Liên hiệp quốc hỗ trợ lương thực, thực phẩm cho người dân tại một ngôi làng ở gần Thủ đô Lilongwe, Tây Nam Malawi, tháng 2/2016. Ảnh: Reuters

Liên quan đến vụ bê bối bị phát hiện, ít nhất 10 quan chức cấp cao của Benin và 2 doanh nhân bị cáo buộc đã thiếu trách nhiệm trong việc giám sát khiến hơn 4 triệu euro (khoảng 4,5 triệu USD) bị thất thoát trong dự án cải tạo, làm mới hệ thống thủy lợi tại Benin trị giá 66 triệu euro (khoảng 74,2 triệu USD).

Theo Chính phủ Hà Lan, dù không bị cáo buộc, nhưng Barthélemy Kassa - Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Tài nguyên nước Benin, một quan chức thân cận với cựu Tổng thống Boni Yayi, cũng phải chịu trách nhiệm liên đới vì đã để xảy ra vụ bê bối nói trên. Hà Lan yêu cầu tất cả những người bị cáo buộc và có liên quan phải được đưa ra xử lý trước các cơ quan tư pháp của Benin. Thế nhưng, đến nay chẳng có ai bị đưa ra xử lý, nên Hà Lan đã quyết định tạm dừng mọi hỗ trợ, hợp tác phát triển với Benin.

Cho đến ngày 9/6/2016, hội thảo quốc tế với chủ đề "Cải thiện cuộc chiến chống biển thủ hàng cứu trợ, hỗ trợ phát triển", được tổ chức tại Paris (Pháp), vụ bê bối này lại tiếp tục là tâm điểm tranh luận giữa các đại biểu về việc có tiếp tục hỗ trợ phát triển nữa hay không cho Benin nói riêng và một số quốc gia châu Phi nói chung vì cũng để xảy một loạt vụ biển thủ hàng cứu trợ nhân đạo, hỗ trợ phát triển.

Theo đại diện của Hà Lan, nước này sẽ không hỗ trợ phát triển cho Benin, khi mà sai phạm và tham nhũng vẫn đang tràn lan trong các cấp chính quyền, các bộ, ngành ở Benin. Khi nào chính quyền Benin thực sự quyết tâm chống tham nhũng và phải chống tham nhũng có hiệu quả, khi đó Hà Lan mới xem xét triển khai các gói viện trợ phát triển cho Benin.

Jos van Aggelem - cựu Đại sứ Hà Lan tại Benin cho biết, vào thời điểm Hà Lan điều tra ra vụ bê bối biển thủ trong dự án cải thiện hệ thống thủy lợi ở Benin, các cơ quan hữu quan của Hà Lan đã gửi toàn bộ hồ sơ cho cơ quan tư pháp Benin, yêu cầu điều tra cụ thể và xử lý tất cả những ai dính líu tới vụ biển thủ này. Theo ông Jos van Aggelem, hiện có rất nhiều trở ngại trong hệ thống chính trị ở Benin cần được dỡ bỏ để chống tham nhũng hiệu quả hơn. Trong vụ bê bối nói trên, duy nhất 1 người bị cơ quan tư pháp Benin cáo buộc có dính líu tới vụ bê bối, nhưng lại không tiến hành điều tra theo pháp luật, chỉ bởi vì người đó là bạn thân của Tổng thống.

Hà Lan là một trong những quốc gia hỗ trợ nhiều nhất cho Benin. Chỉ tính riêng các dự án cải thiện hệ thống thủy lợi ở Benin, từ năm 2003 - 2014, Hà Lan đã giải ngân tổng cộng 120 triệu euro (khoảng 135 triệu USD).

Bên cạnh đó, cũng phải điều tra và xử lý triệt để tất cả những ai có hành vi tham nhũng, biển thủ, nhất là tham nhũng, biển thủ trong các dự án được tài trợ bởi các cá nhân, tổ chức nước ngoài.

Nhật Minh