(Thanh tra) - Từ kết quả Việt Nam xếp thứ 37/70 nền kinh tế trong bảng xếp hạng WDAIR 2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chuyển kết quả đánh giá thành chương trình hành động, giải pháp cải thiện thực chất.
Ngày 11/11, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ công bố kết quả của Việt Nam trong Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026 do Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD), Thụy Sĩ thực hiện.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhận định, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực then chốt của tăng trưởng; chuyển đổi số làm thay đổi phương thức quản trị, sản xuất và cung cấp dịch vụ; trí tuệ nhân tạo mở ra bước phát triển mới về năng suất, tri thức và năng lực sáng tạo.
Theo Phó Thủ tướng, cạnh tranh giữa các quốc gia ngày càng không chỉ dựa vào tài nguyên, vốn hay lao động giá rẻ, mà còn phụ thuộc vào khả năng làm chủ công nghệ, khai thác dữ liệu, phát triển nhân tài và đưa những ý tưởng mới vào cuộc sống.
Trong bối cảnh đó, năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo không đơn thuần là thứ hạng trên một bảng đánh giá, mà còn là nguồn thông tin tham chiếu về khả năng của mỗi nền kinh tế trong việc nắm bắt cơ hội, thích ứng trước biến động và tạo dựng lợi thế phát triển.
Đối với Việt Nam, đây vừa là thời cơ lớn, vừa là yêu cầu hành động cấp bách. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu; đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử; thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo.
Năm 2026, Việt Nam đứng thứ 37/70 nền kinh tế, đạt 78,09 điểm và xếp thứ 3 trong số 6 nền kinh tế Đông Nam Á được đánh giá. Đây là tín hiệu tích cực đối với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh số tại Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Phó Thủ tướng đánh giá cao công tác phối hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ quan liên quan cũng như sự hợp tác chuyên môn của IMD, góp phần cung cấp thêm cơ sở tham chiếu quốc tế để đánh giá năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo của Việt Nam.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý, bảng xếp hạng cho thấy vị trí tương đối giữa các nền kinh tế được khảo sát. Việc IMD thay đổi cấu trúc và bổ sung các chỉ tiêu về trí tuệ nhân tạo trong năm 2026 cũng đòi hỏi thận trọng khi so sánh với các năm trước.
Theo Phó Thủ tướng, thành quả chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng suất cao hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, dịch vụ công tốt hơn và chất lượng cuộc sống của người dân được nâng lên. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số suy cho cùng phải hướng tới bảo đảm sự hài lòng tốt hơn của người dân và doanh nghiệp.
Để biến kết quả công bố thành động lực phát triển lâu dài, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung thực hiện ba yêu cầu trọng tâm.
Thứ nhất, các bộ, cơ quan, địa phương cần hành động quyết liệt, thực chất, tạo chuyển biến rõ nét và có kết quả đo lường được. Các bộ, cơ quan, địa phương cần tập trung nâng cao chất lượng thể chế, hiệu lực thực thi và chất lượng quản trị; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu.
Thứ hai, tập trung đầu tư phát triển các nền tảng chiến lược, tạo lập năng lực cạnh tranh trong tương lai. Phó Thủ tướng yêu cầu ưu tiên phát triển hạ tầng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng dữ liệu và tài nguyên tính toán; đồng thời có giải pháp giảm chi phí tiếp cận trí tuệ nhân tạo cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thứ ba, chuyển hóa kết quả xếp hạng thành các chương trình hành động và giải pháp cải thiện cụ thể, thực chất, nhất là đối với những chỉ số còn thấp.
Phó Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương liên quan nghiên cứu đầy đủ phương pháp luận mới của IMD; phân tích theo từng nhóm yếu tố, nhóm thành phần và chỉ tiêu. Việc phân tích cần phân biệt dữ liệu thống kê với kết quả khảo sát, xác định đúng nguyên nhân của những điểm mạnh, đặc biệt là các chỉ số còn hạn chế.
Phó Thủ tướng mong muốn sự kiện không dừng lại ở việc công bố một kết quả, mà mở đầu cho giai đoạn hành động mạnh mẽ hơn, phối hợp chặt chẽ hơn và đổi mới sáng tạo sâu rộng hơn. Việt Nam có khát vọng vươn lên, có lực lượng năng động và quyết tâm chính trị. Điều cần thiết lúc này là biến khát vọng thành năng lực, biến quyết tâm thành kết quả cụ thể.
Phó Thủ tướng tin tưởng, với sự chung sức của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp, giới khoa học và toàn xã hội, Việt Nam sẽ tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh số, làm chủ những cơ hội của trí tuệ nhân tạo và tạo ra những bước phát triển mới, nhanh hơn, bền vững hơn.
Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long trân trọng cảm ơn những ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, đồng thời cảm ơn Giáo sư Arturo Bris và IMD đã chia sẻ kết quả đánh giá, phân tích và kinh nghiệm quốc tế.
Thứ trưởng khẳng định Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tập trung vào ba nhiệm vụ là nghiên cứu sâu phương pháp đánh giá và kết quả xếp hạng của IMD để đề xuất giải pháp chính sách; phát huy vai trò đầu mối, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; duy trì theo dõi, đánh giá thường xuyên để thúc đẩy cải thiện năng lực cạnh tranh số.
Thứ trưởng nhấn mạnh thông điệp của Bộ là không dừng lại ở công bố kết quả, mà phải chuyển kết quả đánh giá thành thông tin hữu ích cho chính sách, chuyển những vấn đề được nhận diện thành nhiệm vụ cụ thể và chuyển các cam kết thành kết quả có thể theo dõi, đánh giá.
Đây cũng là cách Bộ Khoa học và Công nghệ cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh số của Việt Nam trong thời gian tới, Thứ trưởng nhấn mạnh thêm.
