Hơn một tháng triển khai xăng E10 trên phạm vi cả nước, Tổ công tác triển khai Thông tư 50 của Bộ Công Thương đánh giá thị trường cơ bản vận hành ổn định. Tuy nhiên, để lộ trình phát triển bền vững, nhiều điểm nghẽn về nguồn nguyên liệu, sản xuất, hạ tầng và truyền thông vẫn cần tiếp tục được tháo gỡ.

Vẫn còn nhiều nút thắt cần tháo gỡ

Theo Tổ công tác triển khai Thông tư 50 của Bộ Công Thương, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là năng lực sản xuất ethanol (E100) trong nước còn hạn chế. Nguồn E100 phục vụ phối trộn xăng E10 vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nhập khẩu, tiềm ẩn rủi ro về giá, tỷ giá, chi phí logistics cũng như biến động của thị trường quốc tế.

Doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu chủ động nguồn cung, phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong giai đoạn chuyển đổi sang xăng E10. Ảnh: Đông Hà

Các nhà máy sản xuất E100 cũng đang đối mặt nhiều khó khăn. Nhà máy Quảng Nam phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn ngô nhập khẩu, thiết bị đã cũ và thiếu vốn đầu tư; Nhà máy Đồng Nai gặp khó trong xây dựng kế hoạch sản xuất do các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu chủ yếu ký hợp đồng ngắn hạn; còn Nhà máy Dung Quất vẫn vướng hệ thống xử lý nước thải, chịu áp lực tài chính, thiếu vùng nguyên liệu ổn định và phải cạnh tranh với ethanol nhập khẩu giá thấp.

Ở địa phương, đến thời điểm báo cáo vẫn còn 8 tỉnh, thành phố chưa gửi báo cáo, gồm Cao Bằng, Tuyên Quang, Lai Châu, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và Cà Mau. Một số địa phương miền núi vẫn phụ thuộc nguồn cung từ các tỉnh khác, làm gia tăng chi phí vận chuyển, tồn kho và rủi ro logistics.

Bên cạnh đó, công tác kiểm nghiệm chất lượng, thống kê phản ánh của người tiêu dùng và chế độ báo cáo giữa các địa phương cũng chưa đồng đều.

Theo đánh giá của Tổ công tác triển khai Thông tư 50, công tác thông tin, tuyên truyền thời gian qua đã góp phần tạo sự đồng thuận trong triển khai xăng E10. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận người tiêu dùng băn khoăn về chất lượng nhiên liệu, mức tiêu hao, khả năng tương thích của một số dòng xe cũng như những thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.

Tiếp tục hoàn thiện nền tảng cho xăng E10

Để bảo đảm lộ trình sử dụng xăng E10 ổn định, bền vững, Tổ công tác triển khai Thông tư 50 của Bộ Công Thương đề xuất tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, từ hoàn thiện chính sách đến bảo đảm nguồn cung và củng cố niềm tin người tiêu dùng.

Trước hết, Bộ Công Thương xác định cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và cơ chế điều hành thị trường xăng dầu. Trong đó, trọng tâm là đẩy nhanh xây dựng nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP; đồng thời rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến thiết kế cửa hàng xăng dầu, tồn trữ, phân phối xăng sinh học, chất lượng nhiên liệu và hệ thống pha chế, phối trộn.

Đi cùng hoàn thiện thể chế, Tổ công tác triển khai Thông tư 50 sẽ tiếp tục được duy trì để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh về nguồn cung, giá bán, chất lượng, kỹ thuật và truyền thông.

Bộ Công Thương tiếp tục theo dõi thị trường, nguồn cung và chất lượng xăng E10 nhằm bảo đảm lộ trình triển khai ổn định, bền vững. Ảnh: Đông Hà

Ở khâu nguồn cung, Bộ Công Thương đề xuất duy trì nguồn E100 nhập khẩu dự phòng, đồng thời từng bước nâng tỷ lệ ethanol sản xuất trong nước thông qua phát triển vùng nguyên liệu, hỗ trợ các nhà máy và khuyến khích doanh nghiệp ký hợp đồng tiêu thụ dài hạn.

Việc cấp phép cho các thương nhân đủ điều kiện phối trộn xăng E10 cũng sẽ được đẩy nhanh nhằm nâng cao năng lực cung ứng.

Đáng chú ý, công tác kiểm tra, giám sát thị trường tiếp tục được tăng cường, tập trung vào nguồn cung, chất lượng, giá bán và tỷ lệ phối trộn xăng sinh học. Khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa và địa bàn còn phụ thuộc nguồn cung từ tỉnh khác sẽ được chú trọng hơn để hạn chế nguy cơ thiếu hàng cục bộ hoặc sai lệch trong thực hiện lộ trình.

Đặc biệt, để người tiêu dùng yên tâm hơn khi sử dụng xăng E10, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu kỹ thuật về phương tiện sử dụng xăng E5 và E10; phối hợp với các hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu ô tô, xe máy công khai danh mục phương tiện tương thích và hướng dẫn sử dụng theo từng nhóm xe, nhất là xe đời cũ, xe dùng bộ chế hòa khí, xe hybrid, máy nông nghiệp và các động cơ chuyên dụng.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là đẩy mạnh truyền thông dựa trên cơ sở khoa học. Bộ Công Thương sẽ duy trì các kênh tiếp nhận phản ánh, chuyên mục tư vấn, chatbot hỏi đáp; đồng thời tăng cường các sản phẩm truyền thông về chất lượng xăng E10, khả năng tương thích của phương tiện, lợi ích môi trường và quyền lợi người tiêu dùng, nhất là tại những địa bàn còn nhiều băn khoăn về xăng sinh học.