KBNN khu vực XIX ổn định tổ chức bộ máy, phục vụ thông suốt hoạt động của các đơn vị địa phương. Ảnh: Đức Minh (Nguồn: KBNN khu vực IV)

Trong bối cảnh nền kinh tế đang đòi hỏi sự linh hoạt và tốc độ luân chuyển vốn nhanh chóng, KBNN tiếp tục khẳng định vững chắc vị thế là huyết mạch tài chính của quốc gia. Thực hiện lộ trình hiện đại hóa và tinh gọn bộ máy theo mô hình tổ chức mới, toàn hệ thống KBNN đã và đang trải qua những bước chuyển mình cực kỳ mạnh mẽ. Trọng tâm của sự thay đổi này chính là việc chuyển đổi tư duy quản lý: Lấy khách hàng, tức các đơn vị sử dụng ngân sách, làm trung tâm phục vụ và lấy hiệu quả quản lý làm thước đo cao nhất cho mọi hoạt động.

Một trong những dấu ấn đậm nét nhất của quá trình này là việc siết chặt kỷ luật tài chính song hành cùng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Những nỗ lực quyết liệt này đang trực tiếp góp phần minh bạch hóa toàn bộ quy trình thanh toán ngân sách, từ đó tạo ra một bệ phóng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước trong giai đoạn mới. Điểm nhấn nổi bật và mang tính bước ngoặt nhất chính là việc KBNN đã chủ động nghiên cứu, tham mưu với Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định số 347/2025/NĐ-CP.

Nghị định này mang lại một bước tiến vượt bậc chưa từng có khi mạnh dạn cắt giảm tới 84% (tương đương 21/25) thành phần hồ sơ đối với các khoản chi thường xuyên. Nếu như trước đây, để thanh toán một khoản chi, các đơn vị giao dịch phải nộp cho cơ quan Kho bạc hàng loạt giấy tờ phức tạp như hợp đồng kinh tế, biên bản nghiệm thu, quy chế chi tiêu nội bộ cùng nhiều tài liệu liên quan khác, thì nay, gánh nặng đó đã được trút bỏ hoàn toàn.

Theo quy định mới, các đơn vị giao dịch hiện nay chỉ cần gửi đến KBNN những chứng từ cốt lõi nhất, bao gồm văn bản phê duyệt dự toán của cấp có thẩm quyền và giấy đề nghị thanh toán.

Việc giảm bớt 21 loại giấy tờ không chỉ giúp tiết kiệm hàng triệu giờ công lao động, giảm thiểu chi phí in ấn, đi lại cho các đơn vị sử dụng ngân sách, mà còn giúp các cán bộ Kho bạc giảm tải áp lực, tập trung vào những khâu kiểm soát trọng yếu để nâng cao năng suất và chất lượng công việc.

Đối với vốn đầu tư công, việc ban hành Nghị định số 254/2025/NĐ-CP đã tạo bước đột phá tháo gỡ hoàn toàn "nút thắt" giải ngân thông qua việc phân quyền mạnh mẽ. Theo cơ chế mới, chủ đầu tư được giao toàn quyền và chịu trách nhiệm tuyệt đối về tính pháp lý của hồ sơ, trong khi KBNN chuyển dịch vai trò từ "kiểm soát" sang "thanh toán nhanh chóng, chính xác". Nhờ lược bỏ các thủ tục trung gian và thay thế những tài liệu cồng kềnh bằng bảng tổng hợp thông tin, thời gian giải ngân đã được rút ngắn kỷ lục xuống chỉ còn từ 1 đến 2 ngày làm việc, giúp dòng vốn lưu thông nhanh chóng và hiệu quả.

Sự thay đổi căn bản trong quy trình thanh toán không đơn thuần chỉ là câu chuyện giảm bớt giấy tờ. Sâu xa hơn, nó đánh dấu một bước chuyển biến lớn về tư duy quản lý nhà nước: chuyển từ việc "kiểm tra thay" sang đề cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị giao dịch.

Theo cơ chế mới, KBNN sẽ thực hiện thanh toán ngay theo đề nghị của đơn vị giao dịch, miễn là khoản chi đó đã có trong dự toán được cấp có thẩm quyền giao và tuân thủ đúng các quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Đổi lại, chính đơn vị sử dụng ngân sách phải là nơi chịu trách nhiệm toàn diện về tính hợp pháp, tính chính xác của hồ sơ gửi đến Kho bạc. Đồng thời, họ cũng phải chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng nguồn kinh phí ngân sách được cấp sao cho đúng mục đích, đúng đối tượng và tuân thủ tuyệt đối các quy định của pháp luật hiện hành.

Cách làm này giúp phân định rõ ràng ranh giới trách nhiệm giữa cơ quan kiểm soát chi và đơn vị sử dụng ngân sách. Nó góp phần xóa bỏ tư tưởng ỷ lại, đồng thời trao quyền tự chủ tối đa cho các đơn vị cơ sở trong việc phân bổ kinh phí hoạt động, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi công vụ.

Song song với việc cắt giảm thủ tục hành chính, KBNN cũng không ngừng ứng dụng công nghệ thông tin tiên tiến vào các hoạt động nghiệp vụ. Sự kết hợp hoàn hảo giữa hệ thống thể chế thông thoáng và nền tảng công nghệ số hiện đại đã giúp thời gian xử lý và thanh toán các khoản chi thường xuyên được rút ngắn ở mức kỷ lục. Các giao dịch hiện nay phần lớn đều được thực hiện qua các dịch vụ công trực tuyến, giúp quy trình trở nên minh bạch, tiện lợi và chính xác tuyệt đối.

Nhờ những quyết tâm đổi mới không ngừng nghỉ, KBNN đã thực sự trở thành một thiết chế tài chính hiện đại: Vừa đảm bảo an toàn, giữ vững kỷ luật nền tài chính quốc gia, vừa linh hoạt, nhanh nhạy để kịp thời đưa vốn vào nền kinh tế. Dòng chảy ngân sách nhà nước giờ đây không còn bị tắc nghẽn bởi những rào cản giấy tờ thủ công, mà đang cuộn chảy liên tục, đóng góp đắc lực vào công cuộc kiến thiết và phát triển đất nước.