Đây là nỗi lo không chỉ đối với các hộ gia đình mà còn cho các công ty, các định chế tiền tệ. Tất cả đều do một nguyên nhân chung, đó là giá nguyên vật liệu tăng cao, do nhu cầu của các nước mới phát triển. Tại châu Âu, giá cả đã tăng 2,8%, cao nhất từ 30 tháng qua. Còn tại các nước mà thực phẩm luôn chiếm tỉ lệ từ 30 đến 40% trong tổng chi của các gia đình, thì cú sốc lại càng mạnh. Tỉ lệ lạm phát tại Ấn Độ là 8,6%, tại Brazil 6,5%...

Theo nhận định của một chuyên gia: Trước khi nổ ra khủng hoảng tài chính, hầu hết các nhà kinh tế và lãnh đạo chính trị đều tin rằng nạn lạm phát đã cáo chung, do xu hướng toàn cầu hóa. Trung Quốc với lao động giá rẻ sẽ luôn kéo giá cả phương Tây xuống thấp. Nhưng thực tế ngày nay cho thấy, nạn lạm phát đã quay lại trên toàn cầu.

Tại các nước khu vực đồng euro, tăng trưởng đã bắt đầu tái lập, nhưng nếu lương bổng không tăng, sức mua sẽ bị sụt giảm. Giá thực phẩm và xăng dầu tăng có ảnh hưởng mạnh về tâm lý, làm giảm sút tiền lương thực tế, và người ta có khuynh hướng kìm hãm bớt tiêu dùng. Ngân hàng Trung ương châu Âu và Quỹ Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ đều đã phải tăng lãi suất chỉ đạo.

Còn tại châu Á và châu Mỹ La tinh thì từ nhiều tháng qua, cuộc đấu tranh chống lạm phát đã luôn là ưu tiên hàng đầu. Ngân hàng các nước này cố gắng siết lại tín dụng. Tại Ấn Độ, lãi suất đã được điều chỉnh đến 9 lần trong vòng 15 tháng qua, còn tại Trung Quốc 4 lần kể từ mùa thu rồi, bất chấp nguy cơ làm kìm hãm hoạt động kinh tế trong một khu vực đang là đầu tàu cho tăng trưởng thế giới.

Tin từ New Delhi cho biết, Ấn Độ sẽ phải hy sinh một phần tăng trưởng cho cuộc đấu tranh chống lạm phát. Tỉ lệ tăng trưởng dự kiến cho năm tài chính 2011-2012 trước đây là 9%, nay Chính phủ phải hạ xuống 8 đến 8,5%, trước tình hình lạm phát vượt xa mức trần là 5,5%. Khác với năm ngoái, lạm phát không chỉ ở giá thực phẩm, mà giá các loại nguyên vật liệu khác đặc biệt là dầu lửa cũng tăng vọt, trong khi nhu cầu và sản xuất công nghiệp vẫn cao.

Năm ngoái Ấn Độ đã chọn lựa không chống lạm phát để không làm ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế vừa mới khởi đầu trở lại, trong bối cảnh kinh tế thế giới chưa ổn định. Nhưng nay thì đấu tranh chống lạm phát đã trở thành ưu tiên hàng đầu, vì lạm phát đang đe dọa tăng trưởng trong trung hạn. Ngân hàng Trung ương vừa tăng lãi suất chỉ đạo, và có thể tiếp tục tăng vào tháng Sáu, bất chấp hoạt động kinh tế có thể bị chững lại.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, bức tranh thật ra không đến nỗi ảm đạm lắm. Lạm phát và tiền lương tăng tại các nước đang trỗi dậy cũng mang lại cơ hội cho các quốc gia công nghiệp hóa. Nhưng liệu nạn lạm phát toàn cầu sẽ còn kéo dài bao lâu? Tại khu vực đồng euro, Ngân hàng Trung ương châu Âu dự đoán đến cuối năm 2011 tình hình sẽ trở lại bình thường. Mọi việc tùy thuộc vào giá cả nguyên vật liệu trong những tháng tới, nhưng khó ai có thể đoán trước được điều gì.

Kỳ Sơn