Ảnh minh họa: T.T

Chủ động phòng ngừa, hoàn thiện thể chế

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, trong thời gian tới, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được triển khai theo chỉ đạo của Trung ương và hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, phù hợp với yêu cầu quản lý Nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Năm 2025, Bộ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; yêu cầu các đơn vị trực thuộc chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và quản lý, sử dụng tài sản công đúng quy định.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống tham nhũng được triển khai thường xuyên thông qua sinh hoạt định kỳ, các lớp tập huấn, hệ thống thông tin nội bộ và Cổng thông tin điện tử của Bộ. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức trong thực thi công vụ, từng bước hình thành ý thức tự giác phòng ngừa tham nhũng từ sớm.

Để cụ thể hóa Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí tiêu cực đến năm 2030, Bộ đã ban hành kế hoạch thực hiện với lộ trình rõ ràng, tập trung vào hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, kỷ cương.

Đáng chú ý, trong năm 2025, Bộ đã ban hành 44 văn bản quy phạm pháp luật, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Việc chủ động hoàn thiện thể chế được xác định là giải pháp căn bản nhằm hạn chế sơ hở, kẽ hở có thể bị lợi dụng để phát sinh tham nhũng ngay từ khâu xây dựng chính sách.

Bên cạnh đó, Bộ cũng chủ trì, tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua nhiều dự án luật quan trọng liên quan đến công nghiệp công nghệ số, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ, qua đó tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho phát triển và quản lý.

Song song với hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy và phân công trách nhiệm trong công tác phòng, chống tham nhũng được thực hiện rõ ràng. Các đơn vị trực thuộc đều bố trí đầu mối theo dõi, tham mưu và triển khai nhiệm vụ theo đúng quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng. Công tác thanh tra trách nhiệm tập trung vào nội dung phòng ngừa và hoàn thiện thể chế; trong năm, chưa phát hiện vi phạm.

Siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu

Cùng với công tác chỉ đạo, Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị. Việc công khai, minh bạch trong hoạt động được thực hiện nghiêm, bao gồm công khai ngân sách, tài chính, chế độ chính sách và đẩy mạnh tiếp nhận thủ tục hành chính trực tuyến nhằm giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Các quy định về định mức, tiêu chuẩn, chế độ chi tiêu được rà soát thường xuyên; các đơn vị chủ động ban hành quy chế quản lý tài sản công, quy chế chi tiêu nội bộ và quy chế làm việc, qua đó siết chặt kỷ luật tài chính và trách nhiệm của người đứng đầu.

Bộ cũng ban hành và triển khai quy tắc ứng xử, văn hóa công vụ, yêu cầu cán bộ, công chức, người có chức vụ, quyền hạn tuân thủ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm liêm chính và trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ.

Công tác chuyển đổi vị trí công tác đối với các lĩnh vực nhạy cảm được thực hiện theo kế hoạch, góp phần phòng ngừa tham nhũng từ sớm, từ xa. Đồng thời, cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với ứng dụng khoa học – công nghệ trong quản lý nhà nước và thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt; 100% cán bộ, công chức, viên chức được trả lương qua tài khoản ngân hàng.

Trong lĩnh vực kiểm soát tài sản, thu nhập, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Kế hoạch phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và Kế hoạch xác minh tài sản, thu nhập năm 2025 theo định hướng của Thanh tra Chính phủ. Việc kê khai, công khai tài sản, thu nhập được triển khai nghiêm túc, đúng quy định.

Qua thanh tra, kiểm tra và giám sát, trong năm 2025, Bộ chưa phát hiện trường hợp vi phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng trong cơ quan, đơn vị cũng như trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài Nhà nước.

Từ thực tiễn triển khai, Bộ cũng nhận định công tác phòng, chống tham nhũng trong giai đoạn hiện nay đứng trước nhiều thách thức mới, nhất là trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ.

Trên cơ sở đó, Bộ kiến nghị Thanh tra Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật; đẩy mạnh tập huấn chuyên môn nghiệp vụ; hướng dẫn và chia sẻ kinh nghiệm trong nước và quốc tế nhằm nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống tham nhũng.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc tăng cường trao đổi kinh nghiệm và chuẩn hóa nghiệp vụ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước trong tình hình mới.