học hỏi từ đồng nghiệp, từ thực tiễn.

Vì vậy, tôi luôn mong các em biết trân trọng từng cơ hội được tiếp xúc, chăm sóc và học hỏi từ người bệnh. Mỗi bệnh nhân, theo một cách nào đó, cũng là một người thầy đặc biệt.

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tôi muốn nhắn gửi sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội: Con đường y nghiệp nhiều gian truân, thử thách nhưng cũng mang lại những giá trị sâu sắc.

Hãy giữ cho mình một cái đầu lạnh với nền tảng tri thức chuẩn mực, một đôi tay vững vàng nhờ sự rèn luyện bền bỉ và trên hết, một trái tim ấm áp dành cho người bệnh.

Kiến thức và kỹ thuật sẽ giúp các em thực hiện tốt công việc chuyên môn, nhưng sự tử tế, khiêm nhường và tinh thần trách nhiệm sẽ giúp các em đi đường dài với nghề.

Tôi mong các em luôn giữ được niềm tin, lòng tự hào về con đường mình đã chọn và không quên lý do khiến mình bắt đầu hành trình trở thành một người thầy thuốc.

+PV: Trân trọng cảm ơn Tiến sĩ về cuộc trò chuyện!